महिषश्चित्तलो वापि शशो वा शंबरो वने
म्हणजे तो म्हैस असो, हरिण असो, ससा असो किंवा जंगलातील शंबर असो—
स प्रणष्टः क्षणेनैव सबाणो मम पश्यतः
तो माझ्या डोळ्यांसमोर क्षणातच बाणासह अदृश्य झाला.
भवत्सकाशं नष्टश्रीर्हताशः श्रमकर्शितः भवंतः सुमहाभागास्तस्मात्पृच्छाभि संशयम्
त्याचं भाग्य हरपलं, आशा संपल्या, श्रमाने तो थकला आणि तुमच्याकडे आला; तुम्ही अत्यंत भाग्यवान आहात, म्हणून मी शंका म्हणून हा प्रश्न विचारतो.
क्व गतः करभो विद्धो मया बाणेन सांप्रतम्
आता माझ्या बाणाने लागलेला करभ कुठे गेला?
ततस्तेषां समस्तानामृषीणामृषिसत्तमः
मग त्या सर्व ऋषींमध्ये श्रेष्ठ ऋषी बोलला—
गतः स करभो भूप महाकालवने शुभे
राजा, तो करभ शुभ महाकाळ वनात गेला आहे.
यत्र देवो महादेवः कारभं रूपमास्थितः 5.2.73.
तेथे महादेवाने करभाचं रूप धारण केलं होतं.
पश्चिमे क्षेत्रपालस्य कैलासस्य महीपते
राजा, कैलासाच्या पश्चिम भागात, क्षेत्रपालाच्या प्रदेशात,
ब्रह्मणा पूजितो राजन्देवानामर्थसिद्धये
तेथे ब्रह्मदेवाने देवांच्या कार्यसिद्धीसाठी त्याची पूजा केली.
तुरगेण कदाचित्तु नीतो बदरिकाश्रमम्
कधीतरी तो घोड्यावर बसून बदरिकाश्रमात नेला गेला.
तत्र वीराजिनधरं कृशं विप्रं ददर्श ह दृष्ट्वा च हसितो विप्रस्तेन राज्ञा प्रमादतः
तेथे त्याने वीरवस्त्र घातलेला, कृश असा ब्राह्मण पाहिला; आणि पाहताच राजा गर्वाने हसला.
यस्माद्धससि मां दृष्ट्वा तस्मादुष्ट्रो भविष्यसि
तू मला पाहून हसला आहेस म्हणून, तू उंट होशील.
इत्युक्तस्तेन विप्रेण शप्तोपि नृपसत्तमः
त्या ब्राह्मणाने असं सांगितल्यावर, त्या श्रेष्ठ राजाला शाप मिळाला.
न मे वागनृता भूप कदा चिदपि विद्यते
राजा, माझं बोलणं कधीच खोटं ठरत नाही.
यदा त्वं करभो जातो विद्धो वै वीरकेतुना
जेव्हा तू करभ म्हणून जन्म घेशील आणि वीरकेतूने बाण मारला जाईल,
महाकालवनं दिव्यं तत्र त्वं लिंगदर्शनात्
त्या दिव्य महाकाळ वनात, तिथे, लिंगाचं दर्शन झाल्यावर—
स चेक्ष्वाकुकुलद्भूतो वीरकेतुर्महाबलः 5.2.73.
तो इक्ष्वाकू कुळात जन्मलेला, वीरकेतू नावाचा, अत्यंत बलवान होता.
इत्युक्तो नृप भूपालः करभत्वं समागतः द्रक्ष्यसि त्वं विमानस्थं विमुक्तं लिंगदर्शनात्
राजा, असे सांगितल्यावर तो भूपती हत्तीच्या रूपात गेला; लिंगाचे दर्शन झाल्यावर, तू त्याला विमानात बसलेला, मुक्त झालेला पाहशील.
इत्युक्तो नृपतिस्तेन ऋषभेण द्विजेन तु
त्या ऋषभ नावाच्या ब्राह्मणाने असे सांगितल्यावर, राजा—
ददर्श तत्र तल्लिंगं पूजितं त्रिदशैः सदा
तेथे त्याने ते लिंग पाहिले, जे नेहमी देवांनी पूजले जाते.
विमानस्थेन या प्रोक्ता तूष्ट्रेण मधुरस्वरा
पूर्वी उंट असलेल्याने, गोड आवाजात, जो विमाना मध्ये होता, त्याने जे शब्द सांगितले—
दर्शनादस्य लिंगस्य प्राप्ता मे परमा गतिः समीपमस्य लिंगस्य त्वं मे बंधुः परो यतः
या लिंगाचे दर्शन झाल्यामुळे मला परमपद मिळाले; तू या लिंगाजवळ असल्यामुळे माझा सर्वात मोठा आप्त आहेस.
इत्युक्त्वा स नृपं देवि वचः समधुराक्षरम्
असे म्हणून, हे देवी, त्याने राजाला अतिशय मधुर शब्दांत संबोधले.
ततो देवगणा व्योम्नि सकिंनरमहोरगाः
नंतर आकाशात देवांचे समूह, किन्नर आणि मोठे सर्प यांच्यासह—
ब्रह्मेंद्रहरिमुख्याश्च विमानैर्देवि संस्थिताः
ब्रह्मा, इंद्र, हरि आणि इतर प्रमुख देव, हे देवी, आपापल्या विमानात उभे होते.
विलोक्य करभं मुक्तं विमानस्थं विराजितम्
मुक्त झालेला, विमाना मध्ये शोभिवंत हत्ती पाहून—
अच्छरत्नसमूहेन मुकुटेनोज्वलत्विषा 5.2.73.
अमृतरत्नांच्या समूहाने सजलेला, तेजस्वी मुकुट त्याच्या डोक्यावर होता.
नाम चक्रुस्ततो देवा दृष्ट्वा माहात्म्यमुत्तमम्
त्याची श्रेष्ठ कीर्ती पाहून, मग देवांनी त्याला नाव दिले.
तस्मात्त्रिष्वपि लोकेषु विख्यातः करभेश्वरः
म्हणूनच, तिन्ही लोकांत तो करभेश्वर म्हणून प्रसिद्ध झाला.
इत्युक्त्वा त्रिदशाः सर्वे गताः स्वं धिष्ण्यमुत्तमम् समृद्धं निःसपत्नं च ततो राज्यं चकार सः
असे म्हणून सर्व देव आपापल्या श्रेष्ठ स्थानावर गेले; त्यानंतर त्या राजाने समृद्ध, शत्रुरहित राज्य केले.