दुःस्वप्नो व्याधयः क्रूरा ग्रहा भूताश्च दारुणाः
वाईट स्वप्न, भयंकर आजार, क्रूर ग्रह आणि भीषण भुते,
ये केचिच्छ्रद्धया युक्ता लिंगमाराधयंति वै
जे कोणी श्रद्धेने लिंगाची खरी भक्ती करतात,
अंते गतिश्च सा दिव्या जायते मत्प्रसादतः
शेवटी, माझ्या कृपेने त्यांना ती दिव्य वाट मिळते,
न तत्र दुर्भिक्षभयं नापमृत्युभयं क्वचित्
तेथे कधीही दुष्काळाची भीती नाही, किंवा अकाली मृत्यूची भीती नाही.
एते च विष्णुब्रह्मेंद्रकुबेरवरुणादयः
हे विष्णु, ब्रह्मा, इंद्र, कुबेर, वरुण आणि इतर आहेत.
एष ते कथितो देवि प्रभावः पापनाशनः
हे देवी, त्याची पापांचा नाश करणारी ही शक्ती मी तुला सांगितली आहे.
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पंचम आवंत्यखण्डे चतुरशीतिलिङ्गमाहात्म्ये विश्वेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रिपंचा शत्तमोऽध्यायः
या प्रकारे, श्रीस्कांद महापुराणाच्या एक्याऐंशी हजार श्लोकांच्या संहितेतील पाचव्या अवंतीखंडात, चौर्याऐंशी लिंगांच्या माहात्म्यात, 'विश्वेश्वराच्या माहात्म्याचे वर्णन' नावाचा हा तीनशे पंचावन्नावा अध्याय आहे.
यस्य दर्शनमात्रेण कृतकृत्यो नरो भवेत
ज्याचे केवळ दर्शन झाले तरी मनुष्याचे जीवन सफल होते.
आद्यकल्पे पुरा देवि राजाभूत्सत्यविक्रमः
प्राचीन काळात, हे देवी, आद्य युगात सत्यविक्रम नावाचा एक राजा होता.
वनं जगाम गहनमेकाकी श्रमकर्शितः
तो एकटाच थकून गेलेला घनदाट जंगलात गेला.
तेनर्षिणा वसिष्ठेन दृष्टमात्रः स भूपतिः
त्या राजाला वसिष्ठ ऋषींनी लगेच पाहिले.
ज्ञात्वा तपःप्रभावेन सूर्यवंशोद्भवं नृपम्
स्वतःच्या तपश्चर्येच्या सामर्थ्याने वसिष्ठांनी समजले की तो राजा सूर्यवंशातला आहे.
स नृपः कथयामास वसिष्ठाय सुदुःखितः
तो राजा फार दुःखी होऊन वसिष्ठांना म्हणाला.
त्वामहं शरणं प्राप्तो दुःखैकायतनो यतः उपदेशप्रदानेन प्रसादं कर्तुमर्हसि
मी तुझ्या शरण आलो आहे, कारण मी दुःखाने भरलेला आहे; कृपया मला योग्य सल्ला देऊन माझ्यावर कृपा कर.
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा वसिष्ठो भगवानृषिः
त्याची ती वचने ऐकून वसिष्ठ ऋषीने
महाकालवनं भूप व्रज त्वं कार्यसिद्धये
राजा, तुझ्या कार्यसिद्धीसाठी तू महाकाळवनात जा.
तस्यास्तीरे शुभं लिंगं पृथुकेश्वर दक्षिणे अस्थिचर्मावशेषं तु चीरवल्कलधारिणम् ।। 5.2.54.
त्या काठी दक्षिणेला पृथुकेश्वर नावाचे शुभ लिंग आहे, तेथे केवळ हाडे व कातडी उरलेले, झाडाच्या साली व फाटकी वस्त्रे घातलेले आहे.
वचनात्तस्य विप्रस्य वसिष्ठस्य महात्मनः
त्या महात्मा वसिष्ठ ऋषीच्या सांगण्यावरून
ददर्श तापसं तत्र चिरंजीविनमव्ययम्
त्याने तिथे दीर्घायुषी व अविनाशी असा एक तापस्वी पाहिला.
तापसेन नृपो दृष्टो मित्रोऽयं मम वल्लभः
त्या तापस्व्याने राजाला पाहून मनात म्हटले, 'हा माझा प्रिय मित्र आहे.'
एह्येहि नृपशार्दूल दिष्ट्या प्राप्तोऽसि मेंऽतिके
'या, या, राजसिंहा! तुझ्या येण्याने मला मोठे भाग्य लाभले.'
तद्धुंकारात्तु पातालं भित्त्वा पंच च कन्यकाः
त्याच्या मोठ्या आवाजामुळे पाताळ भेदून पाच कन्या प्रकट झाल्या.
भृंगारं तु गृहीत्वान्या निःसृता जलसंभृतम्
दुसरी एक स्त्री भांडे घेऊन पाण्याने भरून बाहेर गेली.
अन्ये द्वे व्यजने गृह्य पार्श्वाभ्यां च व्यवस्थिते
इतर दोन जणींनी हातात पंखे घेतले आणि दोन्ही बाजूंना उभ्या राहिल्या.
तेन हुंकारशब्देन देवलोकात्समागतम्
त्या 'हुं' आवाजामुळे जणू काही देवांच्या लोकातून काहीतरी आले असे वाटले.
अनंतरं ददर्शाथ लिंगं ज्योतिष्करं परम्
त्याच क्षणी त्याने तेजस्वी असे श्रेष्ठ लिंग पाहिले.
तद्दृष्ट्वा विस्मयाविष्टो बभूव नृपसत्तमः 5.2.54.
ते पाहून तो श्रेष्ठ राजा आश्चर्यचकित झाला.
एवं पृष्टो नृपेणाथ स विप्रो वाक्यमब्रवीत्
मग राजाने विचारल्यावर त्या ब्राह्मणाने असे उत्तर दिले.
अतस्ते दर्शिता माया तपसा दुष्करेण तु
ही माया तुला दाखवली आहे, कठीण तपामुळे साध्य झालेली.
हुंकारेण कृता पृथ्वी जलपूर्णा तु तत्क्षणात्
'हुं' या उच्चाराने क्षणातच पृथ्वी पाण्याने भरली.