कुजंभोऽपि हतो दैत्यो देवविद्वेषकारकः
कुजंभ नावाचा दैत्य, जो देवांशी वैर निर्माण करणारा होता, तोही मारला गेला.
भक्त्या ये पूजयिष्यंति धनुःसाहस्रमीश्वरम्
जे भक्तिभावाने हजार धनुष्यांचे ईश्वराची पूजा करतात,
अर्चिते देवदेवेशे धनुःसाहस्रिके शिवे
देवतांचे देव, हजार धनुष्यांचा शिव, याची जेव्हा भक्तिपूर्वक पूजा केली जाते,
प्रातर्मध्येऽपराह्णे च धनुःसाहस्रकं शिवम्
प्रात:काळी, मध्यान्ही आणि अपरान्ही, हजार धनुष्यांचा शिव याची पूजा केली जाते—
तीर्थानां च यथा गंगा रक्षिता योधसत्तमैः
जशी तीर्थांमध्ये गंगा श्रेष्ठ योद्ध्यांनी राखली जाते,
तत्र गंगादितीर्थानि विद्यन्ते विविधानि च 5.2.63.
तेथे गंगा आणि इतर अनेक तीर्थस्थाने विविध स्वरूपात आढळतात.
तेषां फलं विनिर्दिष्टं ये पश्यन्ति तु भक्तितः
जे भक्तिभावाने तीर्थस्थाने पाहतात, त्यांना त्याचे फळ निश्चित सांगितले आहे.
एष ते कथितो देवि प्रभावः पापना शनः
हे देवी, पापांचा नाश करणाऱ्याचे सामर्थ्य मी तुला सांगितले.
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवंत्यखण्डे चतुरशीति लिङ्गमाहात्म्ये धनुःसाहस्रमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रिषष्टितमोऽध्यायः
श्रीस्कांद महापुराणाच्या एक्याऐंशी हजार श्लोकांच्या संहितेत, पाचव्या अवंतीखंडात, चौर्याऐंशी लिंगांच्या माहात्म्यात, 'धनुःसहस्र माहात्म्याचे वर्णन' नावाचा त्रिसष्टावा अध्याय येथे संपला.
यस्य दर्शनमात्रेण पशुयोनिर्न लभ्यते
ज्याच्या केवळ दर्शनाने पशूयोनी मिळत नाही,
पशुपालो महादेवि बभूव भुवि विश्रुतः
तो प्राण्यांचा रक्षक, हे महादेवी, पृथ्वीवर प्रसिद्ध झाला.
दिदृक्षुः स कदाचिच्च गतस्तोयनिधिं प्रति एका स्त्री मुक्तकेशा सा भ्रमन्ती च पुनःपुनः
एकदा तो पाहण्याच्या इच्छेने समुद्राकडे गेला; तिथे एक मोकळ्या केसांची स्त्री वारंवार भटकताना दिसली.
अथ राजा भयाविष्टो विसंज्ञः समपद्यत
तेव्हा राजा भीतीने ग्रासला गेला आणि शुद्ध हरपला.
ततोन्ये समपातं च आगत्य नृपसत्तमम्
मग इतरही त्या श्रेष्ठ राजाजवळ आले आणि तेही खाली पडले.
रुद्धे राजनि ते सर्वे एकीभूतास्तु दस्यवः
राजा अडकल्यावर, ते सर्व दस्यू एकत्र झाले.
तस्य तां धृष्टतां ज्ञात्वा स्थैर्यं च नृपतेर्मृधे
त्याची धाडस आणि राजाचा युद्धातील स्थैर्य जाणून,
अमूर्ता इव ते सर्वे एकीभूतास्ततोऽभवन्
ते सर्व जण जणू निराकार झाले आणि एकत्रित झाले.
अथापश्यत्तदाऽऽयांतं नारदं मुनिपुंगवम्
त्याक्षणी त्याने येणारा श्रेष्ठ मुनी नारद पाहिला.
अकस्मात्पुरुषाः पंच समायाता भयावहाः ।। 5.2.64.
अचानक पाच भयंकर पुरुष समोर आले.
तैरहं वेष्टितो दुष्टैर्व्याकुलश्च कृतस्तदा
त्या दुष्टांनी मला वेढून घेतलं आणि मी घाबरून गेलो.
ततोऽन्ये पुरुषाः पञ्च समायाता नियुध्य माम्
नंतर आणखी पाच पुरुष आले आणि माझ्याशी झगडू लागले.
एवं तैः पीडितोऽत्यर्थं पुनर्मोहमुपागतः
त्यांनी मला फार त्रास दिला, त्यामुळे मी पुन्हा गोंधळलो.
दृढो भव महाराज मा विषादं कुरु प्रभो
राजा, तू धीर धर आणि मनात खचू नकोस.
तस्या वाक्येन विप्रेंद्र मया धैर्येण संयुगे
त्या ब्राह्मणाच्या शब्दांमुळे मी युद्धात धैर्य राखलं.
प्रलीना मच्छरीरे तु केप्यते कापि साऽबला
मग एक अशक्त स्त्री माझ्या शरीरात विलीन झाली.
ये त्वया पुरुषा दृष्टास्त्वयि लीना जिता मृधे भ्रमन्ती या च नारी सा त्वया दृष्टा नृपोत्तम
राजाधिराज, जे पुरुष तू पाहिले, जे तुझ्यात विलीन झाले आणि युद्धात जिंकले गेले, तसेच जी स्त्री भटकत होती, हे सर्व तूच पाहिलेस.
मनोरूपेण सा बुद्धिर्भ्रमत्येव हि न स्थिरा
मनाची बुद्धी, जी इच्छेच्या रूपाने भटकते, ती कधीच स्थिर राहत नाही.
सोऽपि क्रोधवशं नीत इन्द्रियैर्विषयैः प्रियैः
तोही इंद्रियांनी आणि त्यांच्या प्रिय विषयांनी कधी रागावतो.
महादेवो जगन्नाथः सृष्टिसंहारकारकः 5.2.64.
महादेव, जो जगाचा स्वामी आहे, तोच सृष्टी आणि संहार करतो.
सुरा विभूतयो यस्य क्रीडार्थं भुवनत्रयम्
देवता आणि सर्व सामर्थ्ये, तसेच तिन्ही लोक, त्याच्या खेळासाठी आहेत.