യേഽനുമോദംതി ദേവസ്യ ദര്ശനം യജനം തഥാ
ദൈവത്തിന്റെ ദർശനത്തിലും പൂജയിലും സന്തോഷിക്കുന്നവരും—
യച്ചാപി പാതകം ഘോരം ബ്രഹ്മഹത്യാസഹസ്രകമ് 5.2.29.
ഏതൊക്കെ ഭയാനകമായ പാപങ്ങൾ, ആയിരം ബ്രാഹ്മണന്മാരെ കൊല്ലുന്നതുപോലുമുള്ളവ—
ദുഷ്പ്രാപ്യം യത്ഫലം വിപ്രൈര്വാജപേയാദിഭിര്മഖൈഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് വാജപേയയാഗാദികളിലൂടെ പ്രാപിക്കാൻ വളരെ പ്രയാസമുള്ള ഫലവും—
യേ ഹതാഭിമുഖാഃ ശൂരാ ഗോവിപ്രാര്ഥേ രണാജിരേ
പശുക്കളുടെയും ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെയും രക്ഷയ്ക്കായി യുദ്ധഭൂമിയിൽ മരണത്തെ നേരിടുന്ന വീരന്മാർ—
ജിതാസ്തേന സദാ ലോകാ രാമേണേവ ജഗത്ത്രയമ്
അവർ രാമൻ പോലെ തന്നെ ലോകങ്ങൾ എല്ലാം ജയിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഏഷ തേ കഥിതോ ദേവി പ്രഭാവഃ പാപനാശനഃ
ഇങ്ങനെ, ദേവി, പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്ന മഹത്വം ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞു.
ശ്രീവിശ്വനാഥ ഉവാച യസ്യ ദര്ശനമാത്രേണ സ്വര്ഗഭ്രംശോ ന ജായതേ
ശ്രീവിശ്വനാഥൻ പറഞ്ഞു: ആരെയൊക്കെ കാണുമ്പോഴും സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് വീഴേണ്ടി വരില്ല.
ഭൃഗോര്മഹര്ഷേഃ പുത്രശ്ച ച്യവനോ നാമ പാര്വതി
പാർവതി, മഹർഷിയായ ഭൃഗുവിന്റെ മകനാണ് ച്യവനൻ എന്ന് പേരുള്ളത്.
വിതസ്തായാസ്തടേ രമ്യേ ബഹുവര്ഷഗണാന്കില
വിതസ്താനദിയുടെ മനോഹരമായ തീരത്ത്, അനേകം വർഷങ്ങൾക്കാലം അവൻ താമസിച്ചു.
കാലേന മഹതാ ദേവി സമാകീര്ണഃ പിപീലകൈഃ
ദേവി, വളരെ കാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ അവൻ പുഴുക്കളാൽ മുഴുവൻ മൂടപ്പെട്ടു.
ആജഗാമ തമുദ്ദേശം വിഹര്തും വന ഉത്തമേ
ആ മനോഹരമായ വനത്തിൽ വിനോദത്തിനായി അവൾ അവിടേക്ക് എത്തി.
തസ്യ സ്ത്രീണാം സഹസ്രാണി ചത്വാര്യാസന്പരിഗ്രഹഃ
അവനു നാലായിരം സ്ത്രീകൾ ഭാര്യകളായി ഉണ്ടായിരുന്നു.
സാ സഖീഭിഃ പരിവൃതാ സര്വാഭരണഭൂഷിതാ
അവൾ എല്ലാ ആഭരണങ്ങളും ധരിച്ച് സഖികളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് നിന്നു.
സാ കൌതുകാത്കണ്ടകേന ബുദ്ധിമോഹവതീ തദാ
അപ്പോൾ, കൗതുകത്താൽ മനസ്സു ആശയക്കുഴപ്പത്തിൽ ആയ അവൾ ഒരു മുള്ള് ഉപയോഗിച്ചു.
അഭവത്സ തയാ വിദ്ധോ നേത്രയോഃ പരമാര്തിമാന്
അവൾ മുള്ളുകൊണ്ട് തൊട്ടപ്പോൾ, അവന്റെ ഇരുവിശപ്പിലും അത്യന്തം വേദനയുണ്ടായി.
തതോ രുദ്ധേ ശകൃന്മൂത്രേ പര്യതപ്യത പാര്ഥിവഃ 5.2.30.
