एष ते कथितो देवि प्रभावः पापनाशनः
हे देवी, तुझ्या या पापांचा नाश करणाऱ्या शक्तीचे वर्णन केले आहे.
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवंत्यखण्डे चतुरशीतिलिङ्गमाहात्म्ये शूलेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनामैकपञ्चाशत्तमोऽध्यायः
इथे श्रीस्कांद महापुराणाच्या पंचम अवंत्यखंडातील चौर्याऐंशी लिंगमाहात्म्यातील शूलेश्वर माहात्म्याचे एकावन्नावे अध्याय संपले.
ओंकारेश्वर इत्याख्या यस्यास्ति भुवनत्रये
ज्याचे नाव ओंकारेश्वर आहे, तो तिन्ही लोकांत प्रसिद्ध आहे.
प्राकृते कल्पसंज्ञे तु प्रथमे प्रथमं मया
प्राकृत कल्प नावाच्या पहिल्या युगात, मी प्रथम हे केले.
ततः स पुरुषो दिव्यः किं करोमीत्युपस्थितः
तेव्हा तो दिव्य पुरुष 'मी काय करू?' असे विचारत प्रकट झाला.
निर्वाणस्येव दीपस्य गतिस्तस्य न लक्षिता
जसा दिवा विझताना त्याचा मार्ग दिसत नाही, तशी त्याची स्थिती कुणालाच कळली नाही.
एवं चिंतयतस्तस्य चतुर्मित्योत्थितस्ततः
अशा विचारात असताना त्याच्यापासून चार जण उत्पन्न झाले.
ऋग्यजुःसामनामा च ब्रह्मविष्णुशिवात्मकः
त्यांची नावे ऋग, यजुः आणि साम अशी असून, ते ब्रह्मा, विष्णु आणि शिव यांच्या स्वरूपातील होते.
ओंकार इति तस्याख्या मया दता प्रसादतः
माझ्या कृपेने मी त्याला ओंकार हे नाव दिले.
हृदयात्तस्य देवस्य वषट्कारः समुत्थितः
त्या देवाच्या हृदयातून 'वषट्' हा अक्षर उदयास आला.
षट्कुक्षिः सा त्रिपादा च पंचशीर्षोपलक्षिता
ती सहा पोटे, तीन पाय आणि पाच डोकी असलेली आहे.
गायत्री मधुराभाषा सावित्री लोकविश्रुता सृष्टिं कुरु ममादेशाद्विचित्रामनया सह ।। 5.2.52.
गायत्री मधुर बोलणारी, सावित्री सर्व लोकांत प्रसिद्ध — माझ्या आज्ञेने तिच्यासह हे अद्भुत सृष्टी निर्माण कर.
इत्युक्तस्त्रिशिखो भूत्वा हिरण्यसदृशाकृतिः
अशी आज्ञा मिळाल्यावर तो तीन शिखा असलेला झाला आणि त्याचे रूप सोन्यासारखे तेजस्वी दिसू लागले.
पूर्वं देवगणाश्चैव त्रयस्त्रिंशच्च देवताः
पूर्वी देवांचे समूह आणि त्र्यस्त्रिंशत देवताही,
तेषां देहे प्रविष्टानां प्रादुर्भावः पुनर्भवेत्
त्यांच्या शरीरात प्रवेश केल्यावर त्यांचे स्वरूप पुन्हा प्रकट झाले.
संहृत्योंकारमखिलान्सदेवासुरपन्नगान्
त्याने ओंकार, सर्व देव, असुर आणि सर्प यांना एकत्र करून आपल्यात सामावून घेतले.
ससर्ज सर्वभूतानि कल्पांते पर्वतात्मजे
मग, पर्वतपुत्री, त्या युगाच्या शेवटी त्याने सर्व सृष्टीची निर्मिती केली.
कर्त्ता चैव विकर्त्ता च संहर्ता च महांस्तु यः
तोच महान सृष्टीकर्ता, बदल करणारा आणि संहार करणारा आहे.
ओंकारपूर्वकं ज्ञानं तपश्चोंकारपूर्वकम्
ओंकारपूर्वक ज्ञान आणि तपसुद्धा ओंकारानेच आरंभ होते.
स वायुरिति विज्ञेयः सर्वज्ञः स प्रजाकरः
त्याला वायू म्हणून ओळखावे; तो सर्वज्ञ आहे आणि सर्व जीवांचा निर्माता आहे.
प्रजानां पतयश्चैव सप्त चैव महर्षयः
सर्व प्रजापती आणि सात महर्षी,
दैत्याः पिशाचा रक्षांसि भूतानि विविधानि च सर्वे चतुष्पदाश्चैव तिर्यग्योनिगतास्तदा ।। 5.2.52.
दैत्य, पिशाच, राक्षस आणि इतर अनेक प्रकारची भुते, तसेच सर्व चौपाय आणि त्या काळी जनावरांच्या गर्भातून जन्मलेली सजीव,
जंगमानि च सत्त्वानि यच्चान्यज्जीवसंज्ञकम्
सर्व चल जीव आणि जे काही जिवंत म्हणून ओळखले जाते,
प्रणम्य प्रयतो भूत्वा वचनं चेदमब्रवीत्
नमस्कार करून, एकाग्र मनाने त्याने हे शब्द सांगितले:
देहि मे परमं स्थानं यथा कीर्त्तिर्ध्रुवा भवेत्
माझ्या कीर्तीला कायम राहील असे, तू मला सर्वोच्च स्थान दे.
ममाभीष्टकरं स्थानं नित्यमव्ययमक्षयम्
माझ्या इच्छेप्रमाणे, कायमचे, नाश न होणारे, आणि शाश्वत असे स्थान मला मिळू दे.
तत्र ते भविता कीर्त्तिः शाश्वती नात्र संशयः
तेथे तुझी कीर्ती शाश्वत होईल—याबद्दल काहीच शंका नाही.
त्रिकल्पप्रभवं लिंगं त्वन्नाम्ना ख्यातिमेष्यति
तीन कल्पांत उत्पन्न होणारे लिंग तुझ्या नावाने प्रसिद्ध होईल.
इत्युक्तो हि मया देवि ओंकारो हृष्टमानसः
हे देवी, मी असे सांगितल्यावर ओंकार अतिशय आनंदित मनाने राहिला.
ततः प्रभृति वेदेषु ओंकारः क्रियते द्विजैः
त्या वेळेपासून वेदांमध्ये ओंकाराचा वापर द्विज लोक करू लागले.