यस्याः श्रवणमात्रेण न नरः कायवान्भवेत्
जिचे फक्त ऐकले तरी माणूस देहधारी राहत नाही—
ब्रह्मणः सृष्टिकामस्य मनोवर्वैस्वतेंऽतरे
ब्रह्मदेवाने सृष्टी करायची इच्छा धरली, त्या वेळी मनु आणि विवस्वान यांच्या मनाच्या मध्ये—
वामादजायतांगुष्ठाद्भार्या तस्य महात्मनः
त्या महान आत्म्याच्या डाव्या अंगठ्यापासून त्याची पत्नी जन्माला आली.
ताः सर्वाश्चानवद्यांगीः कन्याः कमललोचनाः
त्या सर्व कन्या निर्दोष अंगाच्या आणि कमळासारख्या डोळ्यांच्या होत्या.
ददौ स दश धर्माय कश्यपाय त्रयोदश
त्याने दहा कन्या धर्माला आणि तेरा कश्यपाला दिल्या.
रोहिणी वल्लभा जाता तस्य चन्द्रस्य सर्वदा
रोहिणी नेहमीच चंद्राची प्रिय झाली.
चंद्रेणापि तथा शप्तो दक्षः प्राचेतसः कृतः
चंद्रालाही प्राचेतस दक्षाने अशाच प्रकारे शाप दिला.
नामंत्रितोऽहं मोहेन दक्षेण पर्वतात्मजे
हे पर्वतराजकन्ये, दक्षाने मला मोहामुळे बोलावले नाही.
हव्यवाहस्तदा युक्तो वहन्मंत्रैः समीरितः
त्या वेळी अग्निदेव मंत्रांनी प्रेरित होऊन हविर्द्रव्य वाहून नेत होते.
स्मरंत्या पूर्ववैरं तु विज्ञप्तोऽहं त्वया प्रिये ५.२.८२.
पूर्वीचा वैर आठवून, प्रिये, तू मला कळवलेस.
त्वं यज्ञस्त्वं वषट्कारो होताऽध्वर्युस्त्वमेव च
तूच यज्ञ, तूच वषट्कार, तूच होतार आणि तूच अध्वर्यू आहेस.
देवानां भागधेयानि वहत्यग्निरयं भयात्
हा अग्नि भीतीमुळे देवांचे भाग वाहून नेत आहे.
अनुस्मरन्पूर्ववैरं नैव दास्यत्यशासितः
पूर्वीचा वैर आठवून, आज्ञा न मिळाल्यास तो देणार नाही.
ये च यज्ञे समानीता देवा दक्षस्य शंकर
दक्षाच्या यज्ञासाठी जे देव बोलावले गेले, हे शंकर—
एवमुक्ते त्वया देवि मयाप्युक्तं वरानने
हे देवी, तू असे बोलल्यानंतर मीही तुला उत्तर दिलं.
वह्निश्चादेशकारी च देवाः क्रीडनकाः प्रिये
माझ्या आज्ञेप्रमाणे अग्नीने कृती केली आणि देवता खेळण्यासारख्या झाल्या, प्रिये.
ललाटे भ्रुकुटीं कृत्वा प्रोच्छ्वसंत्या पुनःपुनः
तिच्या कपाळावर आठी पडली होती आणि ती पुन्हा पुन्हा जोरात श्वास सोडत होती.
तस्मिन्संमर्द्यमाने तु नासाग्रे पर्वतात्मजे
त्या ठिकाणी तिला दडपलं जात असताना, पर्वतराजकन्ये, तिच्या नाकाच्या टोकावर—
बद्धगोधांगुलित्रा च कवचाबद्धमेखला
तिच्या बोटात सरड्यासारखी अंगठी बांधलेली होती आणि कवचाभोवती कमरपट्टा घट्ट बांधलेला होता.
सहस्रास्या शतभुजा सहस्रचरणोदरी ५.२.८२.
ती हजार मुखांची, शंभर हातांची, हजार पायांची आणि मोठ्या पोटाची होती.
कृतं नाम त्वया देवि तां दृष्ट्वा च तमोमयीम्
हे देवी, तू तयार केलेली ती अंधारमय मूर्ती पाहून—
मया सृष्टस्तु पुरुषस्तादृशो लोमहर्षणः आज्ञापय सुरेशान किं करोमि जगत्प्रभो
मी एक भयंकर पुरुष निर्माण केला; देवाधिदेव, सांग, मी काय करू, जगाच्या स्वामी?
ततो देवि मयाज्ञप्तो भावं ज्ञात्वा त्वदीयकम्
मग, हे देवी, तुझा हेतू ओळखून मी आज्ञा दिली.
वीरभद्र ममादेशाद्भद्रकाल्या सहानया
माझ्या आज्ञेने वीरभद्र आणि भद्रकाळी दोघंही—
विध्वंसय गणाध्यक्ष सयज्ञं सपरिग्रहम्
हे गणनायक, यज्ञासह त्याच्या सर्व सोबत्यांचं नाश कर.
त्वयापि भद्रकाल्यास्तु दत्तं सैन्यं भयावहम्
आणि तुलाही, भद्रकाळी, भयंकर सैन्य दिलं गेलं.
ततस्तौ तेन सैन्येन महतातिसमावृतौ
मग त्या दोघांना त्या मोठ्या सैन्याने पूर्णपणे वेढलं.
देवैः परिवृतो देवि सदस्यैर्ब्राह्मणैः सह विश्रब्धा मंत्रपूतं तु पिबंतः सोममध्वरे
हे देवी, देवता आणि ब्राह्मण यांच्यात वेढलेले, ते मंत्रशुद्ध सोमरस यज्ञात निर्भयपणे पित होते.
त्रिनेत्रेण त्रिशूलेन त्रिदशाधिप ईश्वरः
तीन डोळ्यांचा आणि त्रिशूळधारी देवांचा स्वामी—
यमाख्येन गणेनैव यमकल्पप्रभेण च ५.२.८२.
यम नावाच्या गणासह, यमासारख्या तेजस्वी—