അതിനുശേഷം, മൂത്രവും മലവും തടഞ്ഞു, രാജാവിന് വലിയ വേദന അനുഭവപ്പെട്ടു.
കേനാപകൃതമദ്യേഹ ഭാര്ഗവസ്യ മഹാത്മനഃ
ഇവിടെ മഹാത്മാവായ ഭാർഗവനോടു ആരാണ് അപകാരം ചെയ്തതെന്ന് ആരും അറിയുമോ?
ജ്ഞാതം വാ യദി വാജ്ഞാതം തദിദം ബ്രൂത മാ ചിരമ്
അറിയുന്നവരും അറിയാത്തവരും ഉടൻ തന്നെ അതു പറയണം, വൈകരുത്.
തതഃ സ പൃഥിവീപാലഃ സാമ്നാ ചോഗ്രേണ ച സ്വയമ്
അതിനുശേഷം ഭൂമിയുടെ രാജാവ് സ്വയം സ്നേഹത്തോടും കടുത്ത വാക്കുകളോടും ചേർന്നു ചോദിച്ചു.
പിതരം ദുഃഖിതം ദൃഷ്ട്വാ സുകന്യാ തമഥാബ്രവീത്
അവളുടെ അച്ഛൻ ദുഃഖിതനായിരിക്കുന്നതു കണ്ടു, സുകന്യ അവനോട് പറഞ്ഞു:
ഖദ്യോതവദഭിജ്ഞാതം തന്മയാ വിദ്ധമംതികമ്
വിളങ്ങുപോലെ ഞാൻ അതു തിരിച്ചറിഞ്ഞു; അതിനു അടുത്ത് ഞാൻ തന്നെയാണ് മുള്ളുകൊണ്ട് തൊട്ടത്.
തത്രാപശ്യത്തപോവൃദ്ധം വയോവൃദ്ധം ച ഭാര്ഗവമ്
അവിടെ അവൾ തപസ്സിലും വയസ്സിലും വൃദ്ധനായ ഭാർഗവനെ കണ്ടു.
അജ്ഞാനാദ്ബാലയാ യത്തേഽപകൃതം തു മഹീസുര
ഭൂമിപ്രഭു, ആ ബാലിക അറിയാതെ ചെയ്തതാണു നിന്നോടുള്ള അപകാരം.
ഭാര്യാര്ഥേ ത്വം ഗൃഹാണേമാം പ്രസീദ ദ്വിജസത്തമ
ഭാര്യക്കായി ദയവായി ഇവളെ സ്വീകരിക്കണം; ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, ദയ കാണിക്കണം.
യദ്യേവം പ്രതിഗൃഹ്യൈതാം ക്ഷമിഷ്യാമി മഹീപതേ
ഇങ്ങനെയാണെങ്കില്, ഞാന് അവളെ അംഗീകരിക്കുന്നു, രാജാവേ, അവളെ ക്ഷമിക്കും.
പ്രതിഗൃഹ്യ ച താം കന്യാം ഭഗവാന്പ്രസസാദ ഹ 5.2.30.
അവളെ സ്വീകരിച്ച ശേഷം, ഭഗവാന് സന്തോഷം നേടി.
സുകന്യാപി പതിം ലബ്ധ്വാ തപസ്വിനമനിംദിതാ
സുകന്യക്ക് ഭര്ത്താവിനെ ലഭിച്ചപ്പോള്, അവള് അപവാദമില്ലാതെ തപസ്സില് ലയിച്ചു.
കസ്യചിത്ത്വഥ കാലസ്യ നാസത്യാവശ്വിനൌ പ്രിയേ
കഴിഞ്ഞ കുറേ കാലത്തിന് ശേഷം, പ്രിയേ, ആശ്വിനദേവന്മാര് അവളരികിലേക്ക് വന്നു.
താം ദൃഷ്ട്വാ ദര്ശനീയാംഗീം ദേവരാജസുതാമിവ
ദേവരാജാവിന്റെ മകളെപ്പോലെ മനോഹരമായ അവളുടെ ശരീരഭാഗങ്ങള് കണ്ടു.
സാ പ്രോവാച മഹാഭാഗാ പതിവ്രതപരായണാ
വളരെ ഭാഗ്യശാലിയും ഭര്ത്താവിനോടു സമര്പ്പിതയുമായ അവള് സംസാരിച്ചു.