पूष्णश्च दंताः संभग्ना मोहितश्च दिवाकरः
पूषणाचे दात तुटले आणि सूर्यही गोंधळला.
पशवश्च कृता देवा मुनयो वेदवर्जिताः
प्राणी देव झाले आणि ऋषी वेदांपासून वंचित झाले.
दुर्जयानीन्द्रियाण्याहुर्मुनयो वेदपारगाः
वेदपारंगत ऋषी म्हणतात की इंद्रिये जिंकणे फार कठीण आहे.
तस्माद्राजन्महाबाहो मा विषादं वृथा कृथाः पशुपालो महादेवि वक्तुं समुपचक्रमे
म्हणून, महाबाहू राजा, व्यर्थ निराश होऊ नकोस; महादेव, पशुपती बोलू लागला.
पशुभावाच्च ब्रह्मापि श्रोतुमिच्छामि कथ्यताम्
पशुभावामुळे ब्रह्मादेखील—हे मला ऐकायचं आहे, कृपया सांग.
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा नारदः पुनरब्रवीत्
त्याचं बोलणं ऐकून नारद पुन्हा बोलू लागला.
ब्रह्माणमग्रतः कृत्वा गताः शरणमीश्वरम्
ब्रह्मदेवांना पुढे करून, ते सर्वजण परमेश्वराच्या आश्रयाला गेले.
उवाच वचनं राजन्यत्कर्तव्यं तदुच्यताम्
त्यांनी असे विचारले, "राजांनो, काय करावे ते सांगा."
देवा ऊचुः देवस्त्वं पूर्ववद्देव यदि तुष्टो महेश्वरः ।।5.2.64.
देवांनी म्हणाले, "देवा, पूर्वीप्रमाणेच, जर महेश्वर प्रसन्न असतील—"
महाकालवने क्षेत्रे पशुभावविमोक्षके
महाकाळवन या पवित्र क्षेत्रात, जेथे पाशातून मुक्ती मिळते—
अहं पतिर्वो भविता ततो मोक्षमवाप्स्यथ लिंगरूपी भविष्यामि नाम्ना पशुपतीश्वरः
"मी तुमचा स्वामी होईन; मग तुम्हाला मुक्ती मिळेल. मी लिंगरूप धारण करीन आणि माझे नाव पाशुपतीश्वर असेल."
अथ ते त्रिदशाः सर्वे दृष्ट्वा देवं तमीश्वरम् ब्रह्मा पशुपतिं प्राह प्रसन्नेनांतरात्मना
मग सर्व देवांनी तो परमेश्वर पाहिला. ब्रह्मदेवांनी मनापासून आनंदाने पाशुपतीला वंदन केले.
ये त्वां पश्यन्ति देवेश भक्त्या परमया युताः स्वकैः कर्मविपाकैश्च तेषां मोक्षो भविष्यति
"देवाधिदेव, जे भक्तीने तुला पाहतात आणि आपल्या कर्मफळांमुळे, त्यांना मुक्ती मिळेल."
अज्ञानाज्ज्ञानतो वापि यत्पापं क्रियते नरैः
"अज्ञानाने किंवा जाणूनबुजून, माणसांनी जे पाप केले असेल—"
ते नराः पशवो लोके किं तेषां जीविते फलम्
"ते लोक या जगात जनावरांसारखे आहेत; त्यांच्या आयुष्यात काय फल आहे?"
कौमारे यौवने बाल्ये वार्द्धके यदुपार्जितम्
"बालपण, तारुण्य, कुमारावस्था किंवा वृद्धत्वात जे काही मिळवले जाते—"
पौषमासे तु संप्राप्ते ये त्वां पश्यंति मानवाः
"पौष महिन्यात जेव्हा येतो, तेव्हा जे माणसे तुला पाहतात—"
सूर्यग्रहे यथा दत्तं कुरुक्षेत्रे विशेषतः
"सूर्यग्रहणाच्या वेळी, विशेषतः कुरुक्षेत्रात, जे काही दान दिले जाते—"
पौषमासे दिनैकेन नराणामधिकं तथा 5.2.64.
"पण पौष महिन्यात, एका दिवसात माणसांना त्याहून अधिक फळ मिळते."
इत्युक्त्वा भगवान्ब्रह्मा ब्रह्मलोकं गतो नृप
असे म्हणून भगवंत ब्रह्मदेव ब्रह्मलोकात परत गेले, राजन.
तस्मात्त्वमपि राजेंद्र यदीच्छसि परां गतिम् महाकालवनं गत्वा इन्द्रेश्वरस्य दक्षिणे
म्हणून, राजेंद्र, जर तुला परमगती हवी असेल, तर महाकाळवनात जा, इंद्रेश्वराच्या दक्षिणेला.
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा नारदस्य महात्मनः दर्शनात्तस्य लिंगस्य गतोऽसौ परमां गतिम्
महात्मा नारदांचे ते वचन ऐकून आणि त्या लिंगाचे दर्शन घेऊन, त्याने परमगती प्राप्त केली.
एष ते कथितो देवि प्रभावः पापनाशनः
हे देवी, मी तुला पापांचा नाश करणारे हे माहात्म्य सांगितले.
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवन्त्यखण्डे चतुरशीतिलिङ्गमाहात्म्ये पशुपती श्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम चतुष्षष्टितमोऽध्यायः
श्रीस्कांद महापुराणाच्या पंचम अवंत्यखंडातील चौर्याऐंशी लिंगांच्या माहात्म्यात, पाशुपतीश्वर माहात्म्याचे वर्णन करणारा चौंसष्टवा अध्याय इथे संपला.
यस्य दर्शनमात्रेण ब्रह्मलोको ह्यवाप्यते
ज्याच्या केवळ दर्शनाने ब्रह्मलोक मिळतो.
पुलोमानाम दैत्येंद्रो महाबलपराक्रमः
पुलोमा नावाचा दैत्यांचा राजा फारच बलाढ्य आणि पराक्रमी होता.
आनर्चुस्तेऽपि तं दैत्यं सुरेशं त्रिदशा इव
स्वर्गातील देवसुद्धा त्या दैत्याला आपल्या स्वामीसारखे पूजत असत.
अद्यापि लोकपालानामर्केंदुज्वलनांभसाम्
आजही सूर्य, चंद्र, अग्नी आणि पाण्याचे लोकपाल,
यदि नाम ततः किं मे तपसा जीवितेन च
जर असंच असेल तर मग माझ्या तपस्येला किंवा जीवनालाही काय अर्थ आहे?
सर्वैरेतैः परिवृतः पौलोमैर्बलवत्तरैः तावच्छयानं सहसा ह्यपश्यन्मधुसूदनम्
त्या बलाढ्य पौलोमांनी वेढलेले असताना, त्यांनी अचानक मधुसूदनाला झोपलेला पाहिला.