कस्य जातु प्रणीतेन पिंगेन क्षितिरेणुना
कोणाच्या कधी या पृथ्वीच्या पिवळसर मऊ धुळीने
अंगप्रत्यंगसंभूता मनोहृदयनंदनाः
अशा सुंदर, मनाला आनंद देणाऱ्या, अंगांगातून जन्मलेल्या मुलांची निर्मिती केली आहे?
काँल्लोकान्नु गमिष्यामि कृत्वा कर्म सुदारुणम्
अशा भयंकर कर्म केल्यावर मी आता कोणत्या लोकांत जाऊ?
इत्येवं करुणं कृत्वा रुदित्वा च पुनःपुनः
अशा प्रकारे करूणाने रडत रडत तिने पुन्हा पुन्हा हंबरडा फोडला.
एतस्मिन्नंतरे देवि नारदो मुनिसत्तमः
याच वेळी, हे देवी, श्रेष्ठ ऋषी नारद तिथे आले.
विस्मयोप्फुल्लनयनः किमेतदिति चिंतयत्
आश्चर्याने डोळे मोठे करून तो विचार करू लागला, 'हे काय घडले?'
समुद्रमहिषी दिव्या पुण्या त्रिपथगा नदी
ती दिव्य, पुण्यवती, समुद्राची राणी आणि त्रिपथगा नदी आहे.
इत्येवं चिंतयित्वा च समीपमगमन्मुनिः उवाचोच्चैर्वियत्स्थोऽसौ देवि गंगे नमोऽस्तुते
असं विचार करून तो ऋषी जवळ गेला; आकाशात उभा राहून मोठ्याने म्हणाला, 'हे देवी गंगे, तुला नमस्कार असो.'
नारदोऽहं महापुण्ये कस्माद्रोदिषि पावनि 5.2.71.
'मी नारद आहे, हे अत्यंत पावन गंगे. तू का रडतेस, हे पवित्रे?'
धृता शिरसि देवेन शिवेन परमेष्ठिना
तुला भगवान शिव, परब्रह्म, आपल्या डोक्यावर धारण करतात.
नारदस्य वचः श्रुत्वा दिव्या देवनदी तथा
नारदाचं बोलणं ऐकून ती दिव्य देवांची नदीसुद्धा—
मया नारद मोहेन कृतोऽधर्मो जुगुप्सितः
'हे नारद, माझ्या मोहामुळे मी निंदनीय अधर्म केला आहे.'
समुद्रेण वियोगस्तु संजातो मम दैवतः
समुद्रापासून वेगळं होणं हे माझ्या नशिबातच होतं.
अतो मया विलपितं मग्नया शोकसागरे
म्हणून मी दुःखाच्या सागरात बुडून रडले.
इति तस्या वचः श्रुत्वा नारदो मुनिसत्तमः
तिचं बोलणं ऐकून श्रेष्ठ ऋषी नारदाने
प्रतिज्ञातं त्वया देवि वसूनां मोक्षकारणे
देवी, तू वसूंना मुक्ती मिळवून देण्याचं वचन दिलं आहेस.
प्राप्तास्ते वसवो लोकान्प्रसादात्तव सुव्रते
सुव्रते, तुझ्या कृपेने वसूंना लोक मिळाले आहेत.
इति तस्य वचः श्रुत्वा नारदस्य महात्मनः
महात्मा नारदाचे बोल ऐकून
सत्यमुक्तं त्वया ब्रह्मञ्ज्ञातं सर्वं मयाऽधुना 5.2.71.
ब्रह्मन्, तू सत्य बोललंस; आता मला सगळं समजलं.
अपवादभयाद्भीता भवंतं शरणं गता
अपवादाच्या भीतीने मी तुझ्या आश्रयाला आले.
अपवादभयाद्भीता यदि त्वं देवि पुण्यदे
देवी, पुण्य देणारी, जर तू अपवादाच्या भीतीने घाबरत असशील,
अवंती तु समाख्याता सप्त कल्पसनातनी
अवंती ही सात कल्पांची शाश्वत नगरी म्हणून ओळखली जाते.
तस्यास्तीरे शुभं लिंगं दुर्द्धर्षेश्वरदक्षिणे
तिच्या किनाऱ्यावर, दुर्धर्षेश्वराच्या दक्षिणेला, शुभ लिंग आहे.
तस्य दर्शनमात्रेण कृतकृत्या भविष्यसि
त्याचं दर्शन केल्यावर तुझं कार्य पूर्ण होईल.
इत्युक्ता सा त्रिपथगा नारदेन महात्मना
महात्मा नारदाने सांगितल्यावर, त्रिपथगा नदीने
संश्लेषं च तदा कृत्वा लिंगं दृष्ट्वा सुपावनम्
तेव्हा तिने आलिंगन करून, अत्यंत पवित्र लिंग पाहिलं.
अथ सूर्यसुता देवी यमुना पापनाशिनी
मग सूर्याची कन्या, पाप नष्ट करणारी देवी यमुना
ददर्श देवी तां गंगां ध्यायंती शंकरं शिवम्
देवीने गंगा पाहिली, जी शंकराचा ध्यान करत होती.
अथ तेनैव कालेन प्राचीदेवी सरस्वती 5.2.71.
त्याच वेळी पूर्वेकडील देवी सरस्वती प्रकटली.
एतस्मिन्नंतरे देवि शक्रं .प्राह स नारदः
दरम्यान, देवी, नारदाने शक्राशी बोलले.