पशुपालो महादेवि बभूव भुवि विश्रुतः
तो प्राण्यांचा रक्षक, हे महादेवी, पृथ्वीवर प्रसिद्ध झाला.
दिदृक्षुः स कदाचिच्च गतस्तोयनिधिं प्रति एका स्त्री मुक्तकेशा सा भ्रमन्ती च पुनःपुनः
एकदा तो पाहण्याच्या इच्छेने समुद्राकडे गेला; तिथे एक मोकळ्या केसांची स्त्री वारंवार भटकताना दिसली.
अथ राजा भयाविष्टो विसंज्ञः समपद्यत
तेव्हा राजा भीतीने ग्रासला गेला आणि शुद्ध हरपला.
ततोन्ये समपातं च आगत्य नृपसत्तमम्
मग इतरही त्या श्रेष्ठ राजाजवळ आले आणि तेही खाली पडले.
रुद्धे राजनि ते सर्वे एकीभूतास्तु दस्यवः
राजा अडकल्यावर, ते सर्व दस्यू एकत्र झाले.
तस्य तां धृष्टतां ज्ञात्वा स्थैर्यं च नृपतेर्मृधे
त्याची धाडस आणि राजाचा युद्धातील स्थैर्य जाणून,
अमूर्ता इव ते सर्वे एकीभूतास्ततोऽभवन्
ते सर्व जण जणू निराकार झाले आणि एकत्रित झाले.
अथापश्यत्तदाऽऽयांतं नारदं मुनिपुंगवम्
त्याक्षणी त्याने येणारा श्रेष्ठ मुनी नारद पाहिला.
अकस्मात्पुरुषाः पंच समायाता भयावहाः ।। 5.2.64.
अचानक पाच भयंकर पुरुष समोर आले.
तैरहं वेष्टितो दुष्टैर्व्याकुलश्च कृतस्तदा
त्या दुष्टांनी मला वेढून घेतलं आणि मी घाबरून गेलो.
ततोऽन्ये पुरुषाः पञ्च समायाता नियुध्य माम्
नंतर आणखी पाच पुरुष आले आणि माझ्याशी झगडू लागले.
एवं तैः पीडितोऽत्यर्थं पुनर्मोहमुपागतः
त्यांनी मला फार त्रास दिला, त्यामुळे मी पुन्हा गोंधळलो.
दृढो भव महाराज मा विषादं कुरु प्रभो
राजा, तू धीर धर आणि मनात खचू नकोस.
तस्या वाक्येन विप्रेंद्र मया धैर्येण संयुगे
त्या ब्राह्मणाच्या शब्दांमुळे मी युद्धात धैर्य राखलं.
प्रलीना मच्छरीरे तु केप्यते कापि साऽबला
मग एक अशक्त स्त्री माझ्या शरीरात विलीन झाली.
ये त्वया पुरुषा दृष्टास्त्वयि लीना जिता मृधे भ्रमन्ती या च नारी सा त्वया दृष्टा नृपोत्तम
राजाधिराज, जे पुरुष तू पाहिले, जे तुझ्यात विलीन झाले आणि युद्धात जिंकले गेले, तसेच जी स्त्री भटकत होती, हे सर्व तूच पाहिलेस.
मनोरूपेण सा बुद्धिर्भ्रमत्येव हि न स्थिरा
मनाची बुद्धी, जी इच्छेच्या रूपाने भटकते, ती कधीच स्थिर राहत नाही.
सोऽपि क्रोधवशं नीत इन्द्रियैर्विषयैः प्रियैः
तोही इंद्रियांनी आणि त्यांच्या प्रिय विषयांनी कधी रागावतो.
महादेवो जगन्नाथः सृष्टिसंहारकारकः 5.2.64.
महादेव, जो जगाचा स्वामी आहे, तोच सृष्टी आणि संहार करतो.
सुरा विभूतयो यस्य क्रीडार्थं भुवनत्रयम्
देवता आणि सर्व सामर्थ्ये, तसेच तिन्ही लोक, त्याच्या खेळासाठी आहेत.
पूष्णश्च दंताः संभग्ना मोहितश्च दिवाकरः
पूषणाचे दात तुटले आणि सूर्यही गोंधळला.
पशवश्च कृता देवा मुनयो वेदवर्जिताः
प्राणी देव झाले आणि ऋषी वेदांपासून वंचित झाले.
दुर्जयानीन्द्रियाण्याहुर्मुनयो वेदपारगाः
वेदपारंगत ऋषी म्हणतात की इंद्रिये जिंकणे फार कठीण आहे.
तस्माद्राजन्महाबाहो मा विषादं वृथा कृथाः पशुपालो महादेवि वक्तुं समुपचक्रमे
म्हणून, महाबाहू राजा, व्यर्थ निराश होऊ नकोस; महादेव, पशुपती बोलू लागला.
पशुभावाच्च ब्रह्मापि श्रोतुमिच्छामि कथ्यताम्
पशुभावामुळे ब्रह्मादेखील—हे मला ऐकायचं आहे, कृपया सांग.
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा नारदः पुनरब्रवीत्
त्याचं बोलणं ऐकून नारद पुन्हा बोलू लागला.
ब्रह्माणमग्रतः कृत्वा गताः शरणमीश्वरम्
ब्रह्मदेवांना पुढे करून, ते सर्वजण परमेश्वराच्या आश्रयाला गेले.
उवाच वचनं राजन्यत्कर्तव्यं तदुच्यताम्
त्यांनी असे विचारले, "राजांनो, काय करावे ते सांगा."
देवा ऊचुः देवस्त्वं पूर्ववद्देव यदि तुष्टो महेश्वरः ।।5.2.64.
देवांनी म्हणाले, "देवा, पूर्वीप्रमाणेच, जर महेश्वर प्रसन्न असतील—"
महाकालवने क्षेत्रे पशुभावविमोक्षके
महाकाळवन या पवित्र क्षेत्रात, जेथे पाशातून मुक्ती मिळते—