കോഽപുത്രഃ പുത്രവാനസ്തു മന്മംത്രബലമാശ്രിതഃ
മക്കളില്ലാത്തവർ, എന്റെ മന്ത്രശക്തിയിൽ ആശ്രയിച്ച് മക്കളുള്ളവരായി—
തസ്യ വാക്യം സമാകര്ണ്യ കൌതൂഹലസമന്വിതഃ
അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, അതിശയത്തോടെയും ആകാംക്ഷയോടെയും—
തേഷാം സ നാശയാമാസ വ്യാധിം ദുര്ജയമപ്യതി ഹേമരത്നാംബരധനൈര്ധാന്യഗ്രാമപുരാദിഭിഃ
അവൻ സ്വർണം, രത്നങ്ങൾ, മനോഹരമായ വസ്ത്രങ്ങൾ, ധാന്യം, ഗ്രാമങ്ങൾ, നഗരങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ നൽകി അവരുടെ അത്യന്തം ഭയാനകമായ രോഗം അകറ്റി.
ഏവം സ ന്യവസത്തത്ര വര്ഷാണി ച ചതുര്ദ്ദശ
അങ്ങനെ അവൻ അവിടെ പതിനാലു വർഷം താമസിച്ചു.
അഹോഽതിദുഷ്കരോ രാജാ അഹോ ലോകപരായണഃ
അയ്യോ, ഒരു രാജാവിന് എത്രയോ കഠിനമായ കാര്യം! അയ്യോ, ജനങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി എത്രയോ അർപ്പിതനാണ്!
ഏവം സ ചിംതയംസ്തത്ര ഭിക്ഷു രൂപീ ശിവോ ഗണഃ
അവിടെ അവൻ ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ, ഭിക്ഷാടകനായി ശിവനും കൂടെയുള്ള ഗണങ്ങളും അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
അത്രാംതരേ തു നൃപതേസ്തസ്യ ലോകവ്രതസ്യ തു
ഇതിനിടയിൽ, ജനങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിന് അർപ്പിതനായ ആ രാജാവിനെക്കുറിച്ച്,
രൂപേണാപ്രതിമാ ലോകേ സാ ചാപുത്രാ സുതാര്ഥിനീ 5.2.37.
ലോകത്ത് അപൂർവസൗന്ദര്യമുള്ള, എന്നാൽ സന്താനമില്ലാത്ത, ഒരു മകൻ ഉണ്ടാകണമെന്നാഗ്രഹമുള്ള ഒരു സ്ത്രീ ഉണ്ടായിരുന്നു.
സര്വകാമപ്രദം ജ്ഞാത്വാ നാഗ രാണാം സകൌതുകമ്
അവൻ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റാൻ കഴിയുന്നവനാണെന്ന് അറിഞ്ഞ്, നാഗസ്ത്രീകൾ ആകാംക്ഷയോടെ സമീപിച്ചു.
ഭിക്ഷോരായതനേ ഗുപ്തമംതഃപുരമതംദ്രിതാ ഉവാച ചിംതാപരമം ഭിക്ഷും ഭിക്ഷാസമന്വിതമ്
ഭിക്ഷാടകന്റെ വസതിയിൽ, രാജ്ഞി ശ്രദ്ധയോടെ, ഭിക്ഷയും ധ്യാനവും ചെയ്തുകൊണ്ടിരുന്ന ഭിക്ഷാടകനോട് സംസാരിച്ചു.
പ്രണമ്യ പ്രാംജലിര്ഭൂത്വാ കാര്യാര്ഥം വിഗതവ്യഥാ വംധ്യാ പുത്രാര്ഥിനീ ദേവീ ഗുപ്തം ത്വാം ദ്രഷ്ടുമിച്ഛതി
കൈകൂപ്പി വിനയത്തോടെ, ഭയമില്ലാതെ, തന്റെ ഉദ്ദേശ്യത്തിൽ ഉറച്ച രാജ്ഞി, സന്താനമില്ലാത്തതുകൊണ്ട് മകനായി ആഗ്രഹിക്കുന്നവൾ, രഹസ്യമായി നിന്നെ കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ഭവാന്കൃപാകരഃ പ്രായഃ പ്രജാനാമീഹിതപ്രദഃ
നീ കരുണയുടെ സ്രോതസ്സാണ്; സാധാരണയായി ജനങ്ങൾക്ക് അവർ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെല്ലാം നൽകുന്നവനാണ്.
അവിജ്ഞാതോ നരപതേര്ഗൃഹമേഹീതി ഭാഷസേ
നീ രാജാവിന്റെ വീട്ടിൽ ആരും അറിയാതെ പ്രവേശിക്കുമെന്നു പറയുന്നു.
ഏവം മത്വാ വ്രജ ക്ഷിപ്രം സ്വമേവാംതഃപുരം ശുഭേ
അതിനാൽ, ഇത് മനസ്സിലാക്കി, നീ ഉടൻ തന്നെ നിന്റെ അന്തർപുരത്തിലേക്ക് പോകൂ, ഭാഗ്യശാലിയേ.
സാ തു തസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ ഭിക്ഷോഃ ക്ഷുഭിതമാനസാ
എന്നാൽ ഭിക്ഷാടകന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ അവളുടെ മനസ്സ് കലങ്ങിപ്പോയി.
