उक्तोऽहं प्रणयात्तेन न मां तापय नारद
त्याने प्रेमाने मला सांगितलं, 'नारद, मला त्रास देऊ नकोस.'
भवतः पार्श्वमायातः प्रणयेन तपोधन
प्रेमापोटी, हे तपश्चर्येचे धन, मी तुझ्या जवळ आलो आहे.
मया सार्धं त्वया ब्रह्मन्गतिः कार्याऽविकल्पतः भविष्यति न संदेहो मम कीर्तिश्च सुस्थिरा
ब्रह्मन्, माझ्यासोबत तुलाही निर्विवादपणे ब्रह्मपद मिळवायचं आहे; यात काहीच शंका नाही. माझी कीर्ती देखील कायम टिकून राहील.
एवं हि ब्रुवतस्तस्य प्रयागस्य नृपोत्तम
राजाधिराज, तो असे बोलत असताना प्रयाग येथे—
शङ्खचक्रगदापाणिर्गरुडस्थो वियद्गतः
शंख, चक्र आणि गदा हातात घेऊन, गरुडावर बसलेला तो आकाशात प्रकट झाला.
एहि नारद गच्छामः प्रयागो यत्र यास्यति
नारद, चल, आपण जाऊ या जिथे प्रयाग जात आहे.
ज्ञानं मे देहि देवेश कथं यास्यामि तद्वनम् 5.2.58.
देवतांचे अधिपती, मला ज्ञान दे. मी त्या वनात कसा जाऊ?
इत्युक्तः श्रीधरेणाहं महाकालवनं नृप
राजा, श्रीधराने असे सांगितल्यावर मी महाकाळाच्या महान वनात गेलो.
तत्र लिंगमनादि तु ज्योतीरूपं सनातनम्
तेथे आद्य आणि अनादी, तेजस्वी आणि सनातन असे लिंग होते.
प्रयागः पूजयामास पश्यतो मम भूपते
राजा, मी पाहत असताना प्रयागाने त्या लिंगाची पूजा केली.
प्रयाग प्रयतो भूत्वा प्रसन्नोऽहं सदा तव
प्रयागा, तू शुद्ध झालास, त्यामुळे मी नेहमी तुझ्यावर प्रसन्न आहे.
इत्युक्तस्तेन लिंगेन मदर्थं प्रार्थितस्तदा
त्या लिंगाने असे सांगितल्यावर, त्याने माझ्यासाठी प्रार्थना केली.
नष्टा वेदाश्च शास्त्राणि सावित्र्या दर्शनात्प्रभो
प्रभो, सावित्रीचे दर्शन झाल्यावर वेद आणि शास्त्रे अदृश्य झाली होती.
ततो लिंगात्समुत्तस्थौ ब्रह्मा वेदैर्वृतस्तदा
मग त्या लिंगातून वेदांनी वेढलेला ब्रह्मा प्रकट झाला.
इत्युक्तोऽहं तदा देव्या सावित्र्या नृपसत्तम
राजाधिराज, त्या वेळी मला देवी सावित्रीने असे सांगितले.
प्रतिभास्यंति ते वेदा धर्मशास्त्राणि नारद
नारदा, तुला वेद आणि धर्मशास्त्रे पुन्हा दिसतील.
ज्ञानं षडंगसहितं शास्त्राणि विविधानि च 5.2.58.
षडंगांसह ज्ञान आणि विविध शास्त्रेही मिळतील.
प्रयागेनार्चितो देवो मम ज्ञानस्य कारणात्
माझ्या ज्ञानासाठी प्रयागात देवाची पूजा करण्यात आली.
तदाप्रभृति तल्लिंगं तीर्थकोटिशतैर्वृतम्
त्या वेळेपासून त्या लिंगाभोवती शेकडो कोटींनी तीर्थक्षेत्रे आहेत.
किमनेनाश्वमेधेन इष्टेन नृपसत्तम
राजाधिराज, या अश्वमेध यज्ञाचा उपयोग काय?
तपसा किं सुतप्तेन कायक्लेशकरेण तु
शरीराला त्रास देणारे तप कितीही उत्तम केले, तरी त्याचा काय उपयोग?
प्रियव्रतो महादेवि महाकालवनं गतः
हे महादेवी, प्रियव्रत महाकाळवनात गेला.
ददर्श तत्र तल्लिंगं नवनद्यास्तु दक्षिणे
तेथे त्याने नवनदीच्या दक्षिण काठावर ते लिंग पाहिले.
मया संमानितो देवि गणानामधिपः कृतः ते धन्या मानुषे लोके क्लिश्यन्त्यन्ये निरर्थकाः
देवी, मी त्याचा सन्मान केला आणि त्याला गणांचा अधिपती केले. जे लोक असे होतात, ते या जगात धन्य होतात, इतर लोक व्यर्थ दुःख भोगतात.
या गतिर्योगयुक्तस्य सत्त्वस्थस्य मनीषिणः
योगाने एकरूप झालेले, सत्त्वशील आणि ज्ञानी जे लोक असतात, त्यांना जी अवस्था मिळते—
माघमासे समेष्यंति प्रयागेश्वरदर्शनम्
माघ महिन्यात ते प्रयागेश्वराचे दर्शन घेण्यासाठी येतात.
एष ते कथितो देवि प्रभावः पापनाशनः 5.2.58.
हे देवी, मी तुला पापांचा नाश करणाऱ्या या शक्तीचे वर्णन केले.
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवंत्य खंडे चतुरशीतिलिङ्गमाहात्म्ये प्रयागेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनामाष्टपंचाशत्तमोऽध्यायः
श्रीस्कांद महापुराणाच्या एक्याऐंशी हजार श्लोकांच्या संहितेतील पाचव्या अवंत्य खंडात, चौर्याऐंशी लिंगांच्या माहात्म्यात, प्रयागेश्वर माहात्म्याचे वर्णन करणारा हा अठ्ठावन्नावा अध्याय संपला.
यस्य दर्शनमात्रेण सिद्धिः पुंसां प्रजायते
ज्याच्या केवळ दर्शनाने माणसांना सिद्धी प्राप्त होते—
आसीदश्वशिरानाम राजा परमधार्मिकः
अश्वशिरा नावाचा एक अत्यंत धर्मनिष्ठ राजा होता.