सर्वभूतहितार्थाय विचरामि महीतले
सर्व जीवांच्या कल्याणासाठी मी पृथ्वीवर फिरतो.
सर्वेषामेव जंतूनां मैत्रो ब्राह्मण उच्यते
सर्व प्राण्यांचा मित्र म्हणजे ब्राह्मण असं म्हटलं जातं.
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा पिशाचः स्वस्थमानसः 5.2.68.
त्याचं बोलणं ऐकून पिशाच्च शांत आणि स्थिर झाला.
यदि ते सर्वभूतानां दत्ता ह्यभयदक्षिणा
जर तू खरंच सर्व जीवांना निर्भयता दिली असेल—
पृच्छामि त्वां महाभाग संशयो हृदये स्थितः
मग मी तुला विचारतो, हे भाग्यवान, माझ्या मनात एक शंका आहे.
केन कर्मविपाकेन पैशाचं याति मानवः
कोणत्या कर्मामुळे आणि त्याच्या फळामुळे माणूस पिशाच्च योनीला जातो?
इति तस्य वचः श्रुत्वा पिशाचस्य वरानने
पिशाच्चाने हे शब्द उच्चारल्यावर, हे सुंदर मुखी—
अपहृत्य च विप्रस्वं देवस्वं च विशेषतः
जो ब्राह्मणाचं किंवा विशेषतः देवांचं धन चोरतो—
पितरं मातरं चैव स्त्रियं बालं द्विजं तथा
जो वडील, आई, स्त्री, मुलं किंवा द्विज यांना त्रास देतो—
राजद्रव्यं गृहीत्वा तु न यजेन्न ददाति यः
जो राजाचं धन घेऊनही यज्ञ करत नाही किंवा दान देत नाही—
विश्वासघातका ये च परदाररताश्च ये
जे विश्वासघात करतात किंवा परस्त्रीमध्ये आसक्त असतात—
निंदंति ये पुराणानि धर्मशास्त्राणि सर्वदा
जे नेहमी पुराणांची आणि धर्मशास्त्रांची निंदा करतात—
इति ते कथितं सर्वं वेदप्रामाण्यतोऽधुना ।। 5.2.68.
असं सर्व काही तुला सांगितलं, वेदांच्या प्रमाणावरून.
सोमको नाम शूद्रस्त्वं परमर्मप्रकाशकः
तुझं नाव सोमक आहे, तू शूद्र आहेस, आणि परम रहस्य उघड करणारा आहेस.
नास्तिको भिन्नमर्यादो जन्मन्यत्रापि सप्तमे
जो मनुष्य नीतीचे उल्लंघन करतो आणि देवावर विश्वास ठेवत नाही, त्याला सातव्या जन्मातही दुसरीकडे जन्म घ्यावा लागतो.
पिशाचयोनिं संप्राप्तः पुनः प्राप्स्यसि रौरवम् यंत्रपीडनकं रौद्रं मथनं कुम्भवालुकम्
तू पिशाच्चाच्या योनीत जन्म घेशील आणि पुन्हा त्या भयंकर रौरव नरकात, यातना देणाऱ्या यंत्रात, भीषण दळणात आणि वाळूने भरलेल्या कुंडात जाशील.
इत्येवं वदतस्तस्य ब्राह्मणस्य यशस्विनि
असा उपदेश त्या तेजस्वी ब्राह्मणाने केला.
दुःखाभिभूतो निश्चेष्टो धिग्धिगित्यसकृद्ब्रुवन्
दुःखाने ग्रासलेला, हालचाल न करता, तो वारंवार 'हाय हाय' असे म्हणू लागला.
अहो केनापि पुण्येन भवता सह दर्शनम्
अहो! कोणत्यातरी पुण्यामुळे मला तुमच्यासोबत ही भेट घडली.
नास्ति धर्मसमं मित्रं नास्ति धर्मसमा गतिः
धर्मासारखा मित्र नाही आणि धर्मासारखी वाटही नाही.
मग्नोऽहं दुःखजलधौ मग्नोऽहं पापकर्दमे
मी दुःखाच्या समुद्रात बुडालो आहे, मी पापाच्या चिखलात फसलो आहे.
नमस्तेऽस्तु महाभाग किं करोमि प्रशाधि माम्
महाभाग, तुम्हाला नमस्कार! मी काय करावे, कृपया मला मार्गदर्शन करा.
एवं निगदतस्तस्य पिशाचस्य वरानने 5.2.68.
असा तो पिशाच्च त्या तेजस्विनीला बोलू लागला,
पृथिव्यां यानि तीर्थानि आसमुद्रगतानि वै
पृथ्वीवर जी सर्व तीर्थस्थाने आहेत, ज्या समुद्रापर्यंत पोहोचतात,
महाकालवनं क्षेत्रं प्रलयेऽप्यक्षयं गतम्
महाकाळवन हे क्षेत्र प्रलयातही नाश होत नाही.
ढुंढेश्वरस्य देवस्य दक्षिणे त्रिदशार्चितम् तस्य दर्शनमात्रेण पिशाचत्वात्प्रमोक्ष्यसे
धुंडेश्वर या देवतेच्या दक्षिणेला, जिथे देवतांनी पूजा केली आहे, तिथे फक्त दर्शन घेतल्याने पिशाच्चत्वातून मुक्ती मिळते.
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा स पिशाचो वरानने
ती वाक्ये ऐकून त्या पिशाच्चाने तेजस्विनीला उत्तर दिले,
महाकालवने पुण्ये समीहितफलप्रदे
पवित्र महाकाळवनात, जे इच्छित फळ देणारे आहे,
दर्शनात्तस्य लिंगस्य स पिशाचो वरानने
त्या लिंगाचे दर्शन घेतल्यावर, तो पिशाच्च, हे तेजस्विनी,
दिव्यं विमानमारूढो गतो लोके सनातने
दिव्य विमानात बसून तो सनातन लोकात गेला.