സഖീവചസ്തു സാ ശ്രുത്വാ ദേവീ ദീനാ ഉവാച താമ് ഭിക്ഷോരാനയനേ ക്ഷിപ്രം യാവന്നാസൌ വ്രജേത്ക്വചിത്
സുഹൃത്തിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട രാജ്ഞി, ദുഃഖിതയായി അവളോട് പറഞ്ഞു: 'ഭിക്ഷാടകനെ വേഗം കൊണ്ടുവരൂ, അവൻ എവിടെയെങ്കിലും പോകുന്നതിന് മുമ്പ്.'
ഉവാച സാ താം യുക്ത്യൈവ സുനംദാ യുക്തഭാഷിണീ
അപ്പോൾ യുക്തിയോടെ സംസാരിച്ച സുനന്ദ അവളോട് അങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
തസ്മാദസ്വസ്ഥചിത്തത്വം രാജ്ഞഃ സ്വം സംപ്രദര്ശയ 5.2.37.
അതിനാൽ, രാജാവിനോട് നിന്റെ മനസ്സിലെ വിഷമം തുറന്നു പറയൂ.
ഏതസ്മിന്നേവ കാലേ തു ദേവ്യാ ദര്ശനലാലസഃ താമപൃച്ഛത്തതോ രാജാ സ്നേഹാര്ദ്രീകൃതമാനസഃ
അതു തന്നെയായപ്പോൾ, രാജ്ഞിക്ക് ഭിക്ഷാടകനെ കാണാനുള്ള ആഗ്രഹം നിറഞ്ഞപ്പോൾ, സ്നേഹത്തോടെ മനസ്സ് ഉണർന്ന രാജാവ് അവളോട് ചോദിച്ചു.
രാജോവാച കിമിദം ദേവി തേ രൂപം വിമനസ്കേവ ഭാഷസേ
രാജാവ് ചോദിച്ചു: 'എന്താണ് ഇത്, രാജ്ഞി? നീ ഇങ്ങനെ കാണപ്പെടുന്നതും, മനസ്സിൽ വിഷമം ഉള്ളവളെപ്പോലെ സംസാരിക്കുന്നതും എന്തുകൊണ്ടാണ്?'
നൃപസ്യ വചനം ശ്രുത്വാ രാജ്ഞീ വചനമബ്രവീത്
രാജാവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട രാജ്ഞി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ക്രീഡനം പീഡനായൈവ തേഷാം യേ പുത്രവര്ജിതാഃ അപുത്രേ ച ഗതിര്നാസ്തി സുതാപുത്രവിവര്ജിതേ
മകനില്ലാത്തവർക്ക് കളി ദുഃഖം മാത്രമാണ്; മകനോ മുമ്മക്കളോ ഇല്ലാത്തവർക്കു ആശ്രയം ഒന്നുമില്ല.
സുഖിനസ്തേ ജനാ ലോകേ യേ ബാലം പാംസുഭൂഷിതമ്
മണ്ണിൽ കളിക്കുന്ന കുഞ്ഞു ഉള്ളവരാണ് ലോകത്ത് ഏറ്റവും സന്തോഷമുള്ളവർ.
അനേന കാരണേനാസ്മി നിര്വേദം പരമം ഗതാ
ഈ കാരണത്താൽ ഞാൻ ഏറ്റവും വലിയ നിരാശയിലായിരിക്കുന്നു.
ഇഹ ഭിക്ഷുഃ സമായാതോ ദേവരൂപീ സനാതനഃ
ഇവിടെ ഒരു ഭിക്ഷുക്കൻ ദൈവസ്വരൂപത്തിൽ വന്നിരിക്കുന്നു.
സസ്ത്രീബാലോ ജനശ്ചാത്ര ശരണം യസ്യ ഗച്ഛതി ഭവിഷ്യാമോഽത്ര സംദേഹോ ന മേ മനസി വര്ത്തതേ
ഇവിടെ സ്ത്രീകളും കുട്ടികളും ജനങ്ങളും അവനിൽ ആശ്രയം തേടുന്നു; ഞങ്ങൾക്കും അങ്ങനെ ചെയ്യുമെന്ന് എനിക്ക് സംശയമില്ല.
തസ്യാഃ സ വചനം ശ്രുത്വാ ജീര്ണോദ്യാനം ജഗാമ ഹ
അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം അവൻ പഴയ തോട്ടത്തിലേക്ക് പോയി.
ദൃഷ്ടമാത്രോ നൃപതിനാ ഭിക്ഷുര്ലിഗത്വമാഗതഃ പൂജയാമാസ വിധിവത്തല്ലിംഗം ഭിക്ഷു രൂപകമ് ।। 5.2.37.
രാജാവ് ഭിക്ഷുക്കനെ കണ്ട ഉടൻ അവൻ ഭിക്ഷുക്കന്റെ രൂപം ധരിച്ചു; അവൻ ആ രൂപത്തിലുള്ള പ്രതിമയെ യഥാവിധി ആരാധിച്ചു.
അപുത്രോഽസ്മീത്യുവാചേദം ധന്യേയം മഹിഷീ മമ
ഞാൻ മകനില്ലാത്തവനാണ്; എന്റെ രാജ്ഞി ഭാഗ്യവതിയാണ് എന്നു അവൻ പറഞ്ഞു.
ഇത്യുക്തോ രാജസിംഹേന ഭിക്ഷുര്ലിംഗാ കൃതിസ്തദാ
രാജസിംഹൻ അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ഭിക്ഷുക്കൻ ലിംഗരൂപത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ചു.