लिंगस्यान्यप्रदेशात्तु वायुः समभवन्महान्
त्या लिंगाच्या दुसऱ्या भागातून मोठा वारा निर्माण झाला.
सधूमा समभूज्ज्वाला लिंगस्यान्य प्रदेशतः
त्या लिंगाच्या दुसऱ्या भागातून धुरासह ज्वाळा प्रकट झाली.
एवमत्यद्भुतं दृष्ट्वा वर्द्धमानं समंततः
हे इतके अद्भुत आणि सर्वत्र वाढणारे दृश्य पाहून,
ग्रहाश्च विह्वला जाता धूमेनाकुलिते न्द्रियाः
ग्रह घाबरले आणि धुरामुळे त्यांची इंद्रिये अस्वस्थ झाली.
नमोनमो रूपनिराश्रयाय जलस्वरूपाय नमो नमस्ते
अनेक रूपांना न जुळणाऱ्या, पाण्याच्या स्वरूप असलेल्या तुझ्या चरणांना माझे वारंवार नमस्कार.
इति स्तुतो यदा देवि ग्रहैः क्रूरैस्तदा प्रिये
देवी, जेव्हा त्या क्रूर ग्रहांनी तुझी स्तुती केली, प्रियेला—
भस्मधूसरसर्वांगो भोगिभोगांगदोज्ज्वलः उवाच चैतान्प्रणतान्ग्रहान्कंपितक न्धरान
संपूर्ण अंग राखेने माखलेले, तेजस्वी सर्पांच्या दागिन्यांनी सजलेले, तो त्या वाकलेल्या, घाबरलेल्या ग्रहांना म्हणाला—
किं वा कामं मनोऽभीष्टं भवद्भ्यो यद्ददाम्यहम्
तुमच्या मनात काय इच्छा आहे? जे काही हवे असेल, ते मी देईन.
भवद्भ्यो लोकतुष्ट्यर्थं दर्शनं हि ददाम्यहम्
तुम्हा सर्वांच्या आणि जगाच्या समाधानासाठी मी माझे दर्शन देतो.
यदि देयो वरो देव यदि तुष्टोऽसि शंकर तथा कुरु महादेव तेन तृप्तिर्भविष्यति ।। 5.2.44.
देवा, जर तू प्रसन्न असशील आणि वर द्यायचा असेल, तर तो दे. महादेव, त्यामुळे समाधान मिळेल.
एवं भविष्यतीत्युक्त्वा मेघं चोत्तरमुक्तवान्
'असेच होईल' असे म्हणून त्याने उत्तरा नावाच्या मेघाला उद्देशून बोलले.
तच्छ्रुत्वा वचनं तत्र ह्युत्तरः प्राह हर्षितः
ती वचने ऐकून, तिथे उत्तरा आनंदाने बोलला.
यदास्माकं महाबाधां कदा कोपि करिष्यति
कधी कुणी आम्हाला मोठा त्रास दिला—
रक्षा कार्या च मेघानां रक्षणीयास्त्वया वयम्
म्हणजे मेघांचे रक्षण करणे आवश्यक आहे; तू आमचे रक्षण कर.
अद्यप्रभृति ते नाम्ना ख्यातिं यास्यामि भूतले.
आजपासून तुझ्या नावाने मी पृथ्वीवर प्रसिद्ध होईन.
ये मां संपूजयिष्यंति भक्त्या परमया युताः
जे लोक मला अत्यंत भक्तीने पूजतील—
पश्यंति प्रयता ये मां कृत्वा नियमपूर्वकम्
जे नियम पाळून, प्रयत्नपूर्वक मला पाहतील—
आरूढाः सूर्यसंकाशैर्विमानैः सार्वकामिकैः
ते सूर्यासारख्या तेजस्वी, सर्व इच्छा पूर्ण करणाऱ्या विमानांवर आरूढ होतील.
नृत्य वादित्रनिर्घुष्टैरुत्कटध्वनिनादितैः
नृत्य आणि वाद्यांच्या गजरात, मोठ्या आवाजात—
प्रसंगाद्भक्तिहीनोऽपि यो मां पश्यत्यशाठ्यतः 5.2.44.
कोणताही कपट न ठेवता, जरी भक्ती नसली तरी, केवळ संगतीमुळे जो मला पाहतो—
स्मरिष्यति च यो नित्यं प्रभाते चोत्तरेश्वरम्
आणि जो दररोज सकाळी उत्तरेश्वराचे स्मरण करतो—
एष ते कथितो देवि प्रभावः पापनाशनः
हे देवी, मी तुला सांगितलेला हा प्रभाव पापांचा नाश करणारा आहे.
श्रीदेवदेव उवाच । यस्य दर्शनमात्रेण सर्वसिद्धिरवाप्यते
श्रीदेवदेव म्हणाले, त्याला फक्त पाहिलं तरी सर्व सिद्धी मिळतात.
इतिहासमिहासीद्यत्पीठे विरजसंज्ञके
हीच ती प्राचीन गोष्ट जी विरजा नावाच्या पवित्र स्थळी घडली.
नानाभंगिगवाक्षाढ्ये रत्नसानाविवापरे
त्या जागी अनेक प्रकारच्या खिडक्या आणि कमानींनी सजवलेली, रत्नांनी झळाळणाऱ्या डोंगरासारखी सुंदर वास्तू होती.
पार्वणेन शशांकेन खेदादिव समासिते
पूर्ण चंद्राच्या प्रकाशात, जणू काही तो स्वतःच्या तेजाने थकला आहे असे वाटत होते.
प्रातः सायं च मध्याह्ने कुर्व न्नित्यप्रदक्षिणम्
प्रत्येक सकाळी, संध्याकाळी आणि दुपारी, नेहमी त्या स्थळाची प्रदक्षिणा करावी.
रजःप्रासादसंलग्नं दूरीकुर्वद्दिशो दश त्रिविष्टपेति च तथा तयोः कर्णातिथीभवेत्
त्या राजवाड्याला चिकटलेली धूळ दहा दिशांना दूर करते, म्हणून त्याला त्रिविष्टप म्हणतात आणि जो त्याबद्दल ऐकतो तो कानाचा पाहुणा होतो.
चतुर्विधानि वाद्यानि शंभुप्रीतिकराण्यलम्
शंभूला आनंद देणारी चार प्रकारची वाद्ये तिथे सतत वाजत असतात.
मंगलारात्रिकज्योतिस्त्रिसंध्यं पक्षिणोस्तयोः
मंगल आरतीची दिवे आणि प्रातः, मध्यान्ह, संध्याकाळ अशा तिन्ही वेळच्या पूजा त्या दोन पक्ष्यांसाठी केली जातात.