ഉപായം ദൃഷ്ടവാംസ്തത്ര ദേവാനാം ഗുരുരഗ്രണീഃ
അപ്പോൾ ദേവന്മാരുടെ പ്രധാനഗുരു ഒരു മാർഗം കണ്ടുപിടിച്ചു.
ഗച്ഛംതു ത്രിദശാഃ സര്വേ ശിവസ്യ തു സമീപതഃ
എല്ലാ ദേവന്മാരും ശിവന്റെ അടുക്കൽ പോകട്ടെ.
ഇതി നിശ്ചിത്യ തേ ദേവി ജഗ്മുഃ ശീഘ്രം സുരാസ്തദാ 5.2.20.
ഇങ്ങനെ തീരുമാനിച്ച ശേഷം, ദേവി, ദേവന്മാർ അതിവേഗം അന്ന് പുറപ്പെട്ടു.
ഗണാനാമധിപോ നംദീ ദ്വാരി തിഷ്ഠതി യത്നതഃ
ഗണങ്ങളുടെ അധിപനായ നന്ദി വാതിലിൽ ജാഗ്രതയോടെ നില്ക്കുന്നു.
അഥ പ്രവേശോ ദേവാനാം ദുഷ്കരോ മമ പാര്ശ്വതഃ
അതിനാൽ ദേവന്മാർക്ക് എന്റെ അടുത്തേക്ക് പ്രവേശിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്.
അഗ്നിനാ തദ്ധിതം വാക്യമുക്തം തേഷാം പുരഃ ശുഭമ്
അപ്പോൾ അഗ്നി അവരുടെ മുന്നിൽ നല്ല വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
വംചയിത്വാ പ്രതീഹാരം കൃതം തേന തഥൈവ ച
അവൻ വാതിൽകാവലുകാരനെ വഞ്ചിച്ച്, അതുപോലെ തന്നെ പ്രവർത്തിച്ചു.
ഇന്ദ്രാദ്യാ അമരാ ദേവാ ദ്വാരി തിഷ്ഠംതി സംയതാഃ
ഇന്ദ്രനും മറ്റു അമരദേവന്മാരും വാതിലിന് മുന്നിൽ കാത്തുനിന്നു, നിയന്ത്രിതരായി.
തതശ്ച തൈ- കുതോ മഹ്യം പ്രണാമശ്ച യഥാക്രമമ്
അവരിൽ നിന്ന് എനിക്ക് യഥാക്രമം വേണ്ടിയിരുന്ന നമസ്കാരങ്ങൾ ലഭിച്ചു.
തൈരുക്തം ത്യജ്യതാം ചൈവ സംഭോഗസ്തു സുദാരുണഃ
അവർ പറഞ്ഞു: 'ഈ അത്യന്തം ഭയങ്കരമായ ആസ്വാദനം ഉപേക്ഷിക്കണം.'
തതഃ ശപ്തോ മയാ നംദീ ഭൂലോകം ഗച്ഛ സത്വരമ്
അപ്പോൾ ഞാൻ നന്ദിയെ ശപിച്ച് പറഞ്ഞു: 'നീ വേഗത്തിൽ ഭൂമിയിലേക്ക് പോവുക.'
സോച്ഛ്വാസഹൃദയോ ദീനോ ദുഃഖവ്യാകുലലോചനഃ
അവന്റെ ഹൃദയം ആഹ്വാസത്തോടെ നിറഞ്ഞു, ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങി, കണ്ണുകൾ വേദനയിൽ ആകുലമായി.
വംചിതശ്ചാഗ്നിനാ ബാഢം വാസവേന വിശേഷതഃ 5.2.20.
അവൻ അഗ്നിയാൽ വഞ്ചിതനായി, പ്രത്യേകിച്ച് വാസവനാൽ വളരെ വഞ്ചിതനായി.
സ ദൃഷ്ടോ ലോകപാലൈസ്തു താമവസ്ഥാം ഗതോ ഗണഃ
അവനവസ്ഥയിൽ ആ ഗണനെ ലോകപാലകർ കണ്ടു.
സര്വം നിവേദിതം തേന തേഷാമഗ്രേ ച നംദിനാ
അവൻ നന്ദിയുമൊത്ത് അവർക്കുമുന്നിൽ എല്ലാം അറിയിച്ചു.
തതശ്ച വചനം ശ്രുത്വാ നംദീ രോമാംചകംചുകഃ പൂജയാമാസ വിധിവദ്ധൃത്വാ കപാലികീം തനുമ്
അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, നന്ദിയുടെ രോമങ്ങൾ നട്ടെളിഞ്ഞു; കപാലികന്റെ രൂപം ധരിച്ച്, യഥാവിധി പൂജിച്ചു.
