इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम् आवंत्यखण्डे चतुरशीतिलिङ्गमाहात्म्य उमामहेश्वरसंवादे पुष्पदन्तेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्त सप्ततितमोऽध्यायः
श्रीस्कांद महापुराणाच्या एक्याऐंशी हजार श्लोकांच्या संहितेत, पाचव्या अवंतीखंडात, चौर्याऐंशी लिंगांच्या महात्म्यात, उमा-महेश्वर संवादात, पुष्पदंतेश्वर महात्म्याचं वर्णन असलेला सत्त्याहत्तरावा अध्याय संपला.
यस्य दर्शनमात्रेण तीर्थयात्राफलं लभेत्
ज्याच्या केवळ दर्शनाने तीर्थयात्रेचं फळ मिळतं,
शाकले नगरे देवि चित्रसेनो महीपतिः
शाकल या नगरीत, देवी, चित्रसेन नावाचा राजा होता.
तस्य चन्द्रप्रभा भार्या प्राणे भ्योऽपि गरीगसी
त्याची पत्नी चंद्रप्रभा, प्राणाहूनही प्रिय होती.
अपुत्रस्यापि नृपतेः पुत्री जाता मनोरमा
राजा मुलगा नसतानाही त्याला मनोरमा नावाची मुलगी झाली.
सर्वलक्षणसंपन्ना कन्या लावण्यवत्यपि
ती कन्या सर्व गुणांनी संपन्न आणि सौंदर्यसंपन्न होती.
वैराग्याद्ब्रह्मचर्यं च चचार तनुमध्यमा
वैराग्यामुळे त्या सडपातळ स्त्रीने ब्रह्मचर्याचं पालन केलं.
उत्संगे च निजे कृत्वा मूर्ध्नि चाघ्राय हर्षितः
त्याने तिला आपल्या मांडीवर बसवलं आणि तिच्या डोक्याचा सुगंध घेत आनंदित झाला.
नृपाय नृपपुत्राय संमताय द्विजाय वा हर्षेण चावृतो राजा पुनः पप्रच्छ तां सुताम्
राजा, राजपुत्र किंवा मान्य ब्राह्मण यांना—असा आनंदाने भरून, राजाने पुन्हा आपल्या मुलीला विचारलं.
पृष्टा च सा यदा देवी न चोवाच नृपं प्रति
ती देवी विचारली असता, तिने राजाला काहीच उत्तर दिलं नाही.
यदि मद्वचनं पुत्रि प्रतिभाति न सांप्रतम् 5.2.78.
माझ्या मुली, जर तुला या वेळी माझं बोलणं पसंत पडत नसेल—
इत्युक्ता सा नृपतिना पित्रा प्रोक्ता पुनःपुनः
राजाने, म्हणजेच तिच्या वडिलांनी, तिला पुन्हा पुन्हा सांगितलं.
जहास चातिहासेन पुनः श्वासांश्च मुंचति
ती मोठ्याने हसली आणि मग वारंवार उसासे टाकू लागली.
तामवस्थां गतां दृष्ट्वा पुत्री मुन्मत्ततां गताम्
आपली मुलगी अशा अवस्थेत, जणू काही वेड लागल्यासारखी बघून—
भूतेन वा पिशाचेन मत्सुता लक्षणैर्युता
'माझी मुलगी, शुभ लक्षणांनी युक्त असली तरी, कदाचित भूत किंवा पिशाच्चाने ग्रासली असावी,' असं त्याला वाटलं.
तदा प्रोक्तस्तया पुत्र्या मा तात विमना भव
मग त्याच्या मुलीने सांगितलं, 'बाबा, तुम्ही मनात खचू नका.'
न पिशाचेन यक्षेण तव कन्या महीपते
राजा, तुमची मुलगी ना पिशाच्चाने, ना यक्षाने ग्रासलेली आहे.
प्राग्ज्योतिषे पुरे विप्रो हरस्वामी बभूव ह
प्राग्ज्योतिष या नगरीत हरस्वामी नावाचा एक ब्राह्मण होता.
रूपयौवनसंपन्ना तस्य नाहं प्रिया विभो
माझ्यात सौंदर्य आणि तारुण्य असलं तरी, प्रभो, मी त्याला प्रिय नव्हते.
नान्यस्य कस्यचिद्द्वेष्टा मुक्त्वा मां पृथिवीपते
राजा, त्याने माझ्याशिवाय दुसऱ्या कुणावरही द्वेष केला नाही.
अहमूढां कुलीनेन द्विजेनातिगुणेन च 5.2.78.
मी कुलीन असूनही त्या अत्यंत गुणी ब्राह्मणामुळे गोंधळून गेले.
तेन मे वल्लभो राजन्न चाहं तस्य वल्लभा
राजा, तो मला प्रिय झाला, पण मी त्याला प्रिय नव्हते.
नान्यत्र कुरुते भावं ब्रह्मचर्यव्रते स्थितः अपृच्छं प्रमदास्तात यास्त्यक्ताः पतिभिः किल
तो ब्रह्मचर्यव्रत पाळत असल्याने कुठेही मन लावत नाही. बाबा, मी ज्या स्त्रिया पतीने टाकल्या आहेत त्यांना विचारलं.
ताभिरुक्ता ह्यहं भूप वश्यो भर्त्ता भविष्यति
राजा, त्या स्त्रियांनी मला सांगितलं, 'पती शेवटी आपल्या वश होईल.'
भेषजैर्विविधैश्चूर्णैर्मंत्रैर्मोहकरैः परैः
विविध औषधं, चूर्णं आणि मोह करणारे मंत्र यांच्या मदतीने,
ततोऽहं त्वरिता गत्वा तासां वाक्येन भूपते
राजा, मग मी त्यांच्या सांगण्यावरून लगेच तिथे गेले.
प्रदोषे पयसा युक्तश्चूर्णो भर्त्तरि योजितः
संध्याकाळी, दूधात मिसळलेलं चूर्ण मी माझ्या नवऱ्याला दिलं.
यदा पीतश्च चूर्णस्तु मन्त्रेणातीव गुंठितः
तो मंत्राने पूर्णपणे झाकलेलं चूर्ण प्यायला तेव्हा,
द्वारदेशे स्थितः क्रंदन्दासोऽस्मि तव शोभने
सुंदरिणी, मी दाराजवळ उभी राहून रडत होते, तुझी दासी म्हणून.
तत्तस्य रुदितं ज्ञात्वा मंत्रमाहात्म्यतो नृप
राजा, त्याचं रडणं मंत्राच्या प्रभावामुळे आहे हे मला समजलं.