ശ്രാദ്ധേഷു യഃ പഠേദേതാം ജടേശ്വരകഥാം ശുഭാമ്
ശ്രാദ്ധദിനങ്ങളിൽ ജടേശ്വരന്റെ ഈ പുണ്യകഥ വായിക്കുന്നവർ—
ഏഷ തേ കഥിതോ ദേവി പ്രഭാവഃ പാപനാശനഃ
ദേവി, പാപം നശിപ്പിക്കുന്ന ഈ മഹത്വം ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞുതന്നതാണ്.
യസ്യ ദര്ശനമാത്രേണ മുച്യതേ ബ്രഹ്മഹത്യയാ
അവനെ ഒരു നോക്കു കാണുന്നതുകൊണ്ടു തന്നെ ബ്രഹ്മഹത്യ എന്ന മഹാപാപത്തിൽ നിന്നു മോചനം ലഭിക്കും.
പുരാ ത്രേതായുഗേ ദേവി രാമഃ ശസ്ത്രഭൃതാം വരഃ
പണ്ടു ത്രേതായുഗത്തിൽ, ദേവി, ആയുധധാരികളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായ രാമൻ,
രേണുകാഗര്ഭസംഭൂതഃ സ്വയം രാമോ ബഭൂവ ഹ
റെണുകയുടെ ഗർഭത്തിൽ നിന്നു തന്നെ ജനിച്ച രാമനായിരുന്നു.
സ കദാചിന്നിയുക്തോഽസൌ മുനിനാ ജമദഗ്നിനാ
ഒരു ദിവസം ജമദഗ്നി എന്ന മഹർഷി രാമനോട് ഒരു നിർദേശം നൽകി.
സ പിതുര്വചനം ശ്രുത്വാ ഭ്രാതൄണാം മാതുരേവ ച
അപ്പന്റെ വാക്കും സഹോദരന്മാരുടെയും അമ്മയുടെയും വാക്കുകളും രാമൻ കേട്ടു.
സര്വേഷാം പൃഥിവീശാനാം ത്വമജേയോ ഭവിഷ്യസി
നീ ഭൂമിയിലെ എല്ലാ രാജാക്കന്മാരിലും ജയിക്കാനാവാത്തവനാകും.
ഗൃഹാണ പരശും പുത്ര വഹ്നിജ്വാലോദ്ഭവം ദൃഢമ്
മകനേ, അഗ്നിജ്വാലയിൽ നിന്നു ഉദിച്ച ദൃഢമായ പരശു നീ എടുക്കു.
അഥ കേനാപി കാലേന കാര്ത്തവീര്യാര്ജുനോ നൃപഃ
അപ്പോൾ കുറേ കാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, കാർത്തവീര്യാർജുനൻ എന്ന രാജാവ്,
ജഘാന ജമദഗ്നിം തു കാമധേനുകൃതേ കുധീഃ
ദുർബുദ്ധിയോടെ, കാമധേനുവിന്റെ കാരണത്താൽ ജമദഗ്നിയെ കൊന്നു.
അഥ പശ്യംതു മേ വീര്യം ത്രയോ ലോകാഃ സനാതനമ്
ഇനി മൂന്നു ലോകങ്ങളും എന്റെ ശാശ്വത വീര്യം കാണട്ടെ.
മത്പിതാ നിഹതോ യേന സത്കര്മനിരതഃ സദാ
എന്റെ അച്ഛൻ, എപ്പോഴും സത്കർമ്മങ്ങളിൽ ലീനനായവൻ, അവന്റെ കയ്യിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു.
ഇത്യുക്ത്വാ ക്രോധരക്താക്ഷഃ കാര്ത്തവീ ര്യാര്ജുനം ഭുവി
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, കോപത്തിൽ കണ്ണ് ചുവപ്പിച്ച്, രാമൻ ഭൂമിയിൽ കാർത്തവീര്യാർജുനനെ വീഴ്ത്തി.
കൃത്സ്നം ബാഹുസഹസ്രം ച ചിച്ഛേദ ഭൃഗുനംദനഃ
ഭൃഗുവംശജനായ രാമൻ അവന്റെ ആയിരം കൈകളും മുഴുവനായി വെട്ടി നീക്കിച്ചു.
രഥസ്ഥം പാതയാമാസ ജഘാന നൃപതിം പ്രിയേ
അവനെ രഥത്തിൽ നിന്ന് താഴെ വീഴ്ത്തി, പ്രിയേ, രാജാവിനെ കൊല്ലുകയും ചെയ്തു.
കൃത്വാ നിഃക്ഷത്രിയാം ചൈവ ഭാര്ഗവഃ സ മഹാബലഃ
ഭാര്ഗവൻ എന്ന മഹാബലശാലി ഭൂമിയെ ക്ഷത്രിയരില്ലാത്തതാക്കി.
തസ്മിന്യജ്ഞേ മഹാദാനേ ദക്ഷിണാം ഭൃഗുനംദനഃ
ആ മഹായജ്ഞത്തിലും മഹാദാനത്തിലും ഭൃഗുവംശജൻ ദക്ഷിണ നൽകി.
വാരുണാംസ്തുരഗാഞ്ഛുഭ്രാന്രഥം ച രഥിനാം വരഃ
വരുൺഭഗവാന്റെ വെളുത്ത കുതിരകളും ഉത്തമരഥവും അവൻ സമ്മാനമായി ലഭിച്ചു.
തദാ തസ്മിന്മഹായജ്ഞേ വാജിമേധേ മഹായശാഃ
അപ്പോൾ ആ മഹാവാജപേയയജ്ഞത്തിൽ മഹാശ്രേഷ്ഠനായവൻ—
ഏവം കില പുരാണേഷു സര്വാഗമഭിദാദിഷു
ഇങ്ങനെ തന്നെ പുരാണങ്ങളിലും എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളിലും പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
അശ്വമേധേന യജ്ഞേന ബ്രഹ്മഹത്യാ വിനശ്യതി
അശ്വമേധയാഗം നടത്തി ബ്രാഹ്മണഹത്യയുടെ പാപം നശിക്കുന്നു എന്ന് പറയുന്നു.
മയാ പുനര്നൃശംസേന ബഹവഃ പ്രാണിനോ ഹതാഃ
എന്നാൽ ഞാൻ ക്രൂരതയോടെ അനേകം ജീവികളെ കൊല്ലുകയും ചെയ്തു.
സ്ത്രിയോ വൃദ്ധാശ്ച ബാലാശ്ച മാതാ ചൈവ വിശേഷതഃ
സ്ത്രികൾ, വയോധികർ, കുട്ടികൾ, പ്രത്യേകിച്ച് എന്റെ അമ്മയും കൊല്ലപ്പെട്ടു.
ചിംതയിത്വാ മുഹൂര്തം തു ഗതോ രൈവതകം ഗിരിമ്
അൽപ്പസമയം ആലോചിച്ച ശേഷം അവൻ രൈവതകപർവതത്തിലേക്ക് പോയി.
തഥാപി ന ഗതാ ഹത്യാ ഹ്യനേകപ്രാണിസംഭവാ
എന്നിരുന്നാലും, അനേകം ജീവികളുടെ വധത്തിൽ നിന്നുണ്ടായ പാപം വിട്ടുപോയില്ല.
സഹ്യേ ഹിമാലയേ രമ്യേ പുണ്യേ ബദരികാശ്രമേ
സഹ്യപർവതത്തിൽ, മനോഹരമായ ഹിമാലയത്തിൽ, പുണ്യമായ ബദരികാശ്രമത്തിലും,
യമുനാം ചംദ്രഭാഗാം ച ഗംഗാം ത്രിപഥഗാമിനീമ്
യമുന, ചന്ദ്രഭാഗ, മൂന്നു വഴികളിലൂടെ ഒഴുകുന്ന ഗംഗ — ഇവിടങ്ങളിലേക്കും,
വിശാലാം കപിലാം ദുര്ഗാം ഗംഭീരാം ഗോമതീം ശിവാമ്
വിശാല, കപില, ദുര്ഗ്ഗ, ആഴമുള്ള ഗോമതി, ശിവയായ നദി — ഇവിടങ്ങളിലേക്കും,
ഗയാം ചൈവ കുരുക്ഷേത്രം നൈമിഷം പുഷ്കരം തഥാ
ഗയ, കുരുക്ഷേത്ര, നൈമിഷ, പുഷ്കര — ഇവിടങ്ങളിലേക്കും,