पिता तस्या महाप्राज्ञः सर्वशास्त्रार्थतत्त्व वित्
तिचा वडील अत्यंत बुद्धिमान आणि सर्व शास्त्रांचा अर्थ जाणणारा होता.
पिंगलोनाम विप्रेंद्रो भार्या तस्य पतिव्रता
पिंगल नावाचा तो ब्राह्मणश्रेष्ठ होता; त्याची पत्नी पतिव्रता होती.
ततस्तेन स दुःखेन गृहस्थाश्रमनिःस्पृहः
त्या दुःखाने त्याला गृहस्थाश्रमाचा काहीही मोह राहिला नाही.
ऋषिभिः सेवितं पुण्यं शाकमूल फलाशनैः 5.2.81.
तो ऋषी जेथे वास करतात, अशा पवित्र ठिकाणी राहू लागला आणि शाक, कंद, फळे यावर आपला उदरनिर्वाह करू लागला.
निवासं कृतवान्देवि पिंगलायाश्च रक्षणम्
तेथे त्याने पिंगळेला निवारा आणि संरक्षण दिले.
तामेव सततं साध्वी मन्यमानो महातपाः
तो महान तपस्वी तिला नेहमी सती समजून तिचा सन्मान करत असे.
विरक्तोऽपि महाभाग संसारा त्सर्वधर्म्मवित्
महाभागा, जरी तो विरक्त होता, तरीही सर्व धर्मांचा जाणकार म्हणून संसारातच राहिला.
अथ संरक्षयन्बालां मातृहीनां तपस्विनीम्
मातृहीन आणि तपस्विनी असलेल्या त्या लहान मुलीचे त्याने रक्षण केले.
ततः सा र्पिगला दीना हीना पित्रा सुदुःखिता
नंतर पिंगळा वडिलांशिवाय अत्यंत दुःखी आणि निराश झाली.
पिंगलोवाच अद्य मे च पिता दैवात्कालधर्ममुपेयिवान्
पिंगळा म्हणाली, 'आज माझे वडील दैवाने, काळानुसार या जगातून निघून गेले.'
स समः सर्वभूतेषु ममात्यंतं हिते रतः
ते सर्व प्राण्यांमध्ये समदृष्टी ठेवणारे आणि माझ्या कल्याणात नेहमी रमणारे होते.
साऽहं परमदुःखार्ता पितृशोकेन विह्वला
मी फार मोठ्या दुःखाने व्याकुळ झाले आहे; वडिलांच्या शोकाने माझे मन हेलावले आहे.
ब्रह्मज्ञोपि हि तातो मे शांतो दांतो जितेंद्रियः
माझे वडील ब्रह्मज्ञान असलेले, शांत, संयमी आणि इंद्रियांवर विजय मिळवलेले होते.
येन संरक्षिता बाल्ये येनास्मि परिवर्धिता 5.2.81.
माझ्या बालपणी त्यांनीच माझे रक्षण केले आणि त्यांनीच मला वाढवले.
नद्यां वा निपतिष्यामि समिद्धे वा हुताशने
मी नदीत उडी घेईन किंवा प्रज्वलित अग्नीत झेप घेईन.
इति शोकातुरा बाला विलपंती पुनःपुनः
अशा प्रकारे ती मुलगी शोकाने व्याकुळ होऊन पुन्हा पुन्हा विलाप करू लागली.
कन्यकाभी रुदंतीभिर्वयस्याभिः समंततः आगत्य करुणाविष्टो धर्मः परहिते रतः
तिच्या सख्या मुली तिच्यासोबत रडत होत्या; तेव्हा परहितात रमणारा, करुणेने भरलेला धर्म तेथे आला.
स्थविरो ब्राह्मणो भूत्वा प्रोवाचेदं वचस्तदा न भूयः प्राप्यते तातस्तस्मान्नार्हसि शोचितुम्
वृद्ध ब्राह्मणाचे रूप घेऊन त्याने असे सांगितले, 'तुझे वडील पुन्हा मिळणार नाहीत, म्हणून तुला शोक करू नये.'
अनित्यं यौवनं रूपं जीवितं द्रव्यसंचयः
यौवन, रूप, आयुष्य आणि संपत्ती हे सर्व क्षणिक असतात.
त्वया वै तत्कृतं कर्म पूर्वजन्मनि शोभने
शोभने, तू पूर्वजन्मी जे कर्म केलेस, त्याचाच हा परिणाम आहे.
त्वां विहाय गतः क्वापि पश्य बाले विधेर्बलम्
तुला सोडून तो कुठेतरी गेला — बघ बाळे, नशिबाचं बळ किती मोठं आहे.
एवमीहा समासक्तं मृत्युः प्रकुरुते वशे
इथे असं मन लावून राहत असतानाच मृत्यू माणसाला आपल्या ताब्यात घेतो.
पितृभ्यां च वियोगश्च येनाभूत्तव कर्मणा
तुझ्या कर्मामुळेच तुला आईवडिलांपासून वेगळं व्हावं लागलं.
नृत्यगेयादि निपुणा वीणावेणुविचक्षणा 5.2.81.
तू नृत्य, गाणं यात तरबेज आहेस, वीणा आणि वेणू वाजवण्यातही पटाईत आहेस.
तां दृष्ट्वा रूपसंपन्नां सुवेषां सुविभूषिताम्
ती सुंदर, छान कपडे घातलेली आणि दागिन्यांनी सजलेली दिसली.
तं विदित्वा तथाभूतं ब्राह्मणं मदनातुरम्
तो ब्राह्मण प्रेमाने व्याकुळ झालेला आहे हे तिने ओळखलं.
सोऽथ पापरतिर्मूढो ब्राह्मणो विषयात्मकः
मग तो ब्राह्मण, मोहात पडून, पापाच्या मार्गाला लागला आणि विषयसुखात रमला.
विहाय भार्यामप्रौढां शुभां द्वादशवार्षिकीम्
त्याने आपल्या बाराव्या वर्षीच्या, सोज्वळ आणि चांगल्या बायकोला सोडून दिलं.
ततस्तस्य पिता विद्वान्मातातीव च दुःखिता
मग त्याचे वडील विद्वान होते आणि आई फार दुःखी झाली.
यदस्माकं वियोगाय वंचितो दुष्टचारिणि
त्याच्या वाईट वागण्यामुळे तो आमच्यापासून वेगळा झाला.