ലബ്ധ്വാ തു ച്യവനോ ഭാര്യാം വയോ രൂപം തു വാംഛിതമ്
ച്യവനന് തന്റെ ഭാര്യയെ ലഭിച്ചപ്പോള്, ആഗ്രഹിച്ച യൗവനവും രൂപവും അവന് ലഭിച്ചു.
യദഹം രൂപസംപന്നോ വയസാ ച സമന്വിതഃ
ഇപ്പോള് എനിക്ക് സൗന്ദര്യവും യൗവനവും ലഭിച്ചു.
തസ്മാദ്യുവാം കരി ഷ്യാമി പ്രീത്യാഹം സോമപായിനൌ
അതിനാല് നിങ്ങളിരുവരെയും സ്നേഹത്തോടെ ഞാന് സോമപാനം ചെയ്യിക്കുന്നതായിരിക്കും.
തച്ഛ്രുത്വാ ഹൃഷ്ടമനസൌ ദിവം ദേവൌ പ്രജഗ്മതുഃ
അത് കേട്ട ദേവന്മാര് സന്തോഷത്തോടെ സ്വര്ഗത്തിലേക്ക് പോയി.
ഭിഷജൌ ദേവതാനാം ഹി കര്മണാ തേന ഗര്ഹിതൌ 5.2.30.
അത് ചെയ്തതിനാല് ദേവന്മാരുടെ വൈദ്യന്മാര് ഇരുവരും അപമാനിക്കപ്പെട്ടു.
വജ്രം തേ പ്രഹരിഷ്യാമി ഘോരരൂപം സുദാരുണമ് ബലിനം വാസവം ജ്ഞാത്വാ ചിംതയാമാസ സത്വരമ്
നിന്റെ മേല് ഭയാനകവും അത്യന്തം ഭീഷണിയുമായ വജ്രം വീശാം; വാസവന്റെ ശക്തി മനസ്സിലാക്കി, അവന് ഉടനടി ആലോചിച്ചു.
ദേവമാരാധയിഷ്യാമി മഹാദേവം മഹേശ്വരമ് യഃ സമര്ഥോ ജഗദ്ഗോപ്താ സൃഷ്ടിസംഹാരകാരകഃ
ഞാന് മഹാദേവനായ മഹേശ്വരനെ ആരാധിക്കും; ലോകത്തെ രക്ഷിക്കുന്നതിലും സൃഷ്ടി-സംഹാരങ്ങള് ചെയ്യുന്നതിലും കഴിവുള്ളവനാണ് അവന്.
ഇത്യുക്ത്വാ ച്യവനോ ദേവി മഹാകാലവനം ഗതഃ ശ്രദ്ധയാരാധിതം തേന ച്യവനേന മഹാത്മനാ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ദേവിയേ, ച്യവനന് മഹാകാലവനം ചെന്നു; വിശ്വാസത്തോടെ ആ മഹാത്മാവായ ച്യവനന് അവിടെ ആരാധിച്ചു.
തസ്യ പ്രസന്നോ രുദ്രസ്തു സ വജ്രാദഭയം ദദൌ
അവനില് സന്തോഷം കൊണ്ടു രുദ്രന് വജ്രഭയത്തില് നിന്ന് രക്ഷ നല്കി.
സമാരാധനതുഷ്ടസ്യ ലിംഗസ്യാസ്യ പ്രഭാവതഃ
ആരാധനയില് പൂര്ണമായി സന്തോഷം ലഭിച്ച ഈ ലിംഗത്തിന്റെ ശക്തിയാല്,
ക്രിയേതാം സോമപാവേതാവശ്വിനൌ ബലസൂദന പ്രത്യുവാച തതഃ ശക്രഃ പ്രണാമാനതകംധരഃ
ബലസൂദനാ, അശ്വിനീദേവന്മാര് സോമപാനികള് ആകട്ടെ; അതിന് ശേഷം ശക്രന് തലകൂവിച്ച് വിനയത്തോടെ മറുപടി പറഞ്ഞു.
സോമപാവശ്വിനാവേതാവദ്യപ്രഭൃതി ഭാര്ഗവ
ഇനി മുതല് അശ്വിനീദേവന്മാര് സോമപാനികള് ആയിരിക്കും, ഭാര്ഗവ.
മാ തേഽതിഥ്യാഭിസംരംഭോ ഭവിഷ്യതി തപോധന ।। । ലിംഗസ്യാസ്യ പ്രഭാവോഽയം യദഹം നിഷ്പ്രഭീകൃതഃ
നിന്റെ അതിഥിസത്കാരത്തെക്കുറിച്ച് ദേഷ്യം ഉണ്ടാകരുത്, തപസ്സിന്റെ ധനമേ; ഈ ലിംഗത്തിന്റെ ശക്തിയാല് ഞാന് കീഴടങ്ങിപ്പോയതാണ്.
തതസ്ത്വന്നാമധേയേന പ്രസിദ്ധിര്ഭുവി യാസ്യതി 5.2.30.
അതിനാല് നിന്റെ പേര് ഭൂമിയില് പ്രശസ്തിയാകും.
