जातमात्रो व्रजेत्स्वर्गं पुनरायाति चात्र वै विनैव स्तन्यपानेन षोडशाब्दाकृतिः क्षणात ।। 5.2.46.
नवजात बालक लगेच स्वर्गात जातो आणि पुन्हा इथे येतो, आईचे दूध न पिता, क्षणात सोळा वर्षांचा रूप धारण करतो.
निन्युर्गगनमार्गेण ब्राह्म्याद्या यत्र मातरः 5.2.46.
ब्राह्मीपासून सुरू होणाऱ्या मातांनी त्याला आकाशमार्गाने घेऊन गेले.
आविर्बभूव पुरतो लिंगरूपेण शंकरः 5.2.46.
शंकर लिंगाच्या रूपात त्यांच्या समोर प्रकट झाला.
एष ते कथितो देवि प्रभावः पापनाशनः 5.2.46.
हे देवी, मी तुला हा पापनाशक प्रभाव सांगितला.
यस्य दर्शनमात्रेण प्राप्यंते सर्वसिद्धयः
ज्याच्या केवळ दर्शनाने सर्व सिद्धी मिळतात.
पुरा राथन्तरे कल्पे नूपुरोनाम वै गणः
पूर्वी राथंतर कल्पात नूपुर नावाचा एक गण होता.
स एकदा कुबेरस्य सभायां प्राप्य संस्थितः
एकदा तो गण कुबेराच्या सभेत उभा राहिला.
ननृतुश्चापरास्तत्र ह्युर्वशी योषितां वरा
तेथे स्त्रियांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या उर्वशीने इतरांसोबत नृत्य केले.
तासां नृत्यं तदा वीक्ष्य नूपुरो गणपस्तदा
त्या वेळी त्यांच्या नृत्याकडे पाहून नूपुर गणाचा प्रमुख
नृत्यमानस्ततो हृष्टः पुष्पगु च्छेन वक्षसि
नाचताना आनंदित झाला आणि फुलांच्या हाराने तिच्या छातीवर मारले.
उर्वशी तु ततः क्रुद्धा पुष्पगुच्छेन ताडिता
तेव्हा उर्वशी फुलांच्या हाराने मार लागल्यामुळे रागावली.
उवाच धनदस्तत्र क्रोधेनाकुलमानसः
रागाने मन अस्वस्थ होऊन तिने तिथे धनदाला सांगितले.
यस्मात्त्वया रंगभंगः कृतः कामार्द्दितेन वै
तू कामाच्या मोहाने रंगमंचाचा भंग केला आहेस,
कुबेरस्य च शापात्तु जगाम धरणीतलम् 5.2.47.
त्यामुळे कुबेराच्या शापाने तो पृथ्वीवर गेला.
विलप्य सुभृशं सोऽथ शरणं परमेश्वरीम्
मग तो फार दुःखी होऊन परमेश्वरीच्या आश्रयाला गेला.
त्वं तुष्टा तु तदा जाता प्रत्यक्षा परमेश्वरी
त्या वेळी तू प्रसन्न होऊन प्रत्यक्ष परमेश्वरी म्हणून प्रकट झालीस.
गच्छ पुत्र ममादेशान्महाकालवनं शुभम्
माझ्या आज्ञेने, पुत्रा, तू शुभ महाकाळवनात जा.
तस्या दक्षिणतो वत्स विद्यते लिंगमुत्तमम्
बाळा, त्या वनाच्या दक्षिणेला एक उत्तम लिंग आहे.
सा प्राची स च देवेशस्त्वन्नाम्ना ख्यातिमेष्यति
देवाधिदेव, ते पूर्वेकडील लिंग तुझ्या नावाने प्रसिद्ध होईल.
त्वया च प्रेरितो देवि कीर्त्यर्थं तत्र गम्यताम्
देवी, तुझ्या प्रेरणेने कीर्तीच्या हेतूने तिथे जावे.
महाकालवनं रम्यं देवगंधर्वसेवितम्
महाकाळवन रमणीय आहे, देव आणि गंधर्व तिथे सेवा करतात.
प्राची सरस्वती तत्र वाप्याकारा च संस्थिता
तेथे पूर्वेकडील सरस्वती तळ्याच्या रूपात वसलेली आहे.
ततो देवः प्रसन्नात्मा प्रत्युवाचाथ नूपुरम्
मग देवाने शांत मनाने नूपुराला बोलावले.
भविता वल्लभो देव्याः पार्वत्याः शंकरस्य च 5.2.47.
तो देवी पार्वती आणि शंकर यांचा लाडका होईल.
उदितादित्यसंकाशो विभावसुसम द्युतिः
तो उगवत्या सूर्यासारखा तेजस्वी आणि अग्नीप्रमाणे उजळून राहील.
प्रभावं तादृशं दृष्ट्वा देवैरुक्तं वरानने
असा अद्भुत प्रभाव पाहून देवांनी त्या सुंदर मुखवालीला संबोधले.
प्राप्ता च कामिकी सिद्धिर्नूपुरेण च दर्शनात्
नूपुराचे दर्शन घडल्यामुळे इच्छित फल मिळाले आहे.
सर्वकामप्रदो नित्यं नूपुरेश्वर नामतः
सर्व इच्छा पूर्ण करणारा, तो नूपुरेश्वर म्हणून ओळखला जातो.
नूपुरेश्वररुद्रस्य ते यांति परमं पदम् वसंति मुदिताः सर्वे यावदाभूतसंप्लवम्
नूपुरेश्वर रुद्राचे जे भक्त आहेत, ते सर्वजण परमानंदात राहतात आणि सर्व सृष्टीच्या संहारापर्यंत आनंदाने वास करतात.
जन्ममृत्युजरारोगदुःखानि विविधानि च
जन्म, मृत्यू, वार्धक्य, आजार आणि अनेक प्रकारची दुःखे—