अथोवाच कन्या
मग ती कन्या बोलू लागली.
तां राजा समपृच्छत्कस्ते समय इति
राजाने तिला विचारले, "तुझी अट काय आहे?"
ततः कन्या तमुवाच नोदकं दर्शयितव्यमिति
त्यावर कन्येने सांगितले, "पाणी दाखवायचे नाही."
राजा बाढमित्युक्ता तां समागम्य तया सहास्ते
राजा म्हणाला, "ठीक आहे," आणि तिच्यासोबत राहू लागला.
तत्रैवासन्ने राजनि सेना त्वागच्छत् तया सहोपविष्टं राजानं परिवार्य चातिष्ठत्
राजा तिथेच असताना सैन्य आले; राजा आणि ती दोघे बसले होते, आणि सैन्याने त्यांना वेढले.
सभाजितश्च राजा तथैव शिबि कया प्रायात्
राजाचा सन्मान करण्यात आला आणि शिबी तसाच निघून गेला.
किमत्र प्रयोजनं विद्यते इत्यब्रुवंस्ताः स्त्रियो पूर्वमेव पश्यामस्तदुदकं नात्राश्रियत इति ।। ५.२.८४.
त्या स्त्रिया म्हणाल्या, "इथे काय उपयोग आहे? आम्ही ते पाणी आधीच पाहिले आहे; इथे त्याला काही किंमत नाही."
अथामा त्यश्च निरुदकं कारयित्वा दारुवृक्षं वृद्धपुष्पफलं शरद्युपलभ्य राजानामब्रवीत्
मग अमात्याने तिथे पाणी नसावे असे केले, आणि शरद ऋतूत फुलांनी व फळांनी भरलेले एक जुने लाकडी झाड शोधून राजांना सांगितले.
स तस्य वचनात्त यैव सह देव्या वनं प्राविशत्
त्याच्या सांगण्यावरून, तो राणीबरोबर जंगलात गेला.
सकलत्रस्तस्मिन्वने रम्ये तयैव सह रेमे
त्या रम्य वनात, पत्नीबरोबर त्याने आनंद केला.
प्रविश्य च राजा सह प्रियया सुधाधवलसलिलपूर्णां वापीमपश्यत्
राजा आपल्या प्रियेबरोबर आत गेला आणि अमृतासारख्या शुभ्र पाण्याने भरलेली एक विहीर पाहिली.
वापीं दर्दुरैः पूर्णां दृष्ट्वैव च तां तस्या एव तीरे तया देव्यातिष्ठत्
त्या विहिरीत बेडूक भरलेले पाहून, तो राणीबरोबर त्याच काठी उभा राहिला.
अथ तां देवीं राजाब्रवीत्
मग राजाने राणीला सांगितले.
सा च तद्वचः श्रुत्वा तीर्थवापीं न्यमज्जन्न पुनरुदमज्जत्
ती त्याचे बोलणे ऐकून तीर्थाच्या विहिरीत उडी मारून पुन्हा वर आली.
वापीं दर्दुरैर् पूर्णां दृष्ट्वा आज्ञापयामास भृत्यान्सर्वदर्दुरवधः क्रियतामिति
विहिरीत बेडूक भरलेले पाहून, त्याने आपल्या नोकरांना आज्ञा दिली, "सर्व बेडूक मारून टाका."
यो ममार्थी स तैर्ददुरैरुपायनैर्मामनुतिष्ठेत्
जो कोणी मला इच्छित असेल, त्याने त्या बेडकांच्या भेटवस्तूंनी माझा सन्मान करावा.
अथ कश्चिन्महान्दर्दुरो दर्दुरवधे क्रियमाणे सर्वासु दिक्ष्वभ्यगात् ।। ५.२.८४.
मग सर्व दिशांना बेडकांचा नाश होत असताना, एक मोठा बेडूक तिथे प्रकट झाला.
उपेत्य चैनमुवाचेदं ज्ञात्वा क्रोधवशंगतम्
तो त्याच्याजवळ गेला आणि त्याला रागाने भरलेला पाहून असे म्हणाला.
श्लोकश्चात्र भवति प्रक्षीयते महाधर्मो जनानां परिजानताम्
इथे एक श्लोक आहे — 'सत्य जाणणाऱ्यांच्या मोठ्या पुण्याचा क्षय होतो.'
तमेवं वादिनमिष्टजनवियोगे शाकपरीतात्मानं स राजा प्रोवाच
आपल्या प्रियजनांच्या वियोगाने व्याकुळ झालेल्या त्या बोलणाऱ्याला राजाने उत्तर दिले.
एतैर्दुरात्मभिर्म स्त्री भक्षिता सर्वथैव त्विम वध्या दर्दुराः
हे दुष्ट बेडूक माझ्या पत्नीला नक्कीच खाऊन टाकले आहेत; म्हणून हे बेडूक मारलेच पाहिजेत.
स तद्वाक्यमुपश्रुत्य व्यथितेंद्रियमनाः प्रोवाच प्रसीद राजन्नहमायुर्नामभूपालः
हे शब्द ऐकून, मन आणि इंद्रिये दुःखाने भरलेली, तो म्हणाला, 'राजा, कृपा करा; माझे नाव आयुर आहे, हे भूमिपती.'
प्राप्ता सा मम दुहिता अत्रास्ते नागचूडो नागराजः
'माझी मुलगी इथे आली आहे; इथे नागचूड नावाचा नागांचा राजा आहे.'
तामब्रवीद्राजा तां स्मृत्वानीय मे दीयतामिति
राजा म्हणाला, 'ती आठव आणि तिला इथे आणून मला दे.'
अथैनां स्मृत्वा राज्ञे अदात्
मग त्याने तिला आठवून राजाला दिले.
मयावहसितो गालवो महान्मुनिः तपसा कर्शितांगः
महान ऋषी गालव, तपाने कृश झालेला, त्याची मी चेष्टा केली होती.
प्रसादितस्तु विप्रः प्रत्युवाच ५.२.८४.
पण ब्राह्मण प्रसन्न झाल्यावर त्याने उत्तर दिले.
अवितथोऽयं मम शापस्तस्मादन्यजन्मनि दर्दुरराजो भूत्वा त्वं हि दुहितरमिक्ष्वाकुकुलोत्पन्नाय सर्वगुणान्विताय दत्त्वा यदा यास्यसि महाकालवने तस्योत्तरदिग्भागे तदा लिंगस्य दर्शनेन मुक्तिमवाप्स्यसि
'माझा हा शाप खोटा नाही; म्हणून, दुसऱ्या जन्मी तू बेडकांचा राजा होशील. जेव्हा तू आपल्या सर्व गुणांनी युक्त आणि इक्ष्वाकू कुळात जन्मलेल्या मुलीचे दुसऱ्याला दान करून, महाकाळवनाच्या उत्तरेकडे जाशील, तेव्हा त्या लिंगाचे दर्शन घेऊन तुला मुक्ती मिळेल.'
दुहिता कियत्पातालं यास्यति स्मृता चागमिष्यति
'तुझी मुलगी थोडा काळ पाताळात जाईल, पण आठवली की परत येईल.'
तस्योत्तरे लिंगं ददर्श तस्य दर्शनादनेकमा णिक्यरचितं सिद्धगन्धर्वसेवितं विमानवरमारुह्य शक्रलोकं गतः
त्याच्या उत्तरेला त्याने लिंग पाहिले; त्याचे दर्शन घेऊन, अनेक दिव्यांनी बनवलेल्या आणि सिद्ध-गंधर्वांनी सेविलेल्या सुंदर विमानात बसून तो इंद्रलोकात गेला.