അശരീരസമുത്പന്നാ വാണീ ലിംഗാത്തദാ പ്രിയേ പൂജിതോഽസൌ മഹാഭക്ത്യാ പ്രതീഹാരേണ നംദിനാ
പ്രിയേ, അന്നപ്പോൾ ലിംഗത്തിൽ നിന്ന് ശരീരമില്ലാത്ത ഒരു വാണി ഉയർന്നു; വാതിൽകാവലുകാരനായ നന്ദി മഹാഭക്തിയോടെ അവനെ പൂജിച്ചു.
തദാപ്രഭൃതി ലോകേസ്മിന്പ്രതീഹാരേശ്വരേശ്വരഃ പ്രഭാവഃ സര്വലോകാനാമത്യഭീഷ്ടഫലപ്രദഃ
അന്നുമുതൽ ഈ ലോകത്ത് വാതിൽകാവലുകാരുടെ ഇശ്വരൻ, ഇശ്വരന്മാരുടെ ഇശ്വരനായി; അവന്റെ ശക്തി എല്ലാ ലോകങ്ങൾക്കും ഏറ്റവും ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഫലങ്ങൾ നൽകുന്നു.
പൂജയിഷ്യംതി യേ ഭക്ത്യാ പ്രതീഹാരേശ്വരം ശിവമ്
ഭക്തിയോടെ വാതിൽകാവലുകാരുടെ ഇശ്വരനായ ശിവനെ ആരെങ്കിലും പൂജിച്ചാൽ,
സപ്തജന്മകൃതം പാപം സ്വല്പം വാ യദി വാ ബഹു
ഏഴു ജന്മങ്ങളിൽ സമ്പാദിച്ച പാപം, കുറവായാലും കൂടുതലായാലും,
മനസാ യേ സ്മരിഷ്യതി പ്രതീഹാരേശ്വരം ശിവമ്
മനസ്സിൽ വാതിൽകാവലുകാരുടെ ഇശ്വരനായ ശിവനെ ആരെങ്കിലും ഓർത്താൽ,
ഈശ്വര ഉവാച യസ്യ ദര്ശനമാത്രേണ തിര്യഗ്യോനിര്ന ലഭ്യതേ
ഈശ്വരൻ പറഞ്ഞു: അവനെ കാണുന്നുമാത്രം, ജീവി മൃഗജന്മം പ്രാപിക്കില്ല.
കൌശികോനാമ രാജാഭൂത്കുക്കുടോ ജായതേ സദാ
കൗശികൻ എന്നൊരു രാജാവുണ്ടായിരുന്നു; അവൻ എല്ലായ്പ്പോഴും കോഴിയായി ജനിക്കുന്നു.
വ്യാപ്താ ച പൃഥിവീ തേന സശൈലവനകാനനാ
അവനാൽ, പർവ്വതങ്ങളും കാടുകളും തോട്ടങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ ഭൂമി മുഴുവൻ വ്യാപിച്ചു.
വിശാലാനാമ വിഖ്യാതാ ഭാര്യാ തസ്യ മഹീപതേഃ
അവൻ ഭരിക്കുന്ന രാജാവിന് വിശാലാ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തയായ ഭാര്യയുണ്ടായിരുന്നു.
തയാ ചകാര സഹിതഃ സ രാജ്യം രാജസത്തമഃ
ആ രാജാവ് അവളുടെ കൂടെ ചേർന്ന് രാജ്യം ഭരിച്ചു.
തയാ സാര്ദ്ധം കദാചിച്ച സുരതം നാസ്തി പാര്വതി
പാർവതി, അവളോടൊപ്പം ഒരിക്കലും സ്നേഹസാന്ദ്രതയുണ്ടായിരുന്നില്ല.
ഏവം ഗച്ഛതി കാലേ തു സഹ രാജ്ഞാ സ്മരാതുരാ ദദര്ശ കീടമിഥുനമനംഗകലഹാതുരമ്
ഇങ്ങനെ കാലം കടന്നപ്പോൾ, ആ രാജ്ഞി രാജാവിനൊപ്പം ഇരുന്നു, മോഹത്തിൽ കുഴഞ്ഞ്, സ്നേഹവാദത്തിൽ ഉരുകിയ രണ്ട് കീടങ്ങളെ കണ്ടു.
പ്രസാദയംസ്തഥാ കീടഃ സ്വാം പ്രിയാം ച മുഹുര്മുഹുഃ
ആ കീടം വീണ്ടും വീണ്ടും തന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവളെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.
ഭജസ്വ മാം യഥാകാമമനംഗശരപീഡിതമ്
"എനിക്ക് കാമബാണങ്ങൾ കൊണ്ട് വേദനയുണ്ട്, നീ ഇഷ്ടമുള്ളപോലെ എന്നെ ചേർത്തുപിടിക്കണം."