देवीसारख्या सर्व देवतांच्या पूजनीय असलेल्या त्या स्थळी, तो महर्षी संपूर्णपणे त्या लिंगाच्या उपासनेत लीन झाला. त्या महात्म्याच्या या निष्ठावान भक्तीने आणि कठोर तपस्येने मी, प्रभु, अत्यंत संतुष्ट झालो. हे भाग्यवती देवी, मी सांगतो—माझे हे वचन एकाग्रतेने ऐक. या भक्तीमुळे आणि कठोर तपामुळे मी प्रसन्न झालो आहे. हे श्रेष्ठ ऋषी, तू ज्या दानवांमुळे निर्माण झालेल्या ब्रह्महत्या दोषाने ग्रस्त होतास, तो दोष मी नष्ट केला आहे. जर तू माझ्या शरण आलेल्यांवर कृपा करणारा आणि दयाळू असशील, तर तुझ्या तपस्या व धर्मपालनाने तुझ्या मार्गात कुठलाही अडथळा येणार नाही—हे मी स्पष्टपणे सांगतो. ज्या देवतेची तू उपासना केलीस, तोच ब्रह्महत्या नष्ट करणारा आहे. तीनही लोकांत प्रसिद्ध असलेला अगस्त्येश्वर हा देव, त्या लिंगावर करुणेने पाच मुद्रांनी अलंकृत झाला आहे. जे पुरुष त्या महान लिंगाचे भक्तिपूर्वक दर्शन करतात, ते महान आत्म्यांचे, संतती व समृद्धीने युक्त होतात. त्यांची गंधर्वश्रेष्ठांकडून स्तुती होते आणि ते चिरकाल रुद्रलोकात वास करतात. जे पुण्यकर्म करणारे मानव आहेत, ते त्या परमपदाला पोहोचतात. शिव सर्व दुर्दैवाचा नाश करणारा आहे—म्हणून कोण त्याला वंदन करणार नाही? ब्रह्महत्या यांसारख्या नरकात नेणाऱ्या पापांतूनही मुक्ती मिळते. त्या लिंगाच्या पूजेतून जे पुण्य मिळते, ते शंभर राजसूय यज्ञांच्या तुल्य असते. मग वेगवेगळ्या यात्रा, दान, स्नान यांची काय गरज उरते? अष्टमी आणि चतुर्दशी या तिथींना, आपल्या शक्तीनुसार, जो त्या लिंगाचे पूजन करतो, तो शंभर मातृकुळातील आणि पितृकुळातील पूर्वजांना तारतो. आणि जे पुरुष केवळ योगायोगाने, कोणतीही भावना न ठेवता, त्या लिंगाचे दर्शन करतात, त्यांनाही हे पुण्य प्राप्त होते. हे देवी, या लिंगाची हीच परम महिमा मी तुला सांगितली. मग श्रीरुद्र म्हणाले—आता दुसऱ्या लिंगाची, म्हणजेच पापांचा नाश करणाऱ्या गुहेश्वर लिंगाची कथा ऐक. फार पूर्वी, शुभ्र देवदारू वनात, रथंतर कल्पात, एक जण नेहमी योगाभ्यासात, शांती व संयमात स्थित होता. सिद्धीच्या इच्छेने त्याने मनाशी विचार केला—‘मी सिद्ध कसा होईन?’ या विचाराने त्याने श्रेष्ठ तप आरंभले. एके दिवशी पर्वतराजकन्येला काही अद्भुत घडले. ते पाहून तो अत्यंत आश्चर्यचकित झाला. ‘अरे, तपश्चर्येची ही किती मोठी शक्ती! आज मी खरोखरच सिद्धी प्राप्त केली,’ असे त्याला वाटले. हे शरीर जरी तुच्छ, मलमूत्रयुक्त असले, तरी त्यात मोठा आनंद संचारला आणि त्या द्विजाने आनंदाने नृत्य केले. त्या ब्राह्मणाच्या नृत्यामुळे सर्व जग—चराचर—नाचू लागले. कुठेही वेदाध्ययन, वषट् उच्चारण किंवा कर्मकांड होत नव्हते. तेव्हा ब्रह्मा आणि विष्णु यांच्या नेतृत्वाखाली सर्व देवतांनी त्या मंकणक ऋषीला सर्व दिशांना नाचताना पाहिले. पर्वत आपापल्या जागेवरून हलले, मेघांच्या रांगा विस्कळीत झाल्या. महान नद्या केवळ अरुंद प्रवाहात वाहू लागल्या आणि ग्रह आपली गती सोडून भरकटले. संपूर्ण त्रैलोक्य हलून गेले, जणू काही प्रलयच घडणार. हे देवांचे शब्द ऐकून, मी ब्राह्मणाचा वेष धारण करून त्या श्रेष्ठ ब्राह्मणाला विचारले—‘तपस्व्याच्या आचाराला अनुरूप नसलेले हे नृत्य कामवश होऊन केले जाते; हे सद्गुणी, ब्राह्मणासाठी हे तपाचा पतन होय.’ मग त्या ब्राह्मणाने उत्तर दिले—‘माझ्या या नृत्यामुळेच मी सिद्ध झालो आहे—यात संशय नाही.