യേ ത്വാം ദ്രക്ഷ്യംതി ഗണപ കുസുമേശ്വരസംജ്ഞകമ് 5.2.38.
കുസുമേശ്വരൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഗണപയെ ആരെങ്കിലും കാണുന്നവർ—
കുസുമൈരര്ചയിഷ്യംതി യേ നരാഃ കുസുമേശ്വരമ്
പുഷ്പങ്ങളാൽ കുസുമേശ്വരനെ ആരാധിക്കുന്ന മനുഷ്യർ—
യോഽപ്യേകം ദിവസം മര്ത്ത്യസ്ത്വാം പശ്യതി സമാഹിതഃ
ഏതെങ്കിലും ഒരു ദിവസം ഏകാഗ്രതയോടെ നിന്നെ കാണുന്ന凡 മനുഷ്യൻ പോലും—
യഃ പൂജയതി ഭാവേന കുസുമൈഃ കുസുമേശ്വരമ്
ആരെങ്കിലും ഭക്തിയോടെ പുഷ്പങ്ങളാൽ കുസുമേശ്വരനെ ആരാധിക്കുന്നവൻ—
ഏവമാദിവരൈഃ പുഷ്ടഃ കൃതോയം കുസു മേശ്വരഃ
ഇങ്ങനെ തന്നിരിക്കുന്ന അനുഗ്രഹങ്ങൾകൊണ്ടു കുസുമേശ്വരൻ ശക്തനായിരിക്കുന്നു.
കുസുമേശ്വരദേവസ്യ പ്രഭാവഃ കഥിതസ്ത്വയമ്
കുസുമേശ്വരദേവന്റെ മഹത്വം ഇതുവരെ വിശദമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ഇതി ശ്രീസ്കാംദേ മഹാപുരാണ ഏകാശീതിസാഹസ്ര്യാം സംഹിതായാം പഞ്ചമ ആവംത്യഖംഡേ കുസുമേശ്വരമാഹാത്മ്യവര്ണനംനാമാഷ്ടാത്രിംശോഽധ്യായഃ
ഇതോടെ ശ്രീസ്കാന്ദമഹാപുരാണത്തിലെ എൺപത്തൊന്ന് ആയിരം ശ്ലോകങ്ങളുള്ള സംഹിതയിലെ അഞ്ചാമത്തെ ആവന്ത്യഖണ്ഡത്തിൽ കുസുമേശ്വരന്റെ മഹത്വം വിവരിക്കുന്ന മുപ്പത്തിയെട്ടാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
യസ്യ ദര്ശനമാത്രേണ സുബുദ്ധിര്ജായതേ നൃണാമ്
അവനെ വെറും കാണുന്നതിൽമാത്രം മനുഷ്യർക്കു നല്ല ബുദ്ധി ഉണരുന്നു.
പുരാ ത്വയൈവ കല്പാദൌ പരയാ ശക്തിരൂപയാ
പണ്ടെ, കല്പത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ, നീയേ പരമശക്തിയായി അവതരിച്ചിരുന്നതു.
തതസ്ത്വം സംസ്തുതാ ദേവൈഃ സകിംനരമഹോരഗൈഃ
അപ്പോൾ ദേവന്മാരും കിന്നരന്മാരും മനുഷ്യരും മഹാസർപ്പങ്ങളും നിന്നെ പുകഴ്ത്തി.
നമസ്കാരം പ്രകുര്വതി സ്തോത്രം കുര്വംതി ചാപരേ
ചിലർ നമസ്കാരം ചെയ്തു, മറ്റു ചിലർ സ്തോത്രങ്ങൾ പാടി.
ക്രൂരാം ബുദ്ധിം സമാസാദ്യ ഗര്വേണതീവ ഗര്വിതഃ
ക്രൂരമായ മനസ്സോടെ, അത്യന്തം അഹങ്കാരത്തോടെ അവൻ പെരുമാറി.
ഏകോ ദേവോ മഹാദേവഃ സ്ത്രിയാ കിമനയാ മമ
ഒരു ദൈവം മാത്രം ഉണ്ട്, മഹാദേവൻ; എനിക്ക് ഈ സ്ത്രീയെന്തിനാണ് വേണ്ടത്?
കസ്മാന്ന കുരുഷേ പൂജാം പ്രദക്ഷിണമഥോ സ്തുതിമ് ഇത്ഥംഭൂതഗണേശ ത്വം കിം വൈ ലൌല്യേന വര്ത്തസേ
നീ പൂജ ചെയ്യാതെയും, പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യാതെയും, സ്തുതി ചെയ്യാതെയും ഇരിക്കുന്നു; ഗണേശാ, നീ എന്തുകൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ ലാലസയോടെ പെരുമാറുന്നത്?
