अथाप्युक्तममात्यैश्च किं करोषि महीपते
मग मंत्र्यांनी विचारले, 'राजा, तू हे काय करतो आहेस?'
स राजा कथयामास दुःस्वप्नाननुपूर्वशः
त्या राजाने मग आपली वाईट स्वप्नं एकामागोमाग एक सांगितली.
उपरुद्धां च जगतीं घनेन तमसा वृताम्
जग हे दाट अंधारानं वेढलेलं होतं, सर्वत्र अंधार पसरलेला होता.
पतंतमद्रिशिखरात्कलुषे गोमये ह्रदे
मी डोंगराच्या शिखरावरून घाणेरड्या, चिखलाच्या तळ्यात पडत होतो.
तैलेनाभ्यक्तसर्वांगस्तैलमेवावगाहयन्
माझ्या सर्व अंगाला तेल लावलेलं होतं आणि मी पूर्णपणे तेलात बुडालो होतो.
गायंति प्रमदा रक्ता रक्तमाल्यानुलेपनाः
लाल फुलांच्या माळा आणि अंगाला सुगंधी लेप लावलेल्या, प्रेमळ स्त्रिया गाणी गात होत्या.
ताभिराकृष्यमाणोऽपि नीतोऽहं दक्षिणां दिशम्
त्या मला ओढत असतानाही, मी दक्षिण दिशेला नेला जात होतो.
पांसुकर्दमयोर्मध्ये मग्नोहं लोहयंत्रितः
मी वाळू आणि चिखलाच्या मध्ये बुडालो होतो, लोखंडी यंत्रांनी त्रास दिला जात होता.
सृगालैर्भक्ष्यमाणश्च स्थितो मद्गुरमस्तके 5.2.80.
मी मान खाली घालून उभा होतो, आणि कोल्हे मला फाडत होते.
नदीं निमग्नो निश्चेष्टो जलहीनां महीसमाम्
मी नदीत बुडालो होतो, शरीर हलू शकत नव्हतं, जणू पाण्याविना पडलेली जमीन.
ताडितो हदयेत्यर्थं चरणैर्वज्रसंनिभैः
वज्रासारख्या पायांनी छातीवर जबरदस्त मार बसला.
करालैः कंटकैः कृष्णैः पुरुषैरुद्यतायुधैः
भीषण, काळ्या, काटेरी शस्त्रांनी सज्ज असलेल्या पुरुषांनी मला घेरलं होतं.
एवमेतन्मया दृष्टमिमांरात्रिं भयावहाम्
अशी ही भीतीदायक रात्र मी स्वतः पाहिली.
इमां तु दुःस्वप्नगतिं निरीक्ष्य वै ह्यनेकरूपामविचिंतितां पुरा
ही भयानक, अनेक रूपांची आणि कल्पनेपलीकडची स्वप्नातील यात्रा मी पाहिली.
नृपस्य वचनं श्रुत्वा अमात्या भृशदुःखिताः
राजाचं बोलणं ऐकून मंत्री फारच दुःखी झाले.
सौरि सूर्यकुजाक्रांतं नगरं दृश्यतेऽधुना
आता हे नगर शनि, सूर्य आणि मंगळ यांच्या प्रभावाखाली आल्यासारखं दिसतं.
करणानि न शस्यंते मुहूर्त्ता दारुणाभवन्
इंद्रिये नीट काम करत नाहीत; काळही कठीण झाला आहे.
आश्वासयंतो राजानमिदं वचनमब्रुवन्
त्यांनी राजाला धीर देत असे शब्द सांगितले.
दृश्यंते भाविताः पुंसि स्वप्ने धातुवशेन हि 5.2.80.
स्वप्नात असे दृश्ये शरीरातील घटकांच्या प्रभावामुळे दिसतात.
एभिस्ततो मोक्ष्यसे त्वं मानसादधिविभ्रमात्
या सर्व मानसिक अस्वस्थतेतून तू मुक्त होशील.
एवमाश्वासितो भूपो ह्यमात्यैर्धर्मकोविदैः
राजाला त्याचे धर्मज्ञ मंत्री समजावू लागले.
वशिष्ठस्य सुतो ज्येष्ठः शक्ति र्वै भक्षितो मया
वसिष्ठांचा ज्येष्ठ पुत्र शक्ती, मीच त्याला गिळले.
तेन पापेन संतप्तः कथं स्वस्थो भवामि वै
त्या पापामुळे मी फारच व्याकुळ झालो आहे, मग मी कसा शांत राहू?
मया पुनर्नृशंसेन सा तथा न तु वर्जिता राक्षसोऽहमनेनैव शरीरेण कुलांतकृत्
पुन्हा माझ्या निर्दयीपणामुळे तिलाही मी सोडले नाही; या देहानेच मी राक्षस झालो, आपल्या कुळाचा नाश करणारा.
जातः कुले रघूणां वै पापात्मा पापसंभवः
रघूंच्या कुळात जन्मलो, पण माझे मन पापी आहे, पापातूनच मी निर्माण झालो.
इति तस्य वचः श्रुत्वा सौदासस्य सुविस्मिताः
सौदासाचे हे बोल ऐकून ते सर्वजण फारच आश्चर्यचकित झाले.
अहो पापमिदं भूरि कृतं पापेन सर्वथा
अरेरे, या पाप्याने सर्व प्रकारे मोठे पाप केले आहे.
तस्मादद्यैव गंतव्यमस्य भूपस्य कारणात्
म्हणून या राजाच्या कारणासाठी आजच आपल्याला इथून जावे लागेल.
इत्युक्त्वा सहितास्तेन तेऽमात्या भृशदुःखिताः 5.2.80.
असे म्हणून ते मंत्री खूप दुःखी होऊन त्याच्यासोबत निघून गेले.
अदृश्यंतीं वधूं दीनां यत्राश्वासयति प्रभुः भयसंविग्नया वाचा वशिष्ठमिदमब्रवीत्
जिथे तो प्रभू दुःखी वधूला धीर देत होता, तिथे भीतीने थरथरणाऱ्या आवाजात त्याने वसिष्ठांना असे सांगितले.