या पवित्र कथा अशी आहे: जो कोणी त्या दिव्य स्वरूपाला आठव्या किंवा चौदाव्या दिवशी पाहतो, जो कोणी प्रयत्नपूर्वक येथे येऊन त्याचे दर्शन घेतो, आणि जो कोणी हजारो पापे करूनही त्याचे दर्शन घेतो— ब्रह्महत्येचा अपराध, मद्यपान, चोरी किंवा गुरुपत्नीला स्पर्श करणे— अशा कित्येक जन्मांमध्ये केलेल्या अशुभ कर्मांचा भार ज्यांच्यावर आहे, जे जीव मोठ्या पापांनी ग्रस्त आहेत, त्यांना हे दिव्य दर्शन पापांचा नाश करतो. अशी महिमा सांगितल्यावर, देवी, दिव्य ऋषी मंकणक, द्विज, म्हणाले: "हे देवी, हे पापनाशक सामर्थ्य आहे, जसे वर्णन केले आहे." हे लिंग सर्व पापांचा नाश करते आणि मनुष्याच्या दुष्कृत्यांचा विनाश करते. एकदा, देवी, कैलास पर्वतावर गणांचा प्रमुख धुंडा होता. त्याने स्वतःच्या इच्छेनं आणि कुतूहलाने इंद्राच्या लोकात प्रवेश केला. तिथे त्याने अनेक रम्य हावभाव पाहिले— डोळ्यांचे, हातांचे सुंदर हालचाली, सुईने टोचलेल्या सारख्या मुद्रा, ध्वजासारख्या हस्तमुद्रा आणि इतर. इंद्र आणि देवतांनीही तिच्या चेहऱ्यावर आपली नजर स्थिर ठेवली. त्या वेळी, धुंडा खेळकर वृत्तीने तिथे होता. तिथे, रंभा नृत्यात तल्लीन असताना, तिला फुलांचा गुच्छ फेकून मारण्यात आला. "पड, तू मानवांच्या लोकात! तू नृत्याचा कार्यक्रम भंग केला आहेस," अशी शिक्षा झाली. मानव लोकात पडल्यावर, रंभा बेशुद्ध झाली, तिच्या इंद्रियांचा गोंधळ उडाला. "हाय, मी अन्यायाचा फल मिळवला आहे, मोहाने कर्म केले म्हणून," असे तिने दुःखाने म्हटले. "धर्माच्या मार्गाचा आश्रय घेऊन मी यश मिळवू," असा संकल्प तिने केला. असे म्हणत, तिने महेंद्र पर्वतावर तपस्या सुरू केली. देवी, जेव्हा तिला साधना साधता आली नाही, तेव्हा ती गंगेच्या महान तीरावर गेली— गोदावरी, भीमरथी, कौशिकी, शारदा या शुभ नद्यांवर. पण तिथे तीर्थयात्रा निष्फळ, तप निष्फळ, आणि तीर्थयात्रेचा फल व्यर्थ झाला. त्याच क्षणी, देवी, आकाशातून एक देहहीन आवाज उमटला: "पृथ्वीवरील सर्व पवित्र स्थळे, प्रयागपासून सुरू होऊन— तिथे एक अत्यंत पवित्र लिंग आहे, जे सर्व इच्छांची पूर्तता करते. त्या लिंगाच्या कृपेने, तू पुन्हा शिवाला प्राप्त करशील." तो आवाज ऐकून, समूहाने तिथे त्या शुभ लिंगाचे दर्शन घेतले, जे सर्व संपत्ती देणारे होते. लिंगाच्या मध्यातून एक आवाज उमटला, "हे पार्वतीपुत्र, माझ्या कमलासारख्या पायांवर तुझी भक्ती सदैव अढळ राहो. तू प्रसन्न झालास, हे महादेव, तर लवकरच हा वर दे." "आणि जे मानव, हे परमेश्वरा, तुझे दर्शन घेतात—" धुंडाच्या शब्दांना ऐकून, लिंगाने म्हटले, "हे उज्ज्वल देवी, ते नेहमीच मोठ्या पापांपासून मुक्त राहतील. ते सर्वोच्च इच्छांची प्राप्ती करतील आणि गणांमध्ये श्रेष्ठ होतील." वर मिळाल्यावर, धुंडा हात जोडून पुन्हा बोलला. "तथास्तु," असे लिंगाने प्रसन्न होऊन म्हटले, हे पार्वती. ज्यांच्या केवळ दर्शनाने लोकांना नेहमीच यश मिळते. जे भक्तिपूर्वक परमेश्वर धुंडेश्वराची पूजा करतात, तोच जगात पुण्यवान आहे, तोच मला प्रिय आहे. ही कथा सांगते की, त्या दिव्य लिंगाचे दर्शन आणि पूजा केल्याने सर्व पापांचा नाश होतो, आणि भक्ताला सर्वोच्च फल, शिवसंपदा, आणि देवतेचा स्नेह प्राप्त होतो.