തൃതീയം ഭക്ഷയാമാസ ബോധപുത്രം നിശാചരീ
രാത്രിയില് സഞ്ചരിക്കുന്ന ദൈവം ബോധയുടെ മകനായ മൂന്നാമത്തെ കുട്ടിയെ തിന്നെടുത്തു.
ഗുരുണാ സമനുജ്ഞാതം ക്രിയതാമഭിവാദനമ്
ഗുരുവിന്റെ അനുമതിയോടെ നമസ്കാരം ചെയ്യാം.
വംദ്യാ മേ കതമാ മാതാ ജനിത്രീ പാലിനീ ച വാ
എന്റെ അമ്മയില് ആരെയാണ് ആദരിക്കേണ്ടത്? ജനിച്ച അമ്മയോ, വളര്ത്തിയ അമ്മയോ?
നന്വിയം തേ മഹാഭാഗ ജനിത്രീ ജനകാത്മജാ
ജനകന്റെ മകളായ ഈ മഹാനായ സ്ത്രീ, നിന്റെ ജന്മമാതാവല്ലേ?
ആനംദ ഉവാച ചൈത്രസ്യ പ്രസവിത്രീയം ചൈത്രോഽയം ദ്വിജവേശ്മനി
ആനന്ദന് പറഞ്ഞു: ചൈത്ര മാസത്തില് പ്രസവിച്ചവളാണ് അമ്മ. ഈ ചൈത്രം ദ്വിജന്റെ വീട്ടിലാണ്.
ഗുരുരാഹ തതഃ കസ്ത്വം ചൈത്രഃ കോ വാ ത്വയോച്യതേ
ഗുരു ചോദിച്ചു: നീ ആരാണ്? നീ പറയുന്ന ചൈത്രം ആര്?
ന വേദ്മി കിംചിന്മോഹേന ഭ്രമംതി മമ ബുദ്ധയഃ
ഭ്രമം കാരണം എനിക്ക് ഒന്നും അറിയില്ല; എന്റെ ചിന്തകള് അകല്ച്ചയിലാണു.
കഃ കസ്യ പുത്രോ വിപ്രര്ഷേ കോ വാ കസ്യ ന ബാംധവഃ
ബ്രാഹ്മണമുനിയേ, ആരാണ് ആരുടെ മകന്, ആരാണ് ആരുടെ ബന്ധുവല്ല?
അതഃ സംസാരതാ ഹംതി സംസാരം പ്രാണിനാമിഹ
ഇങ്ങനെ, ഈ ലോകജീവിതം നശിപ്പിക്കുന്നു; ജീവികള്ക്ക് ഈ ലോകം തന്നെയാണ്.
ബ്രഹ്മപുത്രസ്യ ദുഷ്ടസ്യ ദുഃസഹസ്യ സുതാ ഭുവി 5.2.33.
ഭൂമിയില് അവള് ബ്രഹ്മാവിന്റെ ദുഷ്ടനും സഹിക്കാനാവാത്തവനും ആയ മകന്റെ മകളാണ്.
മാതൃദ്വയം മയാ പ്രാപ്തമസ്മിന്നേവ ഹി ജന്മനി
ഈ ജന്മത്തില് തന്നെ എനിക്ക് രണ്ട് അമ്മമാരെ ലഭിച്ചു.
സോഽഹം തപഃ കരിഷ്യാമി ചൈത്ര ആനീയതാമിതി
അതുകൊണ്ട്, ഞാന് തപസ്സ് ചെയ്യുന്നു; ചൈത്രയെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവരൂ.
തസ്മാന്നിവര്ത്ത്യ മമതാ മനുമേനേ ച തം പ്രതി
അതിനാല് മമതയെ ഉപേക്ഷിച്ച്, അവനെ അതുപോലെ പരിഗണിച്ചു.
സന്മാന്യ ബ്രാഹ്മണം യേന പുത്രബുദ്ധ്യാ സ പാലിതഃ
ആയാളാണ് ബ്രാഹ്മണനെ മകനെന്ന ബുദ്ധിയോടെ ആദരിച്ച് സംരക്ഷിച്ചത്.
ഇംദ്രേശ്വരസ്യ ദേവസ്യ പശ്ചിമേ ലിംഗമുത്തമമ്
ഇന്ദ്രേശ്വര ദേവന്റെ ഉത്തമമായ ലിംഗം പടിഞ്ഞാറാണ്.
