अगस्त्य उवाच पुरा ब्रह्मा जगत्स्रष्टा विज्ञाय हरिमच्युतम्
अगस्त्य म्हणाले: पूर्वी जगाचा सृष्टीकर्ता ब्रह्मा, अच्युत हरिला ओळखून—
आगत्य कृतवांस्तत्र यात्रां ब्रह्मा यथाविधि
तेथे पोहोचून, ब्रह्म्याने योग्य पद्धतीने यात्रा केली.
ततः स कृतवांस्तत्र ब्रह्मा लोकपितामहः
मग त्या ठिकाणी, लोकांचे पितामह ब्रह्म्याने विधीपूर्वक कर्म केले.
विस्तीर्णजलकल्लोलकलितं कलुषापहम्
त्या सरोवरात पाण्याच्या रुंद लाटा होत्या, ज्या सर्व अपवित्रता दूर करत होत्या.
हंससारसचक्राह्व विहंगममनोहरम्
त्या ठिकाणी हंस, सारस आणि चक्र नावाचे सुंदर पक्षी होते, ज्यामुळे ते सरोवर मनोहारी दिसत होते.
तत्र कुण्डे सुराः सर्वे स्नाताः शुद्धिसमन्विताः
त्या कुंडात सर्व देवांनी स्नान केले आणि पावित्र्य प्राप्त केले.
तदाश्चर्य्यं महद्दृष्ट्वा ते सर्वे सहसा सुराः
मग तिथे एक मोठे आश्चर्य पाहून सर्व देव अचानक थक्क झाले.
अस्य कुण्डस्य सकलं खातस्य विमलत्विषः
ते संपूर्ण कुंड, जे खणले होते, शुद्ध तेजाने चमकत होते.
अत्र स्नानेन सर्वेषामस्माकं विगतं रजः सर्वे वयं सुरश्रेष्ठ कृपया त्वमतो वद ।। 2.8.2.
इथे स्नान केल्यावर आमचे सर्व दोष नाहीसे झाले; हे देवश्रेष्ठा, तुझ्या कृपेने पुढे काय ते सांग.
कुण्डस्यैतस्य माहात्म्यं नानाफलसमन्वितम्
या कुंडाचे माहात्म्य अनेक प्रकारच्या फळांनी युक्त आहे.
अत्र स्नानेन विधिवत्पापात्मानोऽपि जंतवः निवसंति ब्रह्मलोके यावदाभूतसंप्लवम्
इथे योग्य पद्धतीने स्नान केल्यावर, पापी जीवसुद्धा सृष्टीच्या अंतापर्यंत ब्रह्मलोकात राहतात.
अत्र दानेन होमेन यथाशक्त्या सुरोत्तमाः
इथे दान, होम आणि आपल्या शक्तीनुसार कर्म केल्याने, हे श्रेष्ठ देवांनो—
ममास्मिन्सरसि श्रीमाञ्जायते स्नानतो नरः
या माझ्या सरोवरात स्नान केल्याने मनुष्य श्रीमंत होतो.
सर्वयज्ञसमं स्याद्वै महापातकनाशनम्
हे सर्व यज्ञांच्या समकक्ष आहे आणि मोठमोठ्या पापांचा नाश करते.
अस्मिन्कुण्डे च सांनिध्यं भविष्यति सदा मम
या कुंडात माझे सान्निध्य नेहमी राहील.
यात्रा भविष्यति सदा सुराः सांवत्सरी मम
हे देवांनो, माझी वार्षिक यात्रा इथे नेहमीच होत राहील.
स्वर्णं चैव सदा देयं वासांसि विविधानि च
सोनं आणि विविध वस्त्रं नेहमी द्यावं.
अन्तर्दधे सुरैः सार्द्धं तीर्थं दृष्ट्वा तपोधन
त्या पवित्र स्थळाचं दर्शन होताच, ते देवांसह अदृश्य झालं.
तदाप्रभृति तत्कुण्डं विख्यातं परमं भुवि 2.8.2.
त्या वेळेपासून ते कुंड पृथ्वीवर अतिशय प्रसिद्ध झालं.
सूत उवाच इत्युक्त्वा स तपोराशिरगस्त्यः कुंभसंभवः
सूतम्हणाला : असं सांगून, तपस्येचा खजिना असलेले, कुंभातून जन्मलेले अगस्त्य ऋषी,
ऋणमोचनसंज्ञं तु सरयूतीरसंगतम्
सऱयूच्या काठी असलेल्या ऋणमोचन नावाच्या ठिकाणी गेले.
ब्रह्मकुण्डान्मुनिवर धनुःसप्तशतेन च
हे श्रेष्ठ मुनी, ब्रह्मकुंड सातशे धनुष्यांनी तयार केलं गेलं.
तत्र पूर्वं मुनिवरो लोमशो नाम नामतः
तेथे पूर्वी लोमश नावाचे एक महान ऋषी होते.
ततः स ऋणनिर्मुक्तो बभूव गतकल्मषः
मग ते ऋणमुक्त झाले आणि त्यांचे पाप नाहीसे झाले.
पश्यन्त्वेतस्य महतो गुणांस्तीर्थवरस्य वै
या श्रेष्ठ तीर्थाच्या मोठ्या गुणांचं पाहा.
यत्र स्नानेन जंतूनामृणनिर्यातनं भवेत्
इथे स्नान केल्याने सर्व जीव ऋणाच्या यातनेतून मुक्त होतात.
ऐहिकं पारलौकिक्यं यदृणत्रितयं नृणाम्
माणसांवर असलेलं ऐहिक आणि पारलौकिक असं तीन प्रकारचं ऋण इथे नाहीसं होतं.
सर्वतीर्थोत्तमं चैतत्सद्यः प्रत्ययकारकम्
हे सर्व तीर्थांमध्ये श्रेष्ठ असून, लगेच श्रद्धा उत्पन्न करणारं आहे.
तस्मादत्र विधानेन स्नानं दानं च शक्तितः 2.8.2.
म्हणून इथे नियमाने, आपल्या शक्तीनुसार स्नान आणि दान करावं.
स्नातव्यं च सुवर्णं च देयं वस्त्रादि शक्तितः
इथे स्नान करावं, आणि आपल्या सामर्थ्यानुसार सोनं, वस्त्र वगैरे द्यावं.