पुनर्दृष्टे प्रणष्टः स्यादावासश्च सुखं प्रिय
कोणीतरी हरवून पुन्हा भेटला, की घर आणि सुख दोन्ही परत येतात, प्रिय.
स किं स्वदेशरागेण नाशं प्राप्नोति बुद्धिमान्
स्वतःच्या देशावर प्रेम करणारा शहाणा माणूसही कधी कधी नाशाला पोहोचत नाही का?
स पंगुर्ना शमाप्नोति कूलस्थित इव द्रुमः
पांगुळ असला तरी त्याला कधीच शांतता मिळत नाही, जसा नदीच्या काठी उभा असलेला झाड.
तां वाक्यं पुनरप्याह प्रिये मा भैः खगार्दिता
तो पुन्हा म्हणाला, "प्रिय, घाबरू नकोस, पक्षी अस्वस्थ झाला आहे."
तद्द्वारदेशमासाद्य सायं यावत्स्थितोऽचलः
त्या जागेच्या दाराशी पोहोचून तो संध्याकाळपर्यंत हलला नाही.
कुलायाद्बाह्यमागत्योवाच पारावती पतिम्
घरट्याबाहेर येऊन त्या पाऱावतीने आपल्या नवऱ्याशी बोलले.
यावत्तावद्विनिर्याहि त्यक्त्वा मामपि शंसिनीम्
आता तरी तू बाहेर जा, अगदी मला, सावध करणाऱ्याला, सोडून.
पुनर्दाराः पुनः पुत्राः पुनर्वसु पुनर्गृहम्
पत्नी पुन्हा मिळते, मुले पुन्हा मिळतात, संपत्ती आणि घरही पुन्हा मिळते.
तदा सर्वं हरिश्चंद्रभूपतेरिव लभ्यते
मग सर्व काही पुन्हा मिळते, जसे हरिश्चंद्र राजाला मिळाले होते.
धर्मार्थकाममोक्षाणामयमात्मार्जकः परः 5.2.45.
जो धर्म, अर्थ, काम आणि मोक्ष यांचा पाठपुरावा करतो, तोच खरा स्वतःला उंचावतो.
सोऽपि क्षेमः सुगतिना यशसा सह वांछ्यते
तीच सुख-समृद्धी, चांगले भाग्य आणि कीर्ती सुद्धा प्रत्येकाला हवी असते.
तद्यशः प्राप्यते पुंभिर्नीतिमार्गं प्रवर्तिभिः न व्रजिष्यसि चेत्प्रातस्ततो मां संस्मरिष्यसि
ती कीर्ती नेहमी नीतीच्या मार्गाने चालणाऱ्यांना मिळते; तू जर सकाळी गेला नाहीस, तर मला आठवशील.
इत्युक्तोऽपि स वै पत्न्या पारावत्या सुमेधया
पत्नी पाऱावतीने असे सांगितले तरीही तो ऐकला नाही.
अथोषसि समागत्य श्येनेन बलिना तदा
मग पहाटे बलवान घार तिथे आली.
दिनानि कतिचित्तत्रातिष्ठच्छयेनो महाबलः
ती बलाढ्य घार तिथे काही दिवस राहिली.
किं वा युध्यस्व दुर्बुद्धे किं वा निर्याहि मे गिरा विधिरेव हि साहाय्यं न कुर्यात्तव नोदितम्
किंवा तर लढ, मूर्खा, किंवा माझ्या सांगण्यावरून बाहेर ये; कारण नशीबच मदत करते, शब्द नाही.
इत्थं श्येनेन स प्रोक्तः पत्न्या स सहितः खगः
त्या गरुडाने असे सांगितल्यावर तो पक्षी आपल्या पत्नीसह तिथे होता.
क्षुधितस्तृषितः सोऽथ श्येनेन बलिना धृतः
मग, भुकेला आणि तहानलेला असताना, तो बलवान गरुडाने पकडला.
तावादायोड्डयांचक्रे श्येनो व्योमनि सत्वरम्
त्या गरुडाने दोघांनाही पटकन आकाशात उचलून नेले.
अथ पत्न्या कलरवः प्रोक्तस्तत्र सुमेधया 5.2.45.
तेव्हा, तिथे, शहाणी पत्नी करुण आवाजात बोलली.
अतोऽवस्थामिमां प्राप्तः किं कुर्यामबला यतः
आता मी या अवस्थेला पोहोचले आहे, अशा वेळी मी दुर्बल असल्याने काय करू?
तदा हितं ते वक्ष्यामि कुर्वे तदविचारितम्
मग मी तुला जे हिताचे आहे ते सांगते, आणि ते मी न विचार करता करीन.
यावदास्यं गतास्म्यस्य यावत्खस्थो न भूमिगः
जोपर्यंत मी याच्या तोंडात आहे आणि तो अजून जमिनीवर न उतरता आकाशात आहे—
इति पत्नीवचः श्रुत्वा तथा स कृतवान्खगः
पत्नीचे शब्द ऐकून, त्या पक्ष्याने तसंच केलं.
तेन चीत्करणेनाथ मुक्ता सा मुखसंपुटात
मग, त्या किंकाळीमुळे ती त्याच्या तोंडातून सुटली.
विपद्यपि च प्राज्ञैर्न संत्याज्यः क्वचिदुद्यमः
अडचणीतसुद्धा शहाण्यांनी कधीही प्रयत्न सोडू नयेत.
क्व च द्वयोस्तथाभूतं दूरे मोक्षणमद्भुतम्
अशा प्रकारे दोघांची इतकी अद्भुत सुटका कुठे घडते?
तस्माद्भाग्यानुसारेण फलत्येव सदोद्यमः
म्हणून, नशीबाप्रमाणे नेहमीच प्रयत्नाचे फळ मिळते.
अथ तौ कालयोगेन जंबूमार्गे मृतौ तदा
मग काळाच्या योगाने, त्या दोघांचा जांभू मार्गावर मृत्यू झाला.
पुण्यशेषे तदा जातो गंधर्वतनयः शुभः 5.2.45.
मग त्यांच्या पुण्यशेषामुळे, एक शुभ गंधर्वपुत्र जन्माला आला.