തപസ്യംതം തതസ്തം തു ദേവഃ പ്രാഹ ശുചിസ്മിതേ
അവന് തപസ്സ് ചെയ്യുമ്പോള്, ദൈവം ശുചിസ്മിതയേ, അവനോട് പറഞ്ഞു.
മനുനാ ഭവതാ ഭാവ്യം ഷഷ്ഠേന വ്രജ തത്കുരു
നീ ആറാം മനുവിന്റെ വിധിയനുസരിച്ച് ചെയ്യണം; അതു ചെയ്യാന് പോകൂ.
ഇത്യുക്തോ ദേവദേവേന തഥേത്യാഹ മഹാമതിഃ
ദേവദേവന് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോള്, മഹാബുദ്ധിയുള്ളവന് 'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്ന് പറഞ്ഞു.
പുത്രാനുത്പാദയാമാസ ലിംഗസ്യാസ്യ സമര്ചനാത്
ഈ ലിംഗത്തെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചതിനാൽ അവൻക്ക് പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു.
ആനംദേന യതഃ പ്രാപ്താ സിദ്ധിര്ദേവി സുദുര്ല്ലഭാ 5.2.33.
ഇതുകൊണ്ടാണ്, ദേവി, അവൻ അത്യന്തം ദുർലഭമായ ഒരു സിദ്ധി ആനന്ദത്തോടെ നേടിയത്.
യേ പശ്യംതി വിശാലാക്ഷി ആനംദേശ്വരമീശ്വരമ്
വിസാലമായ കണ്ണുള്ളവളേ, ആനന്ദേശ്വരനായ ഈശ്വരനെ കാണുന്നവർ,
യേഷാം ക്ഷീണം നൃണാം പാപം കോടിജന്മശതോദ്ഭവമ്
അവർക്കു കോടിയോളം ജന്മങ്ങളിൽ പറ്റിയ പാപങ്ങൾ എല്ലാം നശിക്കും.
തദൈവ പുരുഷോ മുക്തോ ജന്മമൃത്യുജരാദിഭിഃ
അത്തേ സമയം തന്നെ, ആ പുരുഷൻ ജനനം, മരണം, വയസ്സായിത്തീരുക തുടങ്ങിയവയിൽ നിന്നു മോചിതനാകും.
മയോക്തം മുക്തിദം നൃണാമാനന്ദേശ്വരദര്ശനമ് അത്ര ദേവൈര്വിശാലാക്ഷി പൂജിതം ലിംഗമുത്തമമ്
ആനന്ദേശ്വരനെ ദർശിക്കുന്നത് മനുഷ്യർക്കു മോക്ഷം നൽകുന്നതാണെന്ന് ഞാൻ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; ഇവിടെ, വിശാലാക്ഷിയേ, ദേവന്മാർ ആരാധിക്കുന്ന ഉത്തമമായ ലിംഗം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
ഏഷ തേ കഥിതോ ദേവി പ്രഭാവഃ പാപനാശനഃ
ദേവിയേ, പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്ന ആനന്ദേശ്വരന്റെ മഹത്വം ഞാൻ നിന്നോട് വിശദീകരിച്ചു.
യസ്യ ദര്ശനമാത്രേണ സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ
അവനെ ഒരിക്കൽ കാണുന്നത് കൊണ്ടു തന്നെ എല്ലാവിധ പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമാണ് മോചനം ലഭിക്കുന്നത്.
വിതസ്തായാസ്തടേ രമ്യേ ബ്രാഹ്മണോ നിവസന്പുരാ
വിതസ്താ നദിയുടെ മനോഹരമായ തീരത്ത് ഒരിക്കൽ ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ താമസിച്ചിരുന്നു.
ജ്ഞാതിഭിശ്ച പരിത്യക്തോ ദുഷ്ടയാ ഭാര്യയാ തഥാ
അവനെ ബന്ധുക്കളും ദുഷ്ടമായ ഭാര്യയും ഉപേക്ഷിച്ചു.
തേനാഹം സുതകാമേന തോഷിതോ ഗിരിഗഹ്വരേ
പുത്രസന്താനത്തിനായി ആ ബ്രാഹ്മണൻ പർവ്വതഗുഹയിൽ എന്നെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു.
തസ്യ പുത്രഃ സമുത്പന്നഃ കംഥാമധ്യാദയോ നിജഃ
അവനു ഒരു പുത്രൻ ജനിച്ചു; അവൻ തന്റെ കഴുത്തിൽ നിന്ന് തന്നെ വസ്ത്രം എടുത്തു ധരിച്ചു.