स्कन्दपुराणातील या अध्यायात युगांची महती आणि त्यात घडणाऱ्या विविध घटनांचे वर्णन आहे. प्रथम, युगांची गणना सांगितली आहे—एकूण आठ लाख साठ हजार आणि चार लाख तीस हजार दोनशे वर्षे अशी कली युगाची कालमर्यादा सांगितली जाते. कृतयुगात धर्म चार पायांवर ठामपणे उभा असतो आणि जनार्दनाचा वर्ण शुभ्र असतो. त्या काळात धर्माचरण सर्वत्र होते, लोकांना अकाली मृत्यूचा भय नव्हते. इच्छा, क्रोध, भीती, लोभ, मत्सर आणि द्वेष यांचा त्या काळात लवलेशही नव्हता. यानंतर त्रेतायुग येते, जिथे धर्म तीन पायांवर उभा असतो. त्या वेळी यज्ञांचे आयोजन जीव करतात आणि त्यातून इच्छित फल प्राप्त होते. तप, ब्रह्मचर्य, स्नान आणि विविध प्रकारच्या दानातून धर्माचरण घडते. तिसरे युग म्हणजे द्वापरयुग. येथे लोक फलाची इच्छा ठेवून जप, यज्ञ आणि तप करतात. त्या काळात पृथ्वीवर राजे एकमेकांशी युद्ध करतात. पुढे चौथे आणि भयावह असे कलीयुग येते. या युगात विष्णूचा वर्ण काळा होतो आणि पापाचा प्रादुर्भाव वाढतो. राजे धनलोभी, असंख्य इच्छांनी आणि भ्रमांनी भरलेले होतात. गायींचे दूध कमी होते, द्विज सत्यनिष्ठ राहात नाहीत, आणि पापी लोक सत्यशून्य होतात. कलीयुगात बारा वर्षांचे झाले की स्त्रिया गर्भवती होतात. सर्व वर्ण आणि आश्रम यांची ओळख राहात नाही. पवित्र तीर्थस्थाने परकीयांनी दूषित केली जातात आणि त्यांचे महत्त्व कमी होते. हे ऐकून सर्व तीर्थस्थाने, ब्रह्मा या अव्यक्त जन्माच्या प्रभूला विचारतात, "हे देवाधिदेव, आम्ही कुठे नेहमी वास करावा?" त्यावर ब्रह्मा सांगतात की, पवित्र तीर्थस्थाने आणि मंदिरे सर्वांनी एकत्र जाऊन त्या ठिकाणी जावे. जो कोणी मोठे पाप केले असेल, तरी जर तो अर्बुद पर्वताचे दर्शन करतो, तर त्याचेही उद्धार होते. म्हणून कलीयुगात सर्व तीर्थस्थाने भीतीने अर्बुद पर्वतावर जाऊन वास करू लागली. कुरुक्षेत्र, प्रभास आणि ब्रह्मवर्तही अर्बुद पर्वतावर वसले. तिथे शांतचित्त पुरुषांना खरे मुक्तीधाम प्राप्त होते. पुढे, त्या अर्बुद पर्वतावर प्राचीन काळी एक अद्भुत घटना घडली. एक धर्मनिष्ठ पुरुष, ज्याच्या मनात इच्छा किंवा क्रोध नव्हता, तिथे तप करत होता. त्याचे पित्त तिथे पडले आणि ते लालसर तेजाने चमकू लागले. त्याने जाणले, "मी सिद्धी प्राप्त केली आहे," आणि आनंदाने नृत्य करू लागला. त्याच्या नृत्यामुळे सागरही अस्वस्थ झाले. हे पाहून सर्व देवगण, कामाचा नाश करणाऱ्या परमेश्वराजवळ गेले. त्या वेळी, शंभूने ब्राह्मणाच्या रूपात त्या श्रेष्ठ द्विजाला संबोधले. "माझ्या तपाने एक अद्भुत शक्ती निर्माण झाली आहे, ज्यामुळे माझे रक्त पित्त झाले आहे. म्हणून मी आनंदाने नृत्य करतो," असे त्याने सांगितले. त्याने आपल्या तर्जनीने स्वतःच्या अंगठ्याला स्पर्श केला आणि मग मंकणकाला म्हणाला, "हे ब्राह्मण, माझ्या हाताकडे पाहा." अशा प्रकारे त्या अर्बुद पर्वतावरील अद्भुत घटना घडली, जी मुक्तीची आणि धर्माची महती सांगणारी आहे.