ततोंऽतरिक्षगैर्देवि कृतं नाम वरानने अद्यप्रभृति विख्यातो देवोऽयं पृथुकेश्वरः
मग, सुंदर मुख असलेल्या देवी, आकाशात संचार करणाऱ्यांनी हे नाव दिलं; आजपासून हा देव पृथुकेश्वर म्हणून प्रसिद्ध झाला.
ये च द्रक्ष्यंति देवेशं पृथुकेश्वरमीश्वरम्
जे कोणी देवांचा देव असलेल्या पृथुकेश्वराचं दर्शन घेतील—
अज्ञानाज्ज्ञानतो वापि यत्पापं जायते नृणाम्
माणसांमध्ये अज्ञानाने किंवा जाणूनबुजून जे पाप होतं—
वाचिकं मानसं वापि कायिकं गुह्यसंभवम् तत्सर्वं यास्यति क्षिप्रं पुथुकेश्वरदर्शनात् ।। 5.2.49.
वाणीने, मनाने, शरीराने किंवा गुप्त कारणांनी जे काही पाप होतं, ते सर्व पृथुकेश्वराच्या दर्शनाने लवकर नाहीसं होतं.
पूजयिष्यंति ये भक्त्या देवं वै पृधुकेश्वरम्
जे भक्तीने पृथुकेश्वर देवाची पूजा करतील—
भुक्त्वा राज्यं मनुष्याणां देवानां च महीतले
ते पृथ्वीवर माणसांमध्ये आणि देवांमध्ये राज्याचा उपभोग घेतील—
इत्युक्त्वा देवसंघैश्च पूजितः पृथुकेश्वरः
असं सांगून, पृथुकेश्वर देवाचा देवगणांनी पूजन केलं.
एष ते कथितो देवि प्रभावः पापनाशनः
देवी, पापांचा नाश करणारा पृथुकेश्वराचा प्रभाव मी तुला सांगितला.
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां सहितायां पञ्चम आवंत्यखण्डे चतुरशीतिलिंगमाहात्म्ये पृथुकेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनामैकोनपंचाशत्तमोऽध्यायः
श्रीस्कांद महापुराणाच्या पंचम अवंत्यखंडातील चौर्याऐंशी लिंगांच्या माहात्म्यात, पृथुकेश्वर माहात्म्याचं वर्णन असलेला एकावन्नावा अध्याय इथे संपला.
यस्य दर्शनमात्रेण ग्रहबाधा न जायते
ज्याच्या केवळ दर्शनाने ग्रहांचा त्रास होत नाही—
संज्ञानाम रवेर्भार्या सा सुता विश्वकर्मणः छायामयी चात्मनस्तु निर्मिता तरसा तया
तीच संज्ञा, सूर्याची पत्नी, विश्वकर्म्याची कन्या, आणि स्वतःच्या तेजातून निर्माण केलेली आहे.
सा प्रोक्ता सादरेणैव स्थीयतां सूर्यसंनिधौ
तिला आदराने सूर्याजवळ राहायला सांगितलं गेलं.
इत्युक्त्वा सा तदा संज्ञा जगाम भवनं पितुः जनयामास तनयं नामतो यः शनैश्चरः
अशी सांगून, त्या वेळी संज्ञा शुद्धीवर आली आणि वडिलांच्या घरी गेली. तिने एक मुलगा जन्माला घातला, ज्याचे नाव शनैश्चर ठेवले.
तस्मिञ्जाते भयं जग्मुः सदेवासुरमानुषाः
त्याच्या जन्मामुळे देव, दानव आणि माणसे सगळे घाबरले.
इन्द्रोऽपि भयसंत्रस्तो ब्रह्माणं शरणं गतः
इंद्रसुद्धा भीतीने घाबरून ब्रह्मदेवांच्या आश्रयाला गेला.
भिन्नं तु रोहिणीचक्रं व्याप्तं नक्षत्रमंडलम्
रोहिणीचे मंडळ तुटले आणि नक्षत्रांचा समूह व्यापला गेला.
वासवस्य वचः श्रुत्वा ब्रह्मा लोकपितामहः
वासवाचे बोल ऐकून, ब्रह्मा — जगांचा पितामह —
मर्यादा क्रियतां भानो वार्यतां पुत्र औरसः
भानूला मर्यादा घालाव्यात; आपल्या स्वतःच्या मुलाला थांबवा.
ब्रह्मणो वचनं श्रुत्वा रविणा प्रोक्तमीदृशः 5.2.50.
ब्रह्मदेवांचे शब्द ऐकून, रविने असे उत्तर दिले:
पश्य मे चरणौ दग्धौ दृष्टिमात्रेण लीलया
पहा, केवळ त्याच्या नजरेने माझे पाय जळाले आहेत.
सूर्यस्य वचनं श्रुत्वा हरिः प्राप्तस्तु तत्क्षणात्
सूर्याचे बोल ऐकून, हरी त्या क्षणी तिथे पोहोचला.
गम्यतां तत्र यत्रास्ते देवदेवो महेश्वरः
जिथे देवांचा देव महेश्वर आहेत, तिथे जा.
वृत्तांतः कथितः सर्वो रविपुत्रस्य पार्वति
रवीपुत्राची सगळी हकीकत पार्वतीला सांगितली गेली.
अधोदृष्टिर्मया दृष्टो वक्रांगो रूपतोऽसितः
त्याची नजर खाली, देह वाकडा आणि रूप काळे मी पाहिले.
किमर्थं वै स्मृतो देव देह्याजां मम शंकर
देवा, मला का आठवले? शंकरा, मला जन्म दे.
इत्युक्तोऽहं तदा तेन रविपुत्रेण पार्वति
त्या वेळी रवीपुत्राने मला असे सांगितले, हे पार्वती.
तेनोक्तं देहि मे स्थानं पानमाहारमेव च
त्याने म्हटले: 'मला एक जागा आणि खाण्यापिण्याची सोय द्या.'
मेषादिराशिसंस्थः संस्त्रिंशन्मासान्प्रपीडय
मेषपासून सुरू होणाऱ्या राशींमध्ये राहून, तीस महिने त्रास दे.
अष्टमश्च चतुर्थश्च द्वितीयो जन्मसंस्थितः 5.2.50.
आठवी, चौथी आणि दुसरी या जन्माच्या जागा आहेत.
एकादशो वा षष्ठो वा तृतीय स्थानगोथवा
अकरावी, सहावी किंवा तिसरी या राहण्याच्या जागा आहेत.