स समः सर्वभूतेषु ममात्यंतं हिते रतः
ते सर्व प्राण्यांमध्ये समदृष्टी ठेवणारे आणि माझ्या कल्याणात नेहमी रमणारे होते.
साऽहं परमदुःखार्ता पितृशोकेन विह्वला
मी फार मोठ्या दुःखाने व्याकुळ झाले आहे; वडिलांच्या शोकाने माझे मन हेलावले आहे.
ब्रह्मज्ञोपि हि तातो मे शांतो दांतो जितेंद्रियः
माझे वडील ब्रह्मज्ञान असलेले, शांत, संयमी आणि इंद्रियांवर विजय मिळवलेले होते.
येन संरक्षिता बाल्ये येनास्मि परिवर्धिता 5.2.81.
माझ्या बालपणी त्यांनीच माझे रक्षण केले आणि त्यांनीच मला वाढवले.
नद्यां वा निपतिष्यामि समिद्धे वा हुताशने
मी नदीत उडी घेईन किंवा प्रज्वलित अग्नीत झेप घेईन.
इति शोकातुरा बाला विलपंती पुनःपुनः
अशा प्रकारे ती मुलगी शोकाने व्याकुळ होऊन पुन्हा पुन्हा विलाप करू लागली.
कन्यकाभी रुदंतीभिर्वयस्याभिः समंततः आगत्य करुणाविष्टो धर्मः परहिते रतः
तिच्या सख्या मुली तिच्यासोबत रडत होत्या; तेव्हा परहितात रमणारा, करुणेने भरलेला धर्म तेथे आला.
स्थविरो ब्राह्मणो भूत्वा प्रोवाचेदं वचस्तदा न भूयः प्राप्यते तातस्तस्मान्नार्हसि शोचितुम्
वृद्ध ब्राह्मणाचे रूप घेऊन त्याने असे सांगितले, 'तुझे वडील पुन्हा मिळणार नाहीत, म्हणून तुला शोक करू नये.'
अनित्यं यौवनं रूपं जीवितं द्रव्यसंचयः
यौवन, रूप, आयुष्य आणि संपत्ती हे सर्व क्षणिक असतात.
त्वया वै तत्कृतं कर्म पूर्वजन्मनि शोभने
शोभने, तू पूर्वजन्मी जे कर्म केलेस, त्याचाच हा परिणाम आहे.
त्वां विहाय गतः क्वापि पश्य बाले विधेर्बलम्
तुला सोडून तो कुठेतरी गेला — बघ बाळे, नशिबाचं बळ किती मोठं आहे.
एवमीहा समासक्तं मृत्युः प्रकुरुते वशे
इथे असं मन लावून राहत असतानाच मृत्यू माणसाला आपल्या ताब्यात घेतो.
पितृभ्यां च वियोगश्च येनाभूत्तव कर्मणा
तुझ्या कर्मामुळेच तुला आईवडिलांपासून वेगळं व्हावं लागलं.
नृत्यगेयादि निपुणा वीणावेणुविचक्षणा 5.2.81.
तू नृत्य, गाणं यात तरबेज आहेस, वीणा आणि वेणू वाजवण्यातही पटाईत आहेस.
तां दृष्ट्वा रूपसंपन्नां सुवेषां सुविभूषिताम्
ती सुंदर, छान कपडे घातलेली आणि दागिन्यांनी सजलेली दिसली.
तं विदित्वा तथाभूतं ब्राह्मणं मदनातुरम्
तो ब्राह्मण प्रेमाने व्याकुळ झालेला आहे हे तिने ओळखलं.
सोऽथ पापरतिर्मूढो ब्राह्मणो विषयात्मकः
मग तो ब्राह्मण, मोहात पडून, पापाच्या मार्गाला लागला आणि विषयसुखात रमला.
विहाय भार्यामप्रौढां शुभां द्वादशवार्षिकीम्
त्याने आपल्या बाराव्या वर्षीच्या, सोज्वळ आणि चांगल्या बायकोला सोडून दिलं.
ततस्तस्य पिता विद्वान्मातातीव च दुःखिता
मग त्याचे वडील विद्वान होते आणि आई फार दुःखी झाली.
यदस्माकं वियोगाय वंचितो दुष्टचारिणि
त्याच्या वाईट वागण्यामुळे तो आमच्यापासून वेगळा झाला.
यस्माच्च मम पुत्रेण सा वियोगमकारयत्
आणि माझ्या मुलामुळे तिला वेगळं व्हावं लागलं.
बहिष्कृता विवाहेन पितृहीना भविष्यसि
ती लग्नामुळे घराबाहेर टाकली जाईल आणि वडिलांविना राहील.
इदं दुःखमनुप्राप्ता कन्यका भवती सती
म्हणून ही कन्या असूनही तिला हे दुःख भोगावं लागलं.
तस्माद्ब्रूहि भवन्प्रश्नं पृच्छंत्या निश्चयं स्वकम् ।। 5.2.81.
म्हणून, तुला जे विचारायचं आहे ते स्पष्टपणे विचार.
इत्थं सुघोरपापाहं पापाचारा तथाऽधमा
मी फार मोठी पापी आहे, वाईट वागणारी आणि नीच आहे.
दशसूनासमश्चक्री दशचक्रिसमो ध्वजः
ज्याच्याकडे दहा मुलं आहेत, त्यासारखाच दहा चाकांचा रथ; आणि दहा चाकांचा ध्वजही तसाच समजावा.
एवं वदंति धर्मज्ञा ब्राह्मणाः संशितव्रताः
धर्म जाणणारे, व्रतस्थ ब्राह्मण असंच सांगतात.
उत्पन्ना तत्र वक्ष्यामि कारणं शृणु पिंगले
मी तिथे जन्म घेतला, त्याचं कारण सांगते — पिंगले, ऐक.
ब्राह्मणो विषयासक्तः कश्चिद्बद्धो नृपाज्ञया
एक ब्राह्मण worldly सुखांमध्ये गुंतला होता, आणि राजाच्या आज्ञेने त्याला बांधून ठेवले होते.
मुच्यतां च त्वयाप्युक्तं न चौरो नैव पातकम्
तू सांगितल्याप्रमाणे त्याला सोडावे, कारण तो चोर नाही आणि पापीही नाही.