ഇതി തസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ നാരദോ ഭഗവാനൃഷിഃ ഭോഭോ രാമ കിമാത്മാനം ന സ്മരസ്യധുനാ ഹരിമ്
ഇങ്ങനെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ മഹർഷിയായ നാരദൻ പറഞ്ഞു: 'രാമാ, നീ ഇപ്പോൾ ഹരിയെ, അഥവാ നിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവത്തെ, ഓർമ്മിക്കാത്തത് എന്തുകൊണ്ടാണ്?
ത്വയൈവ കഥിതം പൂര്വം ബ്രഹ്മഹത്യാവിനാശനമ് തസ്മിന്ക്ഷേത്രേ മഹാലിംഗം ബ്രഹ്മഹത്യാവിനാശനമ് ।। 5.2.29.
നീ തന്നെ മുമ്പ് ബ്രഹ്മഹത്യയുടെ നാശത്തെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞിരുന്നു; ആ പുണ്യഭൂമിയിൽ മഹാലിംഗം ബ്രഹ്മഹത്യയെ നശിപ്പിക്കുന്നു.
ജടേശ്വരോ മഹാഭാഗ വിദ്യതേ സര്വസിദ്ധിദമ് നാരദസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ സ്മൃത്വാ ക്ഷേത്രമനുത്തമമ്
അവിടെ സർവ്വസിദ്ധികൾ നൽകുന്ന മഹാഭാഗ്യശാലിയായ ജടേശ്വരൻ വസിക്കുന്നു. നാരദന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ആ ഉത്തമമായ ക്ഷേത്രം ഓർത്ത്—
ജഗാമ ത്വരിതം ദേവി മഹാകാലവനേ തതഃ ലിംഗമധ്യാദഹം ദേവി പ്രസന്നോ നിര്ഗതസ്തദാ
അവൻ ഉടൻ മഹാകാലവനത്തിലേക്ക് പോയി, ദേവി, അപ്പോൾ ലിംഗത്തിന്റെ നടുവിൽ നിന്ന് ഞാൻ ദയാപൂർവ്വം പുറത്തുവന്നു.
ജാമദഗ്ന്യോ മയാ പ്രോക്തഃ കാംതകാമം ദദാമ്യഹമ്
ജാമദഗ്ന്യനോടു ഞാൻ പറഞ്ഞു: 'നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള വരം ഞാൻ നൽകുന്നു.'
ത്വത്പാദപംകജേ ഭൂയാദ്ഭക്തിര്മേ വിപുലാ സദാ
ദേവി, നിന്റെ പാദപങ്കജങ്ങളിൽ എനിക്ക് എന്നും വിശാലമായ ഭക്തി ഉണ്ടാകട്ടെ.
ഇത്യുക്തോഽഹം തദാ തേന യഥാ തുഷ്ടേന പാര്വതി
അങ്ങനെ സന്തോഷത്തോടെ അവൻ അന്നേ ദിവസം എന്നോട് പറഞ്ഞു, പാർവതി.
അദ്യപ്രഭൃതി തേ നാമ്നാ ദേവഃ ഖ്യാതോ ഭവിഷ്യതി
ഇന്ന് മുതൽ ആ ദേവൻ നിന്റെ പേരിൽ പ്രശസ്തനാകും.
ഭക്ത്യാ യേ പൂജയിഷ്യംതി ദേവം രാമേശ്വരം പരമ് ।। ആജന്മപ്രഭവം പാപം തേഷാം ന൩യതി തത്ക്ഷണാത്
ആ ദൈവമായ രാമേശ്വരനെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കുന്നവർക്ക് ജന്മംമുതൽ ഉണ്ടായ എല്ലാ പാപങ്ങളും അക്ഷണത്തിൽ തന്നെ നശിക്കും.
സ ഏവ പുണ്യവാന്പൂജ്യ ഇഹ ലോകേ പരത്ര ച
ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും പൂജ്യനും പുണ്യവാനുമാകുന്നത് അവനാണ്.
യേഽനുമോദംതി ദേവസ്യ ദര്ശനം യജനം തഥാ
ദൈവത്തിന്റെ ദർശനത്തിലും പൂജയിലും സന്തോഷിക്കുന്നവരും—
യച്ചാപി പാതകം ഘോരം ബ്രഹ്മഹത്യാസഹസ്രകമ് 5.2.29.