ഇതി ഭൃംഗിരിടിഃ ശ്രുത്വാ കുദ്ധസ്ത്വാമാഹ ഗര്വിതഃ
ഇങ്ങനെ കേട്ടപ്പോൾ, ഭൃംഗിരിടി കോപത്തോടെയും അഹങ്കാരത്തോടെയും നിന്നോട് പറഞ്ഞു.
ഏഷ ഏവ ച മേ മാതാ ഏഷ ഏവ ച മേ പിതാ
അവൻ തന്നെയാണ് എന്റെ അമ്മയും, അവൻ തന്നെയാണ് എന്റെ അച്ഛനും.
ത്വമപ്യസ്യൈവ ശരണം നനു പാര്വതി സംസ്ഥിതാ 5.2.39.
പാർവതി, നീയും അവനിൽ തന്നെ ആശ്രയം തേടിയിരിക്കുന്നു.
ഇതി ഭൃംഗിരിടേഃ ശ്രുത്വാ വാക്യം കുപിതയാ ത്വയാ
ഇങ്ങനെ ഭൃംഗിരിടിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, നീ കോപത്തോടെ പറഞ്ഞു.
സുതോ ഭൂത്വാ ഭവാന്കസ്മാദദാക്ഷിണ്യം ബ്രവീഷി മാമ്
മകൻ ആയി ജനിച്ചിട്ടും, നീ എനിക്ക് കരുണ കാണിക്കാതെ എന്തുകൊണ്ടാണ് സംസാരിക്കുന്നത്?
നഖദംതാസ്ഥിസംഘാതഃ ശിശ്നം വാക്ച ശിരസ്തഥാ
നഖങ്ങൾ, പല്ലുകൾ, അസ്ഥികൾ, ലിംഗം, വാക്ക്, തല—ഇവയൊക്കെയും,
ഇതി ഭൃംഗിരിടിഃ ശ്രുത്വാ സദ്യോ യോഗബലേന തു
ഇങ്ങനെ ഭൃംഗിരിടിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടതോടെ, ഉടൻ തന്നെ യോഗശക്തിയാൽ,
തതഃ പ്രഭൃതി വാമോരു നഖദംതാസ്ഥിനാസികഃ
അതിനുശേഷം, സുന്ദരിയേ, അവന് നഖങ്ങളും പല്ലുകളും അസ്ഥികളും മൂക്കും ഉണ്ടായി.
ത്വാം പരിത്യജ്യ ദുഃഖാര്ത്ത ആജഗാമ മമാംതികമ്
ദു:ഖത്തിൽ ആഴ്ന്ന് അവൻ നിന്നെ വിട്ട് എന്നിടത്തേക്ക് വന്നു.
ക്രൂരാ ബുദ്ധിഃ കൃതാ യസ്മാത്ത്വയാ കുമതിനാ ഭൃശമ്
നിന്റെ അത്യന്തം ദുഷ്ടമായ മനസ്സുകൊണ്ടു നീ ക്രൂരമായ പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്തു.
ഇത്യുക്തസ്തു ത്വയാ ദേവി ഗണോ ഭൃംഗിരിടിസ്തഥാ
ഇങ്ങനെ നീ വിളിച്ചപ്പോള്, ദേവി, ഭൃംഗിരിടി എന്ന ഗണനും അങ്ങനെ തന്നെ ചെയ്തു.
സ ഗത്വാ പുഷ്കരദ്വീപം തപസേ ഭാവിതാത്മവാന് ദഗ്ധീഭൂതം ച തപസാ ജഗദ്വൈ ദുഷ്കരേണ തു
അവൻ പുഷ്കരദ്വീപിലേക്ക് പോയി കഠിനമായ തപസ്സു ചെയ്തു; അവന്റെ തപസ്സുകൊണ്ട് ലോകം ചുട്ടുപൊള്ളിപ്പോയി.
തതോ ബ്രഹ്മാ ച വിഷ്ണുശ്ച ശക്രശ്ച ത്രിദശൈഃ സഹ 5.2.39.
അതിനുശേഷം ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും ഇന്ദ്രനും ദേവന്മാരുമൊക്കെ കൂടി—
ഉപഗമ്യ തതസ്തസ്യ കഥിതം പുരതോ മയാ
അവന്റെ അടുത്ത് ചെന്നു, ഞാൻ അവർക്കു മുന്നിൽ എല്ലാം പറഞ്ഞു.
ത്രൈലോക്യമപി നിഃസംജ്ഞം ജാതമേവം സ്ഥിതേ ത്വയി
നിന്റെ അവസ്ഥ കാരണം മൂന്നുലോകവും ബോധംകെട്ടുപോയി.
പ്രാര്ഥ്യതാം പാര്വതീ പുത്ര സാ ദാസ്യതി വരം ച തേ ഏവമുക്തസ്തദാ തേന പ്രാര്ഥിതാ ത്വം മഹേശ്വരി
പാർവതിയെ അപേക്ഷിക്കൂ, മകനേ; അവൾ നിനക്ക് വരം നൽകും. അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, മഹേശ്വരി, നീ അപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.