करालवदनो दुष्टो यमरूपो दुरासदः
त्याचा चेहरा भीषण होता, तो दुष्ट, यमासारखा आणि जवळ जाण्याजोगा नव्हता.
तौ तु दैत्यौ समागत्य कृतसंकेतकौ तदा
ते दोन्ही दैत्य एकत्र आले आणि त्यांनी आपापसात ठराव केला.
ततो ब्रह्मा भयाविष्टः कांदिशीकश्चचार ह
तेव्हा ब्रह्मा घाबरून गोंधळात फिरू लागला.
पुरुषं पीतवसनं शंखचक्रगदाधरम् उवाच को भवाञ्छेते निःशेषेस्मिंश्चराचरे
त्याला पिवळ्या वस्त्रातील, शंख, चक्र आणि गदा धारण केलेला पुरुष दिसला. ब्रह्मा म्हणाला, 'तू कोण आहेस, जो या सर्व चराचरांचा एकटा स्वामी आहेस?'
तमुवाच ततो विष्णुरहमेवं जगत्पिता 5.2.48.
तेव्हा विष्णू म्हणाले, 'मी या जगाचा पिता आहे.'
इत्युक्तः पद्मजस्तेन कृष्णेनाक्लिष्टकर्मणा
अशाप्रकारे निष्कलंक कर्म असलेल्या कृष्णाने सांगितल्यावर कमलातून जन्मलेल्या ब्रह्मा बोलले.
मया सृष्टं जगत्सर्वं सदेवासुरमानुषम्
हे सर्व जग, देव, असुर आणि माणसे, मीच निर्माण केले आहे.
भोक्तुकामौ क्षुधाविष्टौ दृष्ट्वा ब्रह्माब्रवीदिदम्
भुकेने व्याकुळ आणि खाण्याची इच्छा असलेले ते दोघे पाहून ब्रह्मा म्हणाले,
यदि त्वं कारणं किंचिदस्य लोकस्य कथ्यसे
जर तुला या जगाचे काही कारण मानले जाते—
तच्छ्रुत्वा तु तदा विष्णुर्ज्ञात्वा दुःखं परस्परम्
हे ऐकून, विष्णूने त्यांचा परस्पर दु:ख समजून घेतले—
इत्युक्त्वा कृतसंकेतौ तौ दैत्यौ बलगर्वितौ
असे म्हणून, त्या दोन्ही दैत्यांनी आपल्या बळाचा गर्व बाळगून एकमेकांशी करार केला.
ब्रह्मविष्णू तदा दृष्ट्वा दानवौ दुर्जयौ रणे
तेव्हा ब्रह्मा आणि विष्णू यांनी रणात जिंकता न येणारे ते दोन दानव पाहिले.
अन्योन्यमूचतुस्तौ हि देशकालोचितं वचः
ते दोघे एकमेकांशी त्या वेळेस आणि जागेस योग्य असे बोलले.
उपस्थितं भयं घोरं तत्र किं कार्यमस्ति नौ
इथे मोठे भय उभे राहिले आहे—आता आपण काय करावे?
गम्यतां कृष्ण शीघ्रं वै महाकालवनोत्तमम् अहं तत्र गमिष्यामि व्रज त्वं तत्र केशव ।। 5.2.48.
कृष्णा, तू लवकर महाकाळ वनात जा; मीही तिथे येईन—तू तिथेच जा, केशवा.
इत्युक्तो ब्रह्मणा कृष्णो जगाम सह तेन वै तत्रापि दशसाहस्रकालः पर्यटतोस्तयोः
ब्रह्माने सांगितल्यावर कृष्ण ब्रह्मासोबत गेला; तिथेही दोघे दहा हजार कल्पेपर्यंत भटकत राहिले.
ततो ज्वालामयं दिव्यं नूपुरेश्वरदक्षिणे प्रार्थयांचक्रतुर्देवमभयं देहि नौ प्रभो
नंतर, ज्वाळांनी तेजस्वी असलेल्या दिव्य नूपुरेश्वराच्या उजव्या बाजूला, त्यांनी देवाची प्रार्थना केली, 'प्रभो, आम्हाला निर्भयता दे.'
शरणं भव देवेश दानवाभ्यां प्रपीडितौ
'देवाधिदेव, आम्ही दानवांनी त्रस्त झालो आहोत, आमचे आश्रय हो.'
शुश्राव गर्जितं ताभ्यां दानवाभ्यां पितामहः
त्या दोन दानवांचा प्रचंड गडगडाट ब्रह्मदेवाने ऐकला.
स एष मृत्युरस्माकमेति शीघ्रं भयावहः
हा मृत्यू आमच्याकडे झपाट्याने येतो आहे, भीती घेऊन येणारा.
भयार्त्तवचनं श्रुत्वा ब्रह्मणः केशवस्य च
ब्रह्मा आणि केशव यांच्या भीतीने भरलेल्या शब्दांचे ऐकून,
दृष्टं ताभ्यां जगत्सर्वं सार्कचंद्रमहीधरम्
त्या दोघांनी संपूर्ण जग, सूर्य, चंद्र आणि पर्वतांसह पाहिले.
समुद्रपीठसंयुक्तं नानावर्णाश्रमोज्ज्वलम्
समुद्राच्या आसनासह, विविध रंगांनी आणि आश्रमांनी उजळलेले ते दृश्य होते.
ससप्तलोकविन्यासं सदेवासुरराक्षसम्
त्या दृश्यात सातही लोकांचा विस्तार, देव, दानव आणि राक्षस होते.
दृष्ट्वौ भस्मीकृतौ दैत्यौ तेन लिंगेन पार्वति 5.2.48.
हे पाहून, पार्वती, त्या दोन दैत्यांना त्या लिंगाने भस्म केले.
लिंगेनोक्तं प्रसन्नेन भवद्भ्यां किं ददाम्यहम्
ते लिंग प्रसन्न होऊन म्हणाले, "तुम्हा दोघांना मी काय द्यावे?"
ततो ब्रह्मा च विष्णुश्च वरयामासतुर्वरम्
मग ब्रह्मा आणि विष्णू यांनी वर मागितला.
ये च त्वां पूजयिष्यंति यक्ष्यंति च समाहिताः
"जे कोणी तुला भक्तीने पूजतील आणि यज्ञ करतील,
अभयेश्वरसंज्ञस्तु ख्यातो भुवि भविष्यसि
त्यांना पृथ्वीवर तू अभयेश्वर या नावाने ओळखला जाशील.
भविष्यति भयं नैव संसारपतनं तथा
त्यांना कधीच भीती किंवा संसारात पडण्याचा धोका राहणार नाही.