संकल्पाक्षेपविक्षेपं कल्पकार्यप्रवर्त्तकम्
निर्मितीसाठी मनात येणारे संकल्प आणि त्यातील अस्थिरता, हेच सर्व कृतीस प्रवृत्त करतात.
गिरींद्रतनयानाथं गिरींद्रशिखरालयम्
पर्वताच्या कन्यांचा स्वामी, जो पर्वतशिखरांवर वास करतो—
एवं स्तुतोऽहं दैत्येन शूलप्रोतेन सुन्दरि 5.2.51.
त्या राक्षसाने, सुंदरिनी, त्रिशूळावर असतानाही मला अशा प्रकारे स्तुती केली.
स च शूलवरो देवि मया प्रोक्तो मुदा तदा
त्या वेळी, देवी, मी आनंदाने त्रिशूळाचा वर दिला.
परितुष्टः प्रयच्छामि परमं स्थानमुत्तमम्
समाधानाने, मी तुला सर्वश्रेष्ठ आणि उत्तम स्थान देतो.
संप्राप्यं मामनाराध्य तथा विध्वस्तकल्मषैः
जे माझी भक्ती करतात आणि ज्यांचे सर्व दोष नाहीसे झाले आहेत, त्यांनाच हे स्थान मिळते.
यदि प्रसन्नो भगवन्करुणा मयि ते यदि दुष्टसंपर्कसंजातमन्यत्पातकमात्मनः
जर भगवंत प्रसन्न असतील, आणि तुझ्या मनात माझ्याबद्दल दया असेल, तर वाईट संगतीमुळे निर्माण झालेले इतर पापही—
ततो मया समादिष्टः करुणाश्लिष्टचेतसा
मग, करुणेने भरलेल्या अंतःकरणाने मी त्याला आज्ञा दिली.
तत्रास्मत्प्राप्तिदं लिंगं लोकानुग्रहकारकम्
तेथे, माझी प्राप्ती देणारे आणि सर्व लोकांचे कल्याण करणारे लिंग आहे.
मदीयं वचनं श्रुत्वा स जगाम त्वरान्वितः
माझे शब्द ऐकून तो लगेच निघून गेला.
लिंगेन च पुनर्दृष्टः शूलः शंकरवल्लभः
त्या लिंगामुळे, शंकराचा प्रिय त्रिशूळ पुन्हा दिसला.
स्नेहात्संश्लेषितोऽत्यर्थं पृष्टस्तु कुशलं पुनः
प्रेमापोटी त्याला घट्ट मिठी मारली आणि पुन्हा त्याची कुशलता विचारली.
प्रभुणा प्रेरितोऽत्यर्थं शुद्ध्यर्थं भवतोंतिके अद्यप्रभृति भूलोके मन्नाम्ना ख्या तिमेष्यसि ।। 5.2.51.
प्रभूच्या प्रेरणेने, तुझ्या शुद्धीसाठी, आजपासून पृथ्वीवर लोकांमध्ये तू माझ्या नावाने प्रसिद्ध होशील.
ततो भविष्यत्यधिकं दर्शनात्ते वृणोम्यहम्
म्हणून, तुझ्या दर्शनामुळे अधिक लाभ होईल—हा वर मी तुला देतो.
ते प्राप्स्यंति फलं सर्वंं ये त्वां द्रक्ष्यंति भक्तितः
जे भक्तीने तुला पाहतील, त्यांना सर्व प्रकारची फळं मिळतील.
यः करिष्यति ते पूजां भक्तियुक्तोऽपि मानवः
जो कोणी भक्तीभावाने तुझी पूजा करील,
विमानवरमास्थाय कामगं रत्नभूषितम्
तो रत्नांनी सजवलेल्या, सर्व इच्छा पूर्ण करणाऱ्या दिव्य विमानात बसून,
त्वन्नाम ये ग्रहीष्यंति सर्वदा भयपीडिताः न भविष्यति भीस्तेषां घोरसंसारसागरे
जे नेहमी भीतीने ग्रस्त असताना तुझे नाव घेतात, त्यांना या भयंकर संसारसागरात भीती राहणार नाही.
ये त्वां द्रक्ष्यंति पुरुषा भावहीनाः प्रसंगतः
पण जे पुरुष केवळ सवयीने, मनात भावना न ठेवता तुला पाहतात,
इत्युक्तं तेन शूलेन लिंगमाश्लिष्य यत्नतः
असे म्हणून त्याने शूलाने लिंगाला जपून मिठी मारली.
एष ते कथितो देवि प्रभावः पापनाशनः
हे देवी, तुझ्या या पापांचा नाश करणाऱ्या शक्तीचे वर्णन केले आहे.
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां पञ्चम आवंत्यखण्डे चतुरशीतिलिङ्गमाहात्म्ये शूलेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनामैकपञ्चाशत्तमोऽध्यायः
इथे श्रीस्कांद महापुराणाच्या पंचम अवंत्यखंडातील चौर्याऐंशी लिंगमाहात्म्यातील शूलेश्वर माहात्म्याचे एकावन्नावे अध्याय संपले.
ओंकारेश्वर इत्याख्या यस्यास्ति भुवनत्रये
ज्याचे नाव ओंकारेश्वर आहे, तो तिन्ही लोकांत प्रसिद्ध आहे.
प्राकृते कल्पसंज्ञे तु प्रथमे प्रथमं मया
प्राकृत कल्प नावाच्या पहिल्या युगात, मी प्रथम हे केले.
ततः स पुरुषो दिव्यः किं करोमीत्युपस्थितः
तेव्हा तो दिव्य पुरुष 'मी काय करू?' असे विचारत प्रकट झाला.
निर्वाणस्येव दीपस्य गतिस्तस्य न लक्षिता
जसा दिवा विझताना त्याचा मार्ग दिसत नाही, तशी त्याची स्थिती कुणालाच कळली नाही.
एवं चिंतयतस्तस्य चतुर्मित्योत्थितस्ततः
अशा विचारात असताना त्याच्यापासून चार जण उत्पन्न झाले.
ऋग्यजुःसामनामा च ब्रह्मविष्णुशिवात्मकः
त्यांची नावे ऋग, यजुः आणि साम अशी असून, ते ब्रह्मा, विष्णु आणि शिव यांच्या स्वरूपातील होते.
ओंकार इति तस्याख्या मया दता प्रसादतः
माझ्या कृपेने मी त्याला ओंकार हे नाव दिले.
हृदयात्तस्य देवस्य वषट्कारः समुत्थितः
त्या देवाच्या हृदयातून 'वषट्' हा अक्षर उदयास आला.