कुमुदवतीचे महात्म्य आणि अवंती प्रदेशाची महती या अद्भुत प्रदेशात, एकत्रितपणे अनेक दिव्य शक्ती आणि प्राणी वास करतात. येथे अकरा रुद्र आणि बारा सूर्य असतात. दिशांचे आठ रक्षक हत्ती आणि चौदा मनू देखील आहेत. गंधर्व, अप्सरा, किन्नर, नाग, राक्षस, सिद्ध आणि तपस्वी, हे सर्व प्रियजन येथे उपस्थित आहेत. आठ प्रसिद्ध भैरव आणि वायूचे चार पुत्र येथे आहेत. या सर्व देवांचे समूह आणि भयंकर गण यांचे वर्णन झाले आहे. या प्रदेशात दक्ष, श्रेष्ठ प्रजापती, दिती—देवांची माता, सुरभीच्या नेतृत्वाखाली गायी, तसेच सर्व स्थिर आणि चल प्राणी आहेत. सर्व तीर्थस्थळे, नद्या आणि कुंड येथे आहेत. सात नगर, तीन खेडी, नऊ वन आणि नऊ उजाड भूमी येथे आहेत. चार समुद्र, विविध प्रकारचे रत्न, शांत राजर्षी, आणि वेदांमध्ये पारंगत ब्राह्मण येथे आहेत. वेद, पुराणे, स्मृती, गाणी आणि संगीत रचना येथे आहेत. मी केवळ तिचे दर्शन घेतल्यावर तापमुक्त आणि शुद्ध झालो. मी सर्व पवित्र जलात स्नान केले, त्यामुळे मी शुद्ध आणि शांत झालो. मी पद्मावतीचे दर्शन घेतले—ती शुद्ध आणि सर्व इच्छित वर देणारी आहे. येथे दुःख नाही, दारिद्र्य नाही, अज्ञान नाही, आणि इंद्रियांचे असंयम नाही. सर्वजण एकमेकांचे मित्र आहेत आणि एकमेकांना मदत करतात. येथे रमणीय बागा, वन आणि उपवन आहेत. विविध रत्नांनी आणि सुंदर सोन्याच्या भांड्यांनी सजलेले आहे. येथे शंकर नेहमी उमा सोबत निवास करतात. हे स्थान नेहमीच चंद्रप्रकाशाने उजळलेले आहे. नेहमीच फुलणारे, गडद रंगाचे, आणि युवावस्थेच्या स्वरूपात भासणारे आहे. पर्वताच्या गुंफा आणि अंधाराच्या कपारीमध्ये, तसेच मोहक गृहकुंडात आणि सभागृहांच्या ओळींमध्ये, सर्वत्र सौंदर्य आहे. येथे कुमुदवती फुलांनी सजलेली तलाव उजळून दिसतात. नद्या, तलाव, कुंड, विहिरी आणि दलदल—सर्वत्र कुमुदवती फुलांची शोभा आहे, कारण सर्व ऋतुंमध्ये ती फुललेली असते. ज्या पुरुषांनी एकाग्र मनाने कुमुदवतीवर श्राद्ध केले, त्यांना अक्षय श्राद्ध प्राप्त होते; पितरांना दिलेले दान अक्षय होते. येथे केलेल्या प्रत्येक कृतीचे फल कधीच संपत नाही. अशा प्रकारे, कुमुदवतीचे महात्म्य आणि अवंती प्रदेशाची महती सांगणारा पंचेचाळीसावा अध्याय संपतो, स्कंद महापुराणाच्या पाचव्या पुस्तकात. आता, हे पुण्यशाली व्यास, ब्रह्माने देवांना कसे सांगितले, ते ऐक. मी ते तुला तपशीलवार सांगतो, हे तपस्येच्या खजिन्या. मारिच कश्यपाने अत्यंत कठीण तप केले. तो फक्त पडलेल्या पानांवर आणि वाऱ्यावर जगला, वायूवर निर्वाह केला, आणि इंद्रिये नियंत्रित ठेवली. हे श्रेष्ठ द्विजा, माझे अतुलनीय शब्द ऐक. तुझ्या वंशाचा अस्तित्व चंद्र आणि सूर्यापर्यंत टिकेल, हे प्रिय. तुझी धर्मपत्नी अदिती, तुझ्यासोबत तप करत होती. तुझे सर्व पुत्र जन्माला येतील—त्यात विष्णू आणि इंद्र प्रमुख असतील. तू, श्रेष्ठ ऋषी, निष्पाप प्रजापती होशील. देवीने असे बोलून तेथेच अदृश्य झाली. कश्यप, दक्षाच्या कन्येसह आणि अग्निसह, तिथे आश्रय घेतला.