स्वयं विशालां बदरीं गत्वा तेपे महत्तपः
तो स्वतः विशाल बदरीला गेला आणि कठोर तपश्चर्या केली.
पूजितो विष्टरार्घेण राज्ञा प्रियव्रतेन च
त्याची राजप्रियव्रतानेही विपुल अर्घ्याने पूजा केली.
इत्युक्तः कथयामास नारदो मुनिसत्तमः
असे म्हटल्यावर, श्रेष्ठ ऋषी नारद बोलू लागला.
सा च पृष्टा विशालाक्षी कस्माद्वससि निर्जने
आणि त्या विशाल नेत्र असलेल्या स्त्रीला विचारले, 'तू एकटी का राहतेस?'
कर्त्तव्यं चारुसर्वांगि तन्ममाचक्ष्व शोभने
सुंदर अंगांची मालकीण, काय करावं लागेल ते मला सांग.
स्मृत्वा तूष्णीं स्थिता यावत्तावन्मे ज्ञानमुत्तमम्
मी तिथे शांतपणे उभा राहिलो आणि आठवत असताना, अचानक माझ्या मनात श्रेष्ठ ज्ञान प्रकट झालं.
ततोऽहं विस्मयाविष्टश्चिंतामोहसमन्वितः 5.2.58.
मग मी आश्चर्याने भारावून गेलो आणि मनात संभ्रम व गोंधळ निर्माण झाला.
तावद्दिव्यः पुमांस्तस्याः शरीरे समदृश्यत तस्यापि हृदये चान्यस्तृतीयस्तु व्यवस्थितः
तेव्हाच तिच्या शरीरात एक दिव्य पुरुष दिसला, आणि तिच्या हृदयात आणखी एक, म्हणजे तिसरा, स्थित होता.
ततः पृष्टा मया देवी सा कुमारी कथंचन
मग मी त्या देवीला, त्या कुमारिकेला, काहीतरी विचारलं.
मां न जानासि येन त्वमतो वेदा हृतास्तव
तुला मी ओळखत नाहीस का? माझ्यामुळेच तुझे वेद हरवले आहेत.
एवमुक्ते मया पृष्टा विस्मयेन महीपते
असं मी बोललो आणि आश्चर्याने तिला विचारलं, हे राजन,
त्वदीय हृदये देवि क एते पुरुषास्त्रयः
देवी, तुझ्या हृदयात हे तीन पुरुष कोण आहेत?
एष ऋग्वेदनामा तु यजुर्वेदो द्वितीयकः
हा ऋग्वेद नावाचा आहे, दुसरा यजुर्वेद आहे.
सामवेदस्तृतीयस्तु त्रयो वेदा मयि स्थिताः
तिसरा सामवेद आहे; हे तिन्ही वेद माझ्यातच आहेत.
इत्युक्त्वा सा तदा कन्या पश्यतो मम भूपते
असं सांगून ती कुमारिका, माझ्या डोळ्यांसमोर, हे राजन—
किं करोमि क्व गच्छामि शरणं यामि कं प्रभुम्
मी काय करू? कुठे जाऊ? कोणत्या प्रभूच्या आश्रयाला जाऊ?
कामिकस्तीर्थराजस्तु प्रयागः श्रूयते श्रुतौ 5.2.58.
तीर्थांचा राजा प्रयाग, कामिका नावाने शास्त्रात प्रसिद्ध आहे.
नष्टवेदेन रैभ्येण प्राप्ता सिद्धिरनुत्तमा
ज्याचे वेद हरवले होते त्या रैभ्याने, सर्वोच्च सिद्धी प्राप्त केली.
एवं मनसि संध्याय गतोऽहं नृपसत्तम
अशा प्रकारे मनात विचार करून, मी निघून गेलो, हे श्रेष्ठ राजन.
तपस्तीव्रं मया तत्र तप्तं परमदुष्करम्
तेथे मी अत्यंत कठीण आणि तीव्र तपश्चर्या केली.
उक्तोऽहं प्रणयात्तेन न मां तापय नारद
त्याने प्रेमाने मला सांगितलं, 'नारद, मला त्रास देऊ नकोस.'
भवतः पार्श्वमायातः प्रणयेन तपोधन
प्रेमापोटी, हे तपश्चर्येचे धन, मी तुझ्या जवळ आलो आहे.
मया सार्धं त्वया ब्रह्मन्गतिः कार्याऽविकल्पतः भविष्यति न संदेहो मम कीर्तिश्च सुस्थिरा
ब्रह्मन्, माझ्यासोबत तुलाही निर्विवादपणे ब्रह्मपद मिळवायचं आहे; यात काहीच शंका नाही. माझी कीर्ती देखील कायम टिकून राहील.
एवं हि ब्रुवतस्तस्य प्रयागस्य नृपोत्तम
राजाधिराज, तो असे बोलत असताना प्रयाग येथे—
शङ्खचक्रगदापाणिर्गरुडस्थो वियद्गतः
शंख, चक्र आणि गदा हातात घेऊन, गरुडावर बसलेला तो आकाशात प्रकट झाला.
एहि नारद गच्छामः प्रयागो यत्र यास्यति
नारद, चल, आपण जाऊ या जिथे प्रयाग जात आहे.
ज्ञानं मे देहि देवेश कथं यास्यामि तद्वनम् 5.2.58.
देवतांचे अधिपती, मला ज्ञान दे. मी त्या वनात कसा जाऊ?
इत्युक्तः श्रीधरेणाहं महाकालवनं नृप
राजा, श्रीधराने असे सांगितल्यावर मी महाकाळाच्या महान वनात गेलो.
तत्र लिंगमनादि तु ज्योतीरूपं सनातनम्
तेथे आद्य आणि अनादी, तेजस्वी आणि सनातन असे लिंग होते.
प्रयागः पूजयामास पश्यतो मम भूपते
राजा, मी पाहत असताना प्रयागाने त्या लिंगाची पूजा केली.