ब्रूहि मे भगवन्सम्यग्यदि तेऽस्ति दया मयि
माझ्यावर जर तुला दया असेल, भगवंत, तर कृपया खरी गोष्ट मला सांग.
तिस्रो भार्याः कथं विप्र पश्यामि पृथिवीतले कथं समागमो भूयो भविष्यति मया सह
हे ब्राह्मण, मी माझ्या तीन पत्नींचा या पृथ्वीवर कसा दर्शन घेऊ? आणि त्यांच्याशी पुन्हा कधी एकत्र येईन?
इति तस्य वचः श्रुत्वा विप्रेणोक्तं वरानने
त्याचे हे बोल ऐकून, त्या सुंदर मुखवालीला ब्राह्मणाने उत्तर दिले.
तस्मिन्क्षेत्रे तीर्थवरे लिंगं सर्वार्थसाधकम्
त्या पवित्र स्थळी, उत्तम तीर्थावर, सर्व इच्छा पूर्ण करणारे एक लिंग आहे.
शिप्रायास्तु तटे रम्ये पुण्ये ब्रह्मेशपश्चिमे
शिप्रा नदीच्या सुंदर आणि पवित्र काठी, ब्रह्मेशाच्या पश्चिमेला ते आहे.
कल्पस्य वचनं श्रुत्वा सत्वरो नृपसत्तमः
कल्पाचे बोल ऐकून, तो श्रेष्ठ राजा त्वरित निघाला.
सांतःपुरपरीवारो महाकालवनं गतः
आपल्या अंतःपुर आणि सेवकांसह तो महाकाळाच्या अरण्यात गेला.
तत्र स्नात्वा जले पुण्ये शिप्रायाश्चाशुसिद्धिदे 5.2.70.
तेथे, शिप्रा नदीच्या पवित्र आणि फळ देणाऱ्या पाण्यात स्नान केला.
पूजयामास रत्नैश्च दिव्यैर्वस्त्रैः सुभूषणैः
त्याने रत्ने, दिव्य वस्त्रे आणि सुंदर दागिने याने पूजा केली.
मुक्ताफलैः सुतारैश्च जलधाराभिरेव च
तेजस्वी मोती, शुद्ध पाण्याच्या धारांनी आणि इतर नैवेद्यांनी पूजा केली.
शुश्राव श्रोत्रपीयूषं गीतं देवगृहे शुभे प्रियामपश्यत्तत्रस्थां लावण्यललनावधिम्
देवतांच्या शुभ मंदिरात त्याने कानाला अमृतासारखे गोड गीत ऐकले आणि तिथेच त्याला आपल्या प्रिय, सौंदर्याची सीमा असलेली स्त्री दिसली.
तां दृष्ट्वा विस्मयोत्फुल्ललोचनस्तन्मयोऽभवत्
तिला पाहून त्याच्या डोळ्यांत आश्चर्याने तेज आले आणि तो पूर्णपणे तिच्यात रंगून गेला.
ज्ञात्वा मे सैव पत्नीयं दृष्टा देवप्रसादतः
माझीच पत्नी आहे ही, देवांच्या कृपेने मला दिसली, असे त्याने ओळखले.
क्षिप्रं पुलिकिता तस्या विरराज कुचस्थली
क्षणातच तिच्या उरोजांवर आनंदाने रोमांच उभे राहिले आणि ती तेजस्वी दिसू लागली.
विश्वावसोः सिद्धपतेः सुतैषा प्राणवल्लभा
ती विश्वावसु या सिद्धाधिपतीची प्रिय कन्या आहे.
आनीता ते मया पत्नी हत्वा तं राक्षसाधि पम्
त्या राक्षसाधिपतीचा वध करून मी तुझी पत्नी तुला परत आणली आहे.
इत्युक्तोऽसौ गतो देवि लब्ध्वा भार्यां प्रियां तदा
अशी वाणी ऐकून, देवी, त्याने आपली प्रिय पत्नी मिळवून तेथून प्रस्थान केले.
आराधितो नरेंद्रेण दुर्द्धर्षेण महात्मना त्रिषु लोकेषु विख्यातो वांछितार्थफल प्रदः ।। 5.2.70.
त्या दुर्धर्ष, महात्मा राजाने भक्तीने पूजा केलेल्या त्या लिंगाचे तीनही लोकांत इच्छित फळ देणारा म्हणून यश आहे.
ये पश्यंति विशालाक्षि दुर्द्धर्षेश्वरसंज्ञकम्
हे विशाल नेत्रांची देवी, जे लोक दुर्दर्शेश्वर नावाचं लिंग पाहतात,
संक्रांतौ रविवारे च ग्रहणे चंद्र सूर्ययोः ते प्रयांति विमानेन मदीयं स्थानमुत्तमम्
सूर्याच्या संक्रमणाच्या वेळी, रविवारी किंवा चंद्र-सूर्यग्रहणाच्या वेळी, ते माझ्या उत्तम स्थानात विमानातून पोहोचतात.
पापाचाराश्च ये जीवा दुष्कर्मनिरता नराः
ज्यांचं वर्तन पापमय आहे, जे माणसं वाईट कर्म करण्यात गुंतलेली आहेत,
दर्शनात्स्पर्शनात्सद्यो नामसंकीर्तनादपि
फक्त दर्शनाने, स्पर्शाने किंवा नाव उच्चारल्यानेही,
कृतघ्नो निंदको दुष्टः पापकर्मा दुरात्मवान् मुच्यते सर्वपापेभ्यो दुर्द्धर्षेश्वरदर्शनात्
कृतघ्न, निंदक, दुष्ट, पापकर्मी, वाईट मनाचा — हे सर्व दुर्दर्शेश्वराचं दर्शन घेतल्यावर सर्व पापांतून मुक्त होतात.
अयने विषुवे चैव संप्राप्ते सोमपर्वणि गंगायास्त्रिगुणं पुण्यं जायते नात्र संशयः
उत्तरायण, विषुव किंवा सोमपर्व येताच, तिथे मिळणारं पुण्य गंगेच्या पुण्यापेक्षा तिप्पट होतं — यात काहीच शंका नाही.
तत्र यद्दीयते दानं तस्य संख्या न विद्यते
तिथे जे काही दान दिलं जातं, त्याची गणना करता येत नाही.
कल्पकोटिसहस्रं तु मत्पुरे पूजितो वसेत्
माझ्या नगरीत पूजा केल्यावर, तो कल्पकोटी सहस्र काळ तिथे वास करतो.
अधृष्यः शत्रुवर्गेण फलं प्राप्नोति चाक्षयम्
तो शत्रूंपासून अजिंक्य राहतो आणि त्याला नाश न होणारे फळ मिळते.
एष ते कथितो देवि प्रभावः पापनाशनः 5.2.70.
हे देवी, मी तुला हे पापांचा नाश करणारे सामर्थ्य सांगितले.
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवंत्यखण्डे चतुरशीतिलिंगमाहात्म्य उमामहेश्वरसंवादे दुर्द्धर्षेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्ततितमोऽध्यायः
अशी ही एक्याऐंशी हजार श्लोकांची श्रीस्कांद महापुराणातील अवंतीखंडातील चौर्याऐंशी लिंग महात्म्य, उमा-महेश्वर संवादातील दुर्दर्शेश्वर महात्म्य वर्णन असलेला सत्तरावा अध्याय संपला.
अद्वितीयं विजानीहि महापातकनाशनम्
हे अद्वितीय आहे, मोठ्या पापांचा नाश करणारे आहे, असं समज.