शुश्राव श्रोत्रपीयूषं गीतं देवगृहे शुभे प्रियामपश्यत्तत्रस्थां लावण्यललनावधिम्
देवतांच्या शुभ मंदिरात त्याने कानाला अमृतासारखे गोड गीत ऐकले आणि तिथेच त्याला आपल्या प्रिय, सौंदर्याची सीमा असलेली स्त्री दिसली.
तां दृष्ट्वा विस्मयोत्फुल्ललोचनस्तन्मयोऽभवत्
तिला पाहून त्याच्या डोळ्यांत आश्चर्याने तेज आले आणि तो पूर्णपणे तिच्यात रंगून गेला.
ज्ञात्वा मे सैव पत्नीयं दृष्टा देवप्रसादतः
माझीच पत्नी आहे ही, देवांच्या कृपेने मला दिसली, असे त्याने ओळखले.
क्षिप्रं पुलिकिता तस्या विरराज कुचस्थली
क्षणातच तिच्या उरोजांवर आनंदाने रोमांच उभे राहिले आणि ती तेजस्वी दिसू लागली.
विश्वावसोः सिद्धपतेः सुतैषा प्राणवल्लभा
ती विश्वावसु या सिद्धाधिपतीची प्रिय कन्या आहे.
आनीता ते मया पत्नी हत्वा तं राक्षसाधि पम्
त्या राक्षसाधिपतीचा वध करून मी तुझी पत्नी तुला परत आणली आहे.
इत्युक्तोऽसौ गतो देवि लब्ध्वा भार्यां प्रियां तदा
अशी वाणी ऐकून, देवी, त्याने आपली प्रिय पत्नी मिळवून तेथून प्रस्थान केले.
आराधितो नरेंद्रेण दुर्द्धर्षेण महात्मना त्रिषु लोकेषु विख्यातो वांछितार्थफल प्रदः ।। 5.2.70.
त्या दुर्धर्ष, महात्मा राजाने भक्तीने पूजा केलेल्या त्या लिंगाचे तीनही लोकांत इच्छित फळ देणारा म्हणून यश आहे.
ये पश्यंति विशालाक्षि दुर्द्धर्षेश्वरसंज्ञकम्
हे विशाल नेत्रांची देवी, जे लोक दुर्दर्शेश्वर नावाचं लिंग पाहतात,
संक्रांतौ रविवारे च ग्रहणे चंद्र सूर्ययोः ते प्रयांति विमानेन मदीयं स्थानमुत्तमम्
सूर्याच्या संक्रमणाच्या वेळी, रविवारी किंवा चंद्र-सूर्यग्रहणाच्या वेळी, ते माझ्या उत्तम स्थानात विमानातून पोहोचतात.
पापाचाराश्च ये जीवा दुष्कर्मनिरता नराः
ज्यांचं वर्तन पापमय आहे, जे माणसं वाईट कर्म करण्यात गुंतलेली आहेत,
दर्शनात्स्पर्शनात्सद्यो नामसंकीर्तनादपि
फक्त दर्शनाने, स्पर्शाने किंवा नाव उच्चारल्यानेही,
कृतघ्नो निंदको दुष्टः पापकर्मा दुरात्मवान् मुच्यते सर्वपापेभ्यो दुर्द्धर्षेश्वरदर्शनात्
कृतघ्न, निंदक, दुष्ट, पापकर्मी, वाईट मनाचा — हे सर्व दुर्दर्शेश्वराचं दर्शन घेतल्यावर सर्व पापांतून मुक्त होतात.
अयने विषुवे चैव संप्राप्ते सोमपर्वणि गंगायास्त्रिगुणं पुण्यं जायते नात्र संशयः
उत्तरायण, विषुव किंवा सोमपर्व येताच, तिथे मिळणारं पुण्य गंगेच्या पुण्यापेक्षा तिप्पट होतं — यात काहीच शंका नाही.
तत्र यद्दीयते दानं तस्य संख्या न विद्यते
तिथे जे काही दान दिलं जातं, त्याची गणना करता येत नाही.
कल्पकोटिसहस्रं तु मत्पुरे पूजितो वसेत्
माझ्या नगरीत पूजा केल्यावर, तो कल्पकोटी सहस्र काळ तिथे वास करतो.
अधृष्यः शत्रुवर्गेण फलं प्राप्नोति चाक्षयम्
तो शत्रूंपासून अजिंक्य राहतो आणि त्याला नाश न होणारे फळ मिळते.
एष ते कथितो देवि प्रभावः पापनाशनः 5.2.70.
हे देवी, मी तुला हे पापांचा नाश करणारे सामर्थ्य सांगितले.
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवंत्यखण्डे चतुरशीतिलिंगमाहात्म्य उमामहेश्वरसंवादे दुर्द्धर्षेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्ततितमोऽध्यायः
अशी ही एक्याऐंशी हजार श्लोकांची श्रीस्कांद महापुराणातील अवंतीखंडातील चौर्याऐंशी लिंग महात्म्य, उमा-महेश्वर संवादातील दुर्दर्शेश्वर महात्म्य वर्णन असलेला सत्तरावा अध्याय संपला.
अद्वितीयं विजानीहि महापातकनाशनम्
हे अद्वितीय आहे, मोठ्या पापांचा नाश करणारे आहे, असं समज.
हास्तिनेऽ भूत्पुरे श्रीमाञ्छंतनुर्नृपसत्तमः
हस्तिनापुर या नगरीत शंतनू नावाचा तेजस्वी, राजांमध्ये श्रेष्ठ असा राजा होता.
स चाद्भुतमहावीर्यो वज्रसंहननो युवा
तो अत्यंत पराक्रमी, वज्रासारखा मजबूत आणि तरुण होता.
बलेन विष्णुसदृशस्तेजसा भास्करोपमः
बळाने तो विष्णूसारखा, तेजाने सूर्यासारखा होता.
स कदाचिन्महाबाहुः प्रभूत बलवाहनः
एकदा तो महाबाहू, मोठ्या सैन्यासह,
गत्वा तत्र मृगान्व्याघ्रान्घातयामास लीलया
तेथे जाऊन, सहजपणे हरिण आणि वाघ मारू लागला.
स कदाचिद्वने तस्मिन्ददर्श परमां स्त्रियम्
त्या वनात एकदा त्याने अत्यंत सुंदर स्त्री पाहिली.
तां दृष्ट्वा हृष्टरोमाभूद्विस्मितो रूपसंपदा
तिला पाहून राजा तिच्या सौंदर्याने आणि तेजाने थक्क झाला, त्याच्या अंगावर रोमांच उभे राहिले.
सा दृष्ट्वैव च राजानं विचरंतं महाद्युतिम्
ती स्त्री, तेजस्वी आणि तेजाने झळाळणारा राजा फिरताना पाहून थांबली.
तामुवाच ततो राजा सांत्वयञ्छ्लक्ष्णया गिरा 5.2.71.
मग त्या राजाने तिला मृदू आणि प्रेमळ शब्दांनी धीर देत बोलले.
यक्षी वा पन्नगी वा त्वं मानुषी वा सुमध्यमे
अगं सुडौल कटी असलेल्या, तू यक्षी आहेस का, नागकन्या आहेस का, की मानव आहेस?