तदाध्वनि जातश्रमः क्षुत्तृष्णाभिभूतः कस्मिंश्चिद्वनोद्देशे नीलवनमपश्यच्चाविवेश
त्या प्रवासात, तो दमला आणि भूक-तृष्णेने त्रस्त झाला. एका भागात त्याला निळं जंगल दिसलं आणि तो तिथे गेला.
तस्य वनखण्डस्य दक्षिणभागे सरो दृष्ट्वा साश्व एव व्यगाहत
त्या जंगलाच्या दक्षिण भागात, त्याने एक सरोवर पाहिलं आणि घोड्यासह त्यात उतरला.
अथाश्वस्थः सन्मृणालमश्वस्याग्रतो निक्षिप्य पुष्करिणीं समुपाविशत्
थोडा सावरल्यानंतर, त्याने घोड्याची लगाम पुढे ठेवली आणि कमळाच्या तलावाजवळ बसला.
शयितस्ततः शयानो गीतमशृणोत्
तिथे झोपलेला असताना, त्याला एक गाणं ऐकू आलं.
स श्रुत्वाचिंतयन्नेह मनुष्यगतिं प्रपश्यामि
ते ऐकून त्याने विचार केला, 'इथे माणसांची वस्ती आहे असं वाटतं.'
कस्य खल्वयं गीतशब्द इत्यवलोकयामास
'हे गाण्याचं आवाज कोणाचा आहे?' असं मनात येऊन त्याने आजूबाजूला पाहिलं.
अथापश्यत्कन्यां परमरूपदर्शनीयां पुष्पाणि विचिन्वंतीं चाथ राजा समीपे पर्यक्रामत् ।। ५.२.८४.
मग त्याने एक अतिशय सुंदर मुलगी फुलं गोळा करताना पाहिली, आणि राजा तिच्या जवळ गेला.
तामब्रवीद्राजा कस्यासि त्वं कन्या परमरूपदर्शनीया पुष्पाणि विचिन्वती
राजा तिला म्हणाला, 'सुंदर रूप असलेल्या कन्ये, फुलं गोळा करणारी, तू कोणाची मुलगी आहेस?'
साथ राजसमीपे गत्वेति प्रोवाच कन्यास्मीति
ती राजाच्या जवळ गेली आणि म्हणाली, "मी एक कन्या आहे."
राजोवाच अर्थी तवास्मीति
राजा म्हणाला, "मी तुझा इच्छुक आहे."
अथोवाच कन्या
मग ती कन्या बोलू लागली.
तां राजा समपृच्छत्कस्ते समय इति
राजाने तिला विचारले, "तुझी अट काय आहे?"
ततः कन्या तमुवाच नोदकं दर्शयितव्यमिति
त्यावर कन्येने सांगितले, "पाणी दाखवायचे नाही."
राजा बाढमित्युक्ता तां समागम्य तया सहास्ते
राजा म्हणाला, "ठीक आहे," आणि तिच्यासोबत राहू लागला.
तत्रैवासन्ने राजनि सेना त्वागच्छत् तया सहोपविष्टं राजानं परिवार्य चातिष्ठत्
राजा तिथेच असताना सैन्य आले; राजा आणि ती दोघे बसले होते, आणि सैन्याने त्यांना वेढले.
सभाजितश्च राजा तथैव शिबि कया प्रायात्
राजाचा सन्मान करण्यात आला आणि शिबी तसाच निघून गेला.
किमत्र प्रयोजनं विद्यते इत्यब्रुवंस्ताः स्त्रियो पूर्वमेव पश्यामस्तदुदकं नात्राश्रियत इति ।। ५.२.८४.
त्या स्त्रिया म्हणाल्या, "इथे काय उपयोग आहे? आम्ही ते पाणी आधीच पाहिले आहे; इथे त्याला काही किंमत नाही."
अथामा त्यश्च निरुदकं कारयित्वा दारुवृक्षं वृद्धपुष्पफलं शरद्युपलभ्य राजानामब्रवीत्
मग अमात्याने तिथे पाणी नसावे असे केले, आणि शरद ऋतूत फुलांनी व फळांनी भरलेले एक जुने लाकडी झाड शोधून राजांना सांगितले.
स तस्य वचनात्त यैव सह देव्या वनं प्राविशत्
त्याच्या सांगण्यावरून, तो राणीबरोबर जंगलात गेला.
सकलत्रस्तस्मिन्वने रम्ये तयैव सह रेमे
त्या रम्य वनात, पत्नीबरोबर त्याने आनंद केला.
प्रविश्य च राजा सह प्रियया सुधाधवलसलिलपूर्णां वापीमपश्यत्
राजा आपल्या प्रियेबरोबर आत गेला आणि अमृतासारख्या शुभ्र पाण्याने भरलेली एक विहीर पाहिली.
वापीं दर्दुरैः पूर्णां दृष्ट्वैव च तां तस्या एव तीरे तया देव्यातिष्ठत्
त्या विहिरीत बेडूक भरलेले पाहून, तो राणीबरोबर त्याच काठी उभा राहिला.
अथ तां देवीं राजाब्रवीत्
मग राजाने राणीला सांगितले.
सा च तद्वचः श्रुत्वा तीर्थवापीं न्यमज्जन्न पुनरुदमज्जत्
ती त्याचे बोलणे ऐकून तीर्थाच्या विहिरीत उडी मारून पुन्हा वर आली.
वापीं दर्दुरैर् पूर्णां दृष्ट्वा आज्ञापयामास भृत्यान्सर्वदर्दुरवधः क्रियतामिति
विहिरीत बेडूक भरलेले पाहून, त्याने आपल्या नोकरांना आज्ञा दिली, "सर्व बेडूक मारून टाका."
यो ममार्थी स तैर्ददुरैरुपायनैर्मामनुतिष्ठेत्
जो कोणी मला इच्छित असेल, त्याने त्या बेडकांच्या भेटवस्तूंनी माझा सन्मान करावा.
अथ कश्चिन्महान्दर्दुरो दर्दुरवधे क्रियमाणे सर्वासु दिक्ष्वभ्यगात् ।। ५.२.८४.
मग सर्व दिशांना बेडकांचा नाश होत असताना, एक मोठा बेडूक तिथे प्रकट झाला.
उपेत्य चैनमुवाचेदं ज्ञात्वा क्रोधवशंगतम्
तो त्याच्याजवळ गेला आणि त्याला रागाने भरलेला पाहून असे म्हणाला.
श्लोकश्चात्र भवति प्रक्षीयते महाधर्मो जनानां परिजानताम्
इथे एक श्लोक आहे — 'सत्य जाणणाऱ्यांच्या मोठ्या पुण्याचा क्षय होतो.'
तमेवं वादिनमिष्टजनवियोगे शाकपरीतात्मानं स राजा प्रोवाच
आपल्या प्रियजनांच्या वियोगाने व्याकुळ झालेल्या त्या बोलणाऱ्याला राजाने उत्तर दिले.