ച്യവനേശ്വരമേതദ്വൈ ഖ്യാതം ത്രിഭുവനേഽഭവത് ആജന്മപ്രഭവം പാപം തേഷാം നശ്യതി തത്ക്ഷണാത്
ച്യവനേശ്വരമെന്ന പേരില് ഇത് മൂന്നു ലോകത്തും അറിയപ്പെട്ടു; ജനനംമുതല് ഉണ്ടാകുന്ന പാപങ്ങള് അവര്ക്ക് അതേ നിമിഷം നശിക്കും.
യഃ പശ്യതി നരോ നിത്യം ച്യവനേശ്വരസംജ്ഞകമ്
ആ ച്യവനേശ്വരനെന്ന ദൈവത്തെ എപ്പോഴും കാണുന്നവന്,
യംയം കാമമഭിധ്യായേന്മനസാഭിമതം നരഃ
സ്വന്തം മനസ്സില് ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഏത് മോഹവും ആള് ആലോചിച്ചാല്,
നിയമേന പ്രപശ്യംതി യേ ദേവം ച്യവനേശ്വരമ്
നിയമത്തോടെ ദൈവമായ ച്യവനേശ്വരനെ കാണുന്നവര്,
യഃ ശൃണോതി കഥാം പുണ്യാം സര്വപാപഹരാം ശുഭാമ്
എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കുന്ന ഈ പുണ്യകഥ ആരെങ്കിലും ശ്രവിച്ചാല്,
ഭക്തിഹീനഃ ക്രിയാഹീനോ യഃ പശ്യതി പ്രസംഗതഃ
ഭക്തിയും കര്മവും ഇല്ലാത്തവന് പോലും, യാദൃശ്ചികമായി അതിനെ കണ്ടാല്,
പുഷ്പൈര്വിചിത്രൈര്യേ ദേവം യജംതേ ച്യവനേശ്വരമ്
നാനാഭാവത്തിലുള്ള മനോഹരമായ പുഷ്പങ്ങൾ കൊണ്ട് ച്യവനേശ്വരനെ ആരാധിക്കുന്നവർ
ഏഷ തേ കഥിതോ ദേവി പ്രഭാവഃ പാപനാശനഃ
ദേവി, പാപങ്ങൾ നീക്കുന്ന അവന്റെ മഹത്വം ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞു.
സംപൂര്ണം ജായതേ യസ്യ ദര്ശാദ്ദാനവ്രതാദികമ്
അവനെ കാണുമ്പോൾ ദാനം, വ്രതം തുടങ്ങിയ എല്ലാ ആചാരങ്ങളും പൂർണ്ണമാകുന്നു.
ആസീത്ത്രേതായുഗേ ദേവി ഭദ്രാശ്വോനാമ പാര്ഥിവഃ
ത്രേതായുഗത്തിൽ ഭദ്രാശ്വൻ എന്നൊരു രാജാവുണ്ടായിരുന്നു, ദേവി.
തസ്യാഗസ്ത്യഃ കദാചിത്തു ഗൃഹമാഗമ്യ സത്തമഃ
ഒരു ദിവസം മഹാനായ അഗസ്ത്യൻ അവന്റെ വീട്ടിലേക്ക് വന്നു.
തം രാജാ ശിരസാ നത്വാ സ്വാസ്യതാമിത്യഭാഷത
രാജാവ് തലകുനിഞ്ഞ് വന്ദിച്ചു, 'ദയവായി ഇരിക്കൂ' എന്നു പറഞ്ഞു.
തസ്യാസ്തേജഃ സമഭവദ്ദ്വാദശാദിത്യസംനിഭമ്
അവന്റെ തേജസ് പന്ത്രണ്ട് സൂര്യന്മാരുടെ പ്രകാശംപോലെയായിരുന്നു.
താ ദാസ്യ ഇവ കര്മാണി കുര്വംത്യഹരഹഃ സദാ
അവർ അവനുവേണ്ടി ദാസന്മാരെപ്പോലെ എല്ലാ ദിവസവും ജോലി ചെയ്തു.
താമഗസ്ത്യസ്തഥാ ദൃഷ്ട്വാ തന്മുഖാസക്തലോചനാമ് സാധുസാധു ജഗന്നാഥേത്യഗസ്ത്യഃ പ്രാഹ ഹര്ഷിതഃ
അവളുടെ കണ്ണുകൾ തന്റെ മുഖത്തേയ്ക്ക് പതിഞ്ഞിരിക്കുന്നതുകണ്ട് അഗസ്ത്യൻ സന്തോഷത്തോടെ പറഞ്ഞു: 'ശ്രേഷ്ഠം, ശ്രേഷ്ഠം, ലോകനാഥാ!'
ദ്വിതീയേ ദിവസേപ്യേവം രാജ്ഞീം ദൃഷ്ട്വാ മഹാപ്രഭാമ്
രണ്ടാം ദിവസവും മഹത്തായ തേജസ്സുള്ള രാജ്ഞിയെ കണ്ടപ്പോൾ—