कल्माषपादेति ख्यातो लोके राजा बभूव ह
तो लोकांत काळमाषपाद नावाने प्रसिद्ध राजा झाला.
स कदाचिद्वने राजा वशिष्ठसुतमौरसम् मार्गस्थितं तपोनिष्ठमपगच्छेति चाब्रवीत्
एकदा त्या राजाने, वनात वाटेवर उभ्या असलेल्या, तपश्चर्येला समर्पित असलेल्या वसिष्ठांच्या सख्ख्या पुत्राला, 'वाट सोड' असे सांगितले.
अमुंचंतं तु पंथानं तमृषिं नृपसत्तमः
पण त्या उत्तम राजाने त्या ऋषीला रस्ता जाऊ दिला नाही.
कशाप्रहाराभिहतस्ततः स मुनिपुंगवः
मग त्या श्रेष्ठ ऋषीला चाबकाने मारले गेले.
हंसि राक्षसवद्यस्माद्राजापसद तापसम्
राजा, तू राक्षसासारखा तपस्व्याचा वध केलास म्हणून—
सततं पिशितासक्तश्चरिष्यसि महीमिमाम्
तू नेहमीच या पृथ्वीवर मांसाच्या आसक्तीत भटकशील.
जगाम शरणं शक्तिं प्रसादयितुम र्हयत् प्रसाद्यमानो भूपेन तदा तेनापि भक्षितः
त्याने शक्तीकडे जाऊन शरण मागितले आणि प्रसन्न करण्याचा प्रयत्न केला; पण राजा प्रयत्न करत असतानाच त्याने त्याला गिळले.
शक्तिं तं भक्षयित्वा तु वशिष्ठस्यापरान्तु तान्
शक्तीला गिळल्यानंतर त्याने वसिष्ठांचे इतर पुत्रही संपवले.
तदाप्रभृति संजातः पुरुषादो नृपोत्तमः ।। 5.2.80.
त्या वेळेपासून तो श्रेष्ठ राजा नरभक्षक झाला.
दृष्ट्वा भयानकान्स्वप्नान्स राजा पर्य्यतप्यत
भयंकर स्वप्नं पाहून तो राजा फार त्रस्त झाला.
अथाप्युक्तममात्यैश्च किं करोषि महीपते
मग मंत्र्यांनी विचारले, 'राजा, तू हे काय करतो आहेस?'
स राजा कथयामास दुःस्वप्नाननुपूर्वशः
त्या राजाने मग आपली वाईट स्वप्नं एकामागोमाग एक सांगितली.
उपरुद्धां च जगतीं घनेन तमसा वृताम्
जग हे दाट अंधारानं वेढलेलं होतं, सर्वत्र अंधार पसरलेला होता.
पतंतमद्रिशिखरात्कलुषे गोमये ह्रदे
मी डोंगराच्या शिखरावरून घाणेरड्या, चिखलाच्या तळ्यात पडत होतो.
तैलेनाभ्यक्तसर्वांगस्तैलमेवावगाहयन्
माझ्या सर्व अंगाला तेल लावलेलं होतं आणि मी पूर्णपणे तेलात बुडालो होतो.
गायंति प्रमदा रक्ता रक्तमाल्यानुलेपनाः
लाल फुलांच्या माळा आणि अंगाला सुगंधी लेप लावलेल्या, प्रेमळ स्त्रिया गाणी गात होत्या.
ताभिराकृष्यमाणोऽपि नीतोऽहं दक्षिणां दिशम्
त्या मला ओढत असतानाही, मी दक्षिण दिशेला नेला जात होतो.
पांसुकर्दमयोर्मध्ये मग्नोहं लोहयंत्रितः
मी वाळू आणि चिखलाच्या मध्ये बुडालो होतो, लोखंडी यंत्रांनी त्रास दिला जात होता.
सृगालैर्भक्ष्यमाणश्च स्थितो मद्गुरमस्तके 5.2.80.
मी मान खाली घालून उभा होतो, आणि कोल्हे मला फाडत होते.
नदीं निमग्नो निश्चेष्टो जलहीनां महीसमाम्
मी नदीत बुडालो होतो, शरीर हलू शकत नव्हतं, जणू पाण्याविना पडलेली जमीन.
ताडितो हदयेत्यर्थं चरणैर्वज्रसंनिभैः
वज्रासारख्या पायांनी छातीवर जबरदस्त मार बसला.
करालैः कंटकैः कृष्णैः पुरुषैरुद्यतायुधैः
भीषण, काळ्या, काटेरी शस्त्रांनी सज्ज असलेल्या पुरुषांनी मला घेरलं होतं.
एवमेतन्मया दृष्टमिमांरात्रिं भयावहाम्
अशी ही भीतीदायक रात्र मी स्वतः पाहिली.
इमां तु दुःस्वप्नगतिं निरीक्ष्य वै ह्यनेकरूपामविचिंतितां पुरा
ही भयानक, अनेक रूपांची आणि कल्पनेपलीकडची स्वप्नातील यात्रा मी पाहिली.
नृपस्य वचनं श्रुत्वा अमात्या भृशदुःखिताः
राजाचं बोलणं ऐकून मंत्री फारच दुःखी झाले.
सौरि सूर्यकुजाक्रांतं नगरं दृश्यतेऽधुना
आता हे नगर शनि, सूर्य आणि मंगळ यांच्या प्रभावाखाली आल्यासारखं दिसतं.
करणानि न शस्यंते मुहूर्त्ता दारुणाभवन्
इंद्रिये नीट काम करत नाहीत; काळही कठीण झाला आहे.
आश्वासयंतो राजानमिदं वचनमब्रुवन्
त्यांनी राजाला धीर देत असे शब्द सांगितले.
दृश्यंते भाविताः पुंसि स्वप्ने धातुवशेन हि 5.2.80.
स्वप्नात असे दृश्ये शरीरातील घटकांच्या प्रभावामुळे दिसतात.
एभिस्ततो मोक्ष्यसे त्वं मानसादधिविभ्रमात्
या सर्व मानसिक अस्वस्थतेतून तू मुक्त होशील.