गंगायमुनयोर्मध्ये यत्र गुप्ता सरस्वती
गंगा आणि यमुना यांच्या मध्ये जिथे सरस्वती लपलेली आहे,
स सांप्रतं प्रयागस्तु महाकालवनोत्तमे
तो ठिकाण आता महाकाळवनात उत्तम प्रयाग म्हणून ओळखला जातो.
इति तस्य वचः श्रुत्वा नारदस्य महात्मनः
महात्मा नारद यांच्या हे शब्द ऐकून,
स्तुवंतो विविधैः स्तोत्रैर्गंगां त्रिपथगां शुभाम्
त्यांनी शुभ त्रिपथगा गंगेला विविध स्तोत्रांनी स्तुती केली.
वसूनां जननी देवि वसूनां मोक्षदायिनि
हे देवी, वसुंची जननी, वसुंना मुक्ती देणारी,
सेविता वालखिल्यैश्च कृष्णस्य परमा कला
वालखिल्यांनी पूजलेली, तू कृष्णाची सर्वोच्च शक्ती आहेस.
सुता त्वं पाविनी देवि मार्त्तंडस्य दिवस्पतेः
हे पावन देवी, तू मार्तंड म्हणजे दिव्याचा स्वामी याची कन्या आहेस.
प्राची त्वमेव विख्याता पुण्यदेहा सरस्वती सा त्वं शिप्रा प्रसिद्धा च सर्वपातकनाशिनी
तूच पूर्वेकडील, पुण्यरूप सरस्वती म्हणून प्रसिद्ध आहेस; तू शिप्रा म्हणूनही ओळखली जातेस, सर्व पापांचा नाश करणारी.
त्वं दया सर्वजंतूनां स्वर्गः शरणं नृणाम् 5.2.71.
तू सर्व जीवांची दया आहेस, मानवांसाठी स्वर्ग आणि आश्रय आहेस.
बहुजन्मकलंकांकं दृष्ट्वा या देहिनां भुवि
जगातील देहधारकांवर अनेक जन्मांचे कलंक पाहून,
आसां च संगमो यस्तु स प्रयागो बुधैः स्मृतः
या नद्यांचा संगम बुद्धिमान लोक प्रयाग म्हणतात.
सोद्य प्रभृति देवोऽयं प्रयागेश्वरसंज्ञकः
आजपासून हा देव प्रयागेश्वर म्हणून ओळखला जाईल.
अत्रागत्य प्रपश्यंति ये प्रयागेश्वरं ततः
जे येथे येऊन प्रयागेश्वराचे दर्शन घेतात,
कुलं च तारितं तेषां पैतृकं मातृकं तथा जायते नात्र संदेहः प्रयागेश्वरदर्शनात्
त्यांचे पितृ आणि मातृ कुल मुक्त होते; प्रयागेश्वराचे दर्शन घेतल्याने हे निःसंशय घडते.
गंगायां च प्रयागे च देवदारुवने शुभे
गंगेत, प्रयागात आणि शुभ देवदारु वनात,
त्र्यंबके धौतपापे च महेन्द्रे भैरवे तथा
त्र्यंबक, धौतपाप, महेंद्र आणि भैरव येथे,
एतेषां दर्शनेनैव या सिद्धिर्द्वादशाब्दिका
या ठिकाणांचे दर्शन घेतल्याने बारा वर्षांची सिद्धी मिळते.
ये पश्यंति चतुर्द्दश्यामष्टम्यां च विशेषतः । भक्त्या च नियमं कृत्वा प्रयागेश्वरसंज्ञकम्
जे भक्ती आणि नियमाने, विशेषतः चतुर्दशी किंवा अष्टमीला, प्रयागेश्वराचे दर्शन घेतात,
न तेषां पुनरावृत्तिः कल्पकोटिशतैरपि 5.2.71.
त्यांना पुन्हा परत येणं नाही, अगणित कल्पांच्या शतकांनंतरही.
कलास्तिस्रो भविष्यंति लिंगेऽस्मिन्मोक्षदे शुभे
या शुभ आणि मोक्ष देणाऱ्या लिंगात तीन भाग निर्माण होतील.
एवमुक्त्वा स्तुता गंगा यमुना च सरस्वती
असं सांगितल्यावर गंगा, यमुना आणि सरस्वती यांची स्तुती करण्यात आली.
देवाः प्रहृष्टाः शकाद्याः प्रयागेश्वरसंज्ञकम्
शक आणि इतर देवता आनंदित होऊन त्याला प्रयागेश्वर असं नाव दिलं.
एष ते कथितो देवि प्रभावः पापनाशनः
हे देवी, पाप नष्ट करणारी ही शक्ती तुला सांगितली आहे.
यस्य दर्शनमात्रेण कृतकृत्यो नरो भवेत्
फक्त दर्शन घेतल्याने मनुष्याचे सर्व कर्तव्य पूर्ण होतात.
शंबरेण पुरा देवि निर्जिताः संगरे सुराः
पूर्वी, हे देवी, शांबराने युद्धात देवांना पराभूत केले.
ग्रस्तं च राहुणा दृष्ट्वा शशांकं भयविह्वलम्
राहूने चंद्राला गिळलेलं पाहून तो भयाने घाबरला आणि व्याकुळ झाला.
वहारुण रथं शीघ्रं यत्र युद्धं न विद्यते
अरुणाने रथ वेगाने तिथे नेला जिथे युद्ध नव्हतं.
राहुर्दंष्ट्राकरालस्तु स तृतीयो भयंकरः
राहू, भयंकर दातांनी क्रूर, तिसरा भयावह होता.
स च न ज्ञायते शक्रः क्व गतो वरुणो रणे
युद्धात इंद्र किंवा वरुण कुठे गेले हे कुणालाच कळलं नाही.
एवमुक्तोऽरुणो रुग्णो रविणा रणमध्यतः
असं सांगितल्यावर अरुण, अशक्त, रविने युद्धाच्या मध्यातून दूर नेला.