ഏവം കില പുരാണേഷു സര്വാഗമഭിദാദിഷു
ഇങ്ങനെ തന്നെ പുരാണങ്ങളിലും എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളിലും പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
അശ്വമേധേന യജ്ഞേന ബ്രഹ്മഹത്യാ വിനശ്യതി
അശ്വമേധയാഗം നടത്തി ബ്രാഹ്മണഹത്യയുടെ പാപം നശിക്കുന്നു എന്ന് പറയുന്നു.
മയാ പുനര്നൃശംസേന ബഹവഃ പ്രാണിനോ ഹതാഃ
എന്നാൽ ഞാൻ ക്രൂരതയോടെ അനേകം ജീവികളെ കൊല്ലുകയും ചെയ്തു.
സ്ത്രിയോ വൃദ്ധാശ്ച ബാലാശ്ച മാതാ ചൈവ വിശേഷതഃ
സ്ത്രികൾ, വയോധികർ, കുട്ടികൾ, പ്രത്യേകിച്ച് എന്റെ അമ്മയും കൊല്ലപ്പെട്ടു.
ചിംതയിത്വാ മുഹൂര്തം തു ഗതോ രൈവതകം ഗിരിമ്
അൽപ്പസമയം ആലോചിച്ച ശേഷം അവൻ രൈവതകപർവതത്തിലേക്ക് പോയി.
തഥാപി ന ഗതാ ഹത്യാ ഹ്യനേകപ്രാണിസംഭവാ
എന്നിരുന്നാലും, അനേകം ജീവികളുടെ വധത്തിൽ നിന്നുണ്ടായ പാപം വിട്ടുപോയില്ല.
സഹ്യേ ഹിമാലയേ രമ്യേ പുണ്യേ ബദരികാശ്രമേ
സഹ്യപർവതത്തിൽ, മനോഹരമായ ഹിമാലയത്തിൽ, പുണ്യമായ ബദരികാശ്രമത്തിലും,
യമുനാം ചംദ്രഭാഗാം ച ഗംഗാം ത്രിപഥഗാമിനീമ്
യമുന, ചന്ദ്രഭാഗ, മൂന്നു വഴികളിലൂടെ ഒഴുകുന്ന ഗംഗ — ഇവിടങ്ങളിലേക്കും,
വിശാലാം കപിലാം ദുര്ഗാം ഗംഭീരാം ഗോമതീം ശിവാമ്
വിശാല, കപില, ദുര്ഗ്ഗ, ആഴമുള്ള ഗോമതി, ശിവയായ നദി — ഇവിടങ്ങളിലേക്കും,
ഗയാം ചൈവ കുരുക്ഷേത്രം നൈമിഷം പുഷ്കരം തഥാ
ഗയ, കുരുക്ഷേത്ര, നൈമിഷ, പുഷ്കര — ഇവിടങ്ങളിലേക്കും,
കൃതയാത്രോഽപി ദുഃഖാര്ത്തശ്ചിംതയാമാസ ഭാര്ഗവഃ
ഈ തീർത്ഥയാത്രകൾ എല്ലാം കഴിഞ്ഞിട്ടും, ഭാർഗവൻ ദു:ഖത്തിൽ അലഞ്ഞു ആലോചിച്ചു.
ന ഗതാ ബ്രഹ്മഹത്യാ മേ കൃതോ ധര്മോ നിരര്ഥകഃ യദി സ്യാത്സത്യമേതച്ച നഷ്ടം ജാതം കഥം മമ ।। 5.2.29.
ബ്രാഹ്മണഹത്യയുടെ പാപം എന്നിൽ നിന്ന് പോയില്ല; എന്റെ ധാർമിക പ്രവർത്തികൾ ഫലമില്ലാതായി. ഇതെല്ലാം സത്യമായാൽ എങ്ങനെ എന്റെ നാശം സംഭവിച്ചു?
ഏതസ്മിന്നേവ കാലേ തു നാരദോ മുനിപുംഗവഃ
അത്തരം സമയത്താണ് മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ നാരദൻ അവിടെ എത്തിയത്.
വിഷണ്ണവദനോ ദീനശ്ചിംതയാനഃ പുനഃപുനഃ
മുഖം തളർന്നും, ദു:ഖിതനായി, വീണ്ടും വീണ്ടും ആലോചനയിൽ മുങ്ങിയവനായി,
ഭോഭോ നാരദ ദേവര്ഷേ ശൃണു മേ പരമം വചഃ
ദൈവമുനിയായ നാരദാ, എന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട വാക്കുകൾ കേൾക്കൂ.
പിതുഃ പരാഭവാദ്ഭൂമൌ ഭൃമിപാലാ മയാ ഹതാഃ
എന്റെ പിതാവിന്റെ പരാജയത്തെ തുടർന്ന്, ഞാൻ ഭൂമിയിലെ രാജാക്കളെ കൊല്ലുകയായിരുന്നു.
നിരംതരാ ഹതാ ലോകാ വിശോകേനാദയാലുനാ
നിരന്തരമായി, ദയയില്ലാതെ, ദു:ഖമില്ലാതെ ഞാൻ ലോകങ്ങളെ നശിപ്പിച്ചു.