ഏതൊക്കെ ഭയാനകമായ പാപങ്ങൾ, ആയിരം ബ്രാഹ്മണന്മാരെ കൊല്ലുന്നതുപോലുമുള്ളവ—
ദുഷ്പ്രാപ്യം യത്ഫലം വിപ്രൈര്വാജപേയാദിഭിര്മഖൈഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് വാജപേയയാഗാദികളിലൂടെ പ്രാപിക്കാൻ വളരെ പ്രയാസമുള്ള ഫലവും—
യേ ഹതാഭിമുഖാഃ ശൂരാ ഗോവിപ്രാര്ഥേ രണാജിരേ
പശുക്കളുടെയും ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെയും രക്ഷയ്ക്കായി യുദ്ധഭൂമിയിൽ മരണത്തെ നേരിടുന്ന വീരന്മാർ—
ജിതാസ്തേന സദാ ലോകാ രാമേണേവ ജഗത്ത്രയമ്
അവർ രാമൻ പോലെ തന്നെ ലോകങ്ങൾ എല്ലാം ജയിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഏഷ തേ കഥിതോ ദേവി പ്രഭാവഃ പാപനാശനഃ
ഇങ്ങനെ, ദേവി, പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്ന മഹത്വം ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞു.
ശ്രീവിശ്വനാഥ ഉവാച യസ്യ ദര്ശനമാത്രേണ സ്വര്ഗഭ്രംശോ ന ജായതേ
ശ്രീവിശ്വനാഥൻ പറഞ്ഞു: ആരെയൊക്കെ കാണുമ്പോഴും സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് വീഴേണ്ടി വരില്ല.
ഭൃഗോര്മഹര്ഷേഃ പുത്രശ്ച ച്യവനോ നാമ പാര്വതി
പാർവതി, മഹർഷിയായ ഭൃഗുവിന്റെ മകനാണ് ച്യവനൻ എന്ന് പേരുള്ളത്.
വിതസ്തായാസ്തടേ രമ്യേ ബഹുവര്ഷഗണാന്കില
വിതസ്താനദിയുടെ മനോഹരമായ തീരത്ത്, അനേകം വർഷങ്ങൾക്കാലം അവൻ താമസിച്ചു.
കാലേന മഹതാ ദേവി സമാകീര്ണഃ പിപീലകൈഃ
ദേവി, വളരെ കാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ അവൻ പുഴുക്കളാൽ മുഴുവൻ മൂടപ്പെട്ടു.
ആജഗാമ തമുദ്ദേശം വിഹര്തും വന ഉത്തമേ
ആ മനോഹരമായ വനത്തിൽ വിനോദത്തിനായി അവൾ അവിടേക്ക് എത്തി.
തസ്യ സ്ത്രീണാം സഹസ്രാണി ചത്വാര്യാസന്പരിഗ്രഹഃ
അവനു നാലായിരം സ്ത്രീകൾ ഭാര്യകളായി ഉണ്ടായിരുന്നു.
സാ സഖീഭിഃ പരിവൃതാ സര്വാഭരണഭൂഷിതാ
അവൾ എല്ലാ ആഭരണങ്ങളും ധരിച്ച് സഖികളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് നിന്നു.
സാ കൌതുകാത്കണ്ടകേന ബുദ്ധിമോഹവതീ തദാ
അപ്പോൾ, കൗതുകത്താൽ മനസ്സു ആശയക്കുഴപ്പത്തിൽ ആയ അവൾ ഒരു മുള്ള് ഉപയോഗിച്ചു.
അഭവത്സ തയാ വിദ്ധോ നേത്രയോഃ പരമാര്തിമാന്
അവൾ മുള്ളുകൊണ്ട് തൊട്ടപ്പോൾ, അവന്റെ ഇരുവിശപ്പിലും അത്യന്തം വേദനയുണ്ടായി.
തതോ രുദ്ധേ ശകൃന്മൂത്രേ പര്യതപ്യത പാര്ഥിവഃ 5.2.30.
അതിനുശേഷം, മൂത്രവും മലവും തടഞ്ഞു, രാജാവിന് വലിയ വേദന അനുഭവപ്പെട്ടു.
കേനാപകൃതമദ്യേഹ ഭാര്ഗവസ്യ മഹാത്മനഃ
ഇവിടെ മഹാത്മാവായ ഭാർഗവനോടു ആരാണ് അപകാരം ചെയ്തതെന്ന് ആരും അറിയുമോ?
ജ്ഞാതം വാ യദി വാജ്ഞാതം തദിദം ബ്രൂത മാ ചിരമ്
അറിയുന്നവരും അറിയാത്തവരും ഉടൻ തന്നെ അതു പറയണം, വൈകരുത്.
തതഃ സ പൃഥിവീപാലഃ സാമ്നാ ചോഗ്രേണ ച സ്വയമ്
അതിനുശേഷം ഭൂമിയുടെ രാജാവ് സ്വയം സ്നേഹത്തോടും കടുത്ത വാക്കുകളോടും ചേർന്നു ചോദിച്ചു.
പിതരം ദുഃഖിതം ദൃഷ്ട്വാ സുകന്യാ തമഥാബ്രവീത്
അവളുടെ അച്ഛൻ ദുഃഖിതനായിരിക്കുന്നതു കണ്ടു, സുകന്യ അവനോട് പറഞ്ഞു: