മഹാലയേശ്വരേ പുണ്യേ പൂജിതേ പരമേശ്വരേ ഭവംതീഹ മഹാഭാഗേ യതസ്തൈരപി പൂജ്യതേ
മഹാലയേശ്വരനായ പരമേശ്വരനെ ആ പുണ്യസ്ഥലത്ത് ആരാധിച്ചാൽ, മഹാഭാഗ്യവാനായവരെ പോലും അവർ ആരാധിക്കുന്നു.
യസ്യ ദര്ശനമാത്രേണ മുക്തിര്ഭവതി പാര്വതി
പാർവതി, ആരുടെ ദർശനം മാത്രം കൊണ്ടും മോക്ഷം ലഭിക്കുന്നു,
പുരാ രാഥംതരേ കല്പേ ബഭൂവ ദ്വിജസത്തമഃ
പണ്ടെ രാഥംതര കാലഘട്ടത്തിൽ ഒരു ഉത്തമദ്വിജൻ ഉണ്ടായിരുന്നു.
മഹാകാലസമീപേ തു മുക്തിലിംഗമനുത്തമമ്
മഹാകാലന്റെ സമീപത്ത് മോക്ഷലിംഗം എന്ന അത്യുത്തമമായ ലിംഗം ഉണ്ടായിരുന്നു.
തതസ്തേപേ ജിതാഹാരോ വത്സരാണി ത്രയോദശ
അവൻ ഭക്ഷണവ്യാമോഹം ജയിച്ച് പതിമൂന്ന് വർഷം കഠിനതപം അനുഷ്ഠിച്ചു.
ശിപ്രാം വിപ്രപ്രിയാം പുണ്യാം മഹാപാതകനാ ശിനീമ്
ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് പ്രിയവും, മഹാപാപങ്ങൾ നീക്കുന്നതുമായ പുണ്യനദിയായ ശിപ്രാ അവിടെ ഒഴുകുന്നു.
വ്യാധം മഹാധനുഷ്പാണിം രക്തനേത്രം സുഭീഷണമ്
അവൻ വലിയ വില്ലേന്തിയ ഒരു ഭയങ്കരനായ വേട്ടക്കാരനെ, ചുവപ്പു കണ്ണുകളോടെ കണ്ടു.
തം ദൃഷ്ട്വാ ക്ഷുഭിതോ വിപ്രോ ബ്രഹ്മഘ്നസ്യ ഭയാദിതി
അവനെ കണ്ടപ്പോൾ, ബ്രാഹ്മണൻ ബ്രാഹ്മണഹത്യയുടെ ഭയത്തിൽ ഉളളിൽ നിന്ന് വിറച്ചു.
തം ദൃഷ്ട്വാംതര്ഗതഹരിര്വ്യാധോ ഭീത ഇവാഗ്രതഃ
അവനെ കണ്ടപ്പോൾ, ഹരിച്ഛായ ഉള്ളിൽ മറഞ്ഞ്, വേട്ടക്കാരൻ ഭയപ്പെട്ടതുപോലെ മുന്നിൽ നിന്നു.
ഇദാനീം സ്വഗതാ ബുദ്ധിസ്ത്വാം ദൃഷ്ട്വൈവ മഹാപ്രഭമ്
ഇപ്പോൾ, നിന്നെ ഈ പ്രകാശത്തോടെ കണ്ടപ്പോൾ, എന്റെ മനസ്സ് അകത്തേക്ക് തിരിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ബ്രാഹ്മണാനാം സഹസ്രാണി സ്ത്രീണാമയുതശസ്തഥാ 5.2.25.
ആയിരക്കണക്കിന് ബ്രാഹ്മണന്മാരും, പതിനായിരക്കണക്കിന് സ്ത്രീകളും—
ന ച മേ വ്യഥിതം ചിത്തം കദാചിദപി ജായതേ
എന്നാൽ, എന്റെ മനസ്സ് ഒരിക്കലും കലങ്ങിയിട്ടില്ല.
ഉപദേശപ്രദാനേന പ്രസാദം കര്തുമര്ഹസി
നീ ഉപദേശം നൽകി ദയ കാണിക്കണം.
ബ്രഹ്മഹാ പാപകര്മേതി മത്വാ ബ്രാഹ്മണപുംഗവഃ
'ഇവൻ ബ്രാഹ്മണഹത്യയും പാപകര്യങ്ങളും ചെയ്തവനാണ്' എന്ന് കരുതി, ആ മഹാബ്രാഹ്മണൻ—
സ്നാത്വാ സദ്യഃ സമായാതോ മുക്തി ലിംഗസമീപതഃ
കുളിച്ച് ഉടൻ മോക്ഷലിംഗത്തിന്റെ അടുത്തേക്ക് എത്തിയിരുന്നു.
തത്ക്ഷണാദ്ദിവ്യദേഹസ്തു തസ്മിഁല്ലിംഗേ ലയം ഗതഃ ചിംതയാമാസ സഹസാ മുക്തിഃ പ്രാപ്താ വരാനനേ
അത് കണ്ടു, ദിവ്യശരീരം ആ ലിംഗത്തിൽ ലയിച്ചു; 'മോക്ഷം കിട്ടി' എന്ന് അവൻ അപ്രത്യക്ഷമായി ചിന്തിച്ചു.
വ്യാധേന പാപയുക്തേന സമാധിരഹിതേന ച
പാപത്തിൽ കുടുങ്ങിയ, ഏകാഗ്രതയില്ലാത്ത വേട്ടക്കാരനാൽ—
ന പ്രാപ്താ പരമാ മൂര്ത്തിര്മുക്തിര്നൈവ ച ലഭ്യതേ അന്തര്ജലഗതോ ഭൂത്വാ ചചാര വിപുലം തപഃ
പരമരൂപം ലഭിച്ചില്ല, മോക്ഷവും കിട്ടിയില്ല; അക്വത്തിൽ കയറി വലിയ തപസ്സു ചെയ്തു.
കസ്യചിത്ത്വഥ കാലസ്യ താം നദീമഗമത്കില
അപ്പോൾ, കുറച്ചു കാലം കഴിഞ്ഞ്, അവൻ ആ നദിയിലേക്ക് എത്തി.
അംതര്ജലചരം വിപ്രം യാവദ്വ്യാഘ്രോ ജിഘൃക്ഷതി
അക്വത്തിൽ സഞ്ചരിച്ച ബ്രാഹ്മണനെ കടുവ പിടിക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ—
വ്യാഘ്രേണാപി ശ്രുതോ മംത്രോഽജഹാത്പ്രാണാംശ്ച തത്ക്ഷണാത് ദിവ്യാലംകാരശോഭാഢ്യഃ പുരുഷശ്ചാഭവച്ഛുഭഃ ।। 5.2.25.
കടുവ ആക്രമിച്ചപ്പോൾ പോലും, മന്ത്രം ഓർമ്മവന്നു; അന്നേ അവന്റെ ജീവൻ വിട്ടു, ദിവ്യാഭരണങ്ങൾ അണിഞ്ഞ ഒരു ഭാഗ്യശാലിയായ മനുഷ്യനായി.
സോഽബ്രവീദ്യാമി തം ദേശം യത്ര വിഷ്ണുഃ സനാതനഃ
അവൻ പറഞ്ഞു: 'നിത്യനായ വിഷ്ണു വസിക്കുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് ഞാൻ പോകുന്നു.'
ഇത്യുക്തേ ബ്രാഹ്മണഃ പ്രാഹ കോഽസി ത്വം പുരുഷര്ഷഭ
അവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ബ്രാഹ്മണൻ ചോദിച്ചു: 'നീ ആരാണ്, മഹാപുരുഷനേ?'
ദീര്ഘബാഹുരിതി ഖ്യാതഃ സര്വധര്മവിശാരദഃ
'എനിക്ക് ദീർഘബാഹു എന്നാണ് പേര്; എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യമുള്ളവനാണ് ഞാൻ.'
ശുഭാശുഭമഹം വേദ്മി സര്വജ്ഞോഽഹം മഹീതലേ
എനിക്ക് നല്ലതും ചീത്തതുമെല്ലാം അറിയാം; ഭൂമിയിൽ എല്ലാം അറിയുന്നവനാണ് ഞാൻ.
തസ്യൈകസ്മിന്ദിനേ വിപ്രാഃ സര്വേ ക്രോധസമന്വിതാഃ
ഒരു ദിവസം, ബ്രാഹ്മണന്മാരെ, എല്ലാവരും കോപത്തോടെ നിറഞ്ഞിരുന്നു.
അപമാനേന വിപ്രാണാം മാംസാഹാരീ ഭയാവഹഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാരെ അപമാനിച്ചതിനാൽ, ഞാൻ മാംസം കഴിക്കുന്നവനായി ഭയപ്പെടുത്താൻ തുടങ്ങി.
ഇത്യുക്തോഽഹം പുരാ തൈസ്തു ബ്രാഹ്മ ണൈര്വേദപാരഗൈഃ
അപ്പോഴെനിക്ക് വേദങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ആ ബ്രാഹ്മണന്മാർ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
തതസ്തേ ബ്രാഹ്മണാഃ സര്വേ പ്രണിപത്യ മയാ മുനേ
പിന്നീട് ആ ബ്രാഹ്മണന്മാർ എല്ലാവരും എനിക്ക് നമസ്കരിച്ച്, മഹർഷേ, ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ജാനാമി തേജോ വിപ്രാണാം മഹാഭാഗ്യം ച ധീമതാമ്
ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ ശക്തിയും ജ്ഞാനികളുടെ വലിയ ഭാഗ്യവും എനിക്ക് അറിയാം.