യജ്ഞഃ കൃതോഽശ്വമേധശ്ച ദത്തം ദാനമനേകധാ
യാഗങ്ങൾ നടത്തി, അശ്വമേധം പൂർത്തിയാക്കി, അനേകം ദാനങ്ങൾ നൽകി.
പര്വതേഷു തപസ്തപ്തം ഹുതം ജപ്തം നിരംതരമ്
പർവതങ്ങളിൽ വച്ച് ചെയ്ത തപസ്സും, അർപ്പിച്ച ഹോമങ്ങളും, തുടർച്ചയോടെ ജപിച്ച പ്രാർത്ഥനകളും—
പരം നൈവ ഗതാ ഹത്യാ തസ്മാത്സര്വം നിരര്ഥകമ്
ഇവയൊക്കെയും കൊലപാതകം നടന്നാൽ പരമാവസ്ഥയിലേക്കു നയിക്കില്ല; അതിനാൽ ഈ പ്രവൃത്തികൾ എല്ലാം ഫലഹീനമാണ്.
ഇതി തസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ നാരദോ ഭഗവാനൃഷിഃ ഭോഭോ രാമ കിമാത്മാനം ന സ്മരസ്യധുനാ ഹരിമ്
ഇങ്ങനെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ മഹർഷിയായ നാരദൻ പറഞ്ഞു: 'രാമാ, നീ ഇപ്പോൾ ഹരിയെ, അഥവാ നിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവത്തെ, ഓർമ്മിക്കാത്തത് എന്തുകൊണ്ടാണ്?
ത്വയൈവ കഥിതം പൂര്വം ബ്രഹ്മഹത്യാവിനാശനമ് തസ്മിന്ക്ഷേത്രേ മഹാലിംഗം ബ്രഹ്മഹത്യാവിനാശനമ് ।। 5.2.29.
നീ തന്നെ മുമ്പ് ബ്രഹ്മഹത്യയുടെ നാശത്തെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞിരുന്നു; ആ പുണ്യഭൂമിയിൽ മഹാലിംഗം ബ്രഹ്മഹത്യയെ നശിപ്പിക്കുന്നു.
ജടേശ്വരോ മഹാഭാഗ വിദ്യതേ സര്വസിദ്ധിദമ് നാരദസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ സ്മൃത്വാ ക്ഷേത്രമനുത്തമമ്
അവിടെ സർവ്വസിദ്ധികൾ നൽകുന്ന മഹാഭാഗ്യശാലിയായ ജടേശ്വരൻ വസിക്കുന്നു. നാരദന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ആ ഉത്തമമായ ക്ഷേത്രം ഓർത്ത്—
ജഗാമ ത്വരിതം ദേവി മഹാകാലവനേ തതഃ ലിംഗമധ്യാദഹം ദേവി പ്രസന്നോ നിര്ഗതസ്തദാ
അവൻ ഉടൻ മഹാകാലവനത്തിലേക്ക് പോയി, ദേവി, അപ്പോൾ ലിംഗത്തിന്റെ നടുവിൽ നിന്ന് ഞാൻ ദയാപൂർവ്വം പുറത്തുവന്നു.
ജാമദഗ്ന്യോ മയാ പ്രോക്തഃ കാംതകാമം ദദാമ്യഹമ്
ജാമദഗ്ന്യനോടു ഞാൻ പറഞ്ഞു: 'നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള വരം ഞാൻ നൽകുന്നു.'
ത്വത്പാദപംകജേ ഭൂയാദ്ഭക്തിര്മേ വിപുലാ സദാ
ദേവി, നിന്റെ പാദപങ്കജങ്ങളിൽ എനിക്ക് എന്നും വിശാലമായ ഭക്തി ഉണ്ടാകട്ടെ.
ഇത്യുക്തോഽഹം തദാ തേന യഥാ തുഷ്ടേന പാര്വതി
അങ്ങനെ സന്തോഷത്തോടെ അവൻ അന്നേ ദിവസം എന്നോട് പറഞ്ഞു, പാർവതി.
അദ്യപ്രഭൃതി തേ നാമ്നാ ദേവഃ ഖ്യാതോ ഭവിഷ്യതി
ഇന്ന് മുതൽ ആ ദേവൻ നിന്റെ പേരിൽ പ്രശസ്തനാകും.
ഭക്ത്യാ യേ പൂജയിഷ്യംതി ദേവം രാമേശ്വരം പരമ് ।। ആജന്മപ്രഭവം പാപം തേഷാം ന൩യതി തത്ക്ഷണാത്
ആ ദൈവമായ രാമേശ്വരനെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കുന്നവർക്ക് ജന്മംമുതൽ ഉണ്ടായ എല്ലാ പാപങ്ങളും അക്ഷണത്തിൽ തന്നെ നശിക്കും.
സ ഏവ പുണ്യവാന്പൂജ്യ ഇഹ ലോകേ പരത്ര ച
ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും പൂജ്യനും പുണ്യവാനുമാകുന്നത് അവനാണ്.