ഏതസ്മിന്നംതരേ ശക്രോ ദേവര്ഷിം നാരദം മുനിമ്
അപ്പോഴാണ് ഇന്ദ്രൻ, ദേവർഷിയായ നാരദമുനിയെ കണ്ടത്.
ദൃഷ്ട്വാ വിനയസംപന്നം ബ്രഹ്മചര്യപരായണമ്
വിനയവും ബ്രഹ്മചര്യത്തിലും ഉറച്ചവനുമായ നാരദനെ കണ്ടപ്പോൾ,
ത്വയാ ദൃഷ്ടമിദം സര്വം ത്രൈലോക്യം ഭൂര്ഭുവാദികമ്
നീ ഭൂമി, അന്തരീക്ഷം, സ്വർഗ്ഗം എന്നിവയുള്പ്പെടെ മൂന്നു ലോകവും കണ്ടിട്ടുണ്ട്.
ത്വത്തുല്യോ നാസ്തി ലോകേഽസ്മിന്മു ക്ത്വൈകം പരമേഷ്ഠിനമ്
ഈ ലോകത്ത് നിന്നോടു തുല്യനായവൻ ഇല്ല, പരമേശ്വരനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
യോഗേന തപസാ ഭക്ത്യാ യത്ത്വയാ പരിതോഷിതഃ
യോഗം, തപസ്സ്, ഭക്തി എന്നിവയിലൂടെ നീ അവനെ സന്തോഷിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.
അതോഽഹം പ്രഷ്ടുമിച്ഛാമി കഥ്യതാം മമ നിശ്ചയമ്
അതിനാൽ ഞാൻ ചോദിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; എന്റെ തീരുമാനമറിയിക്കണമേ.
ഏവം ശ്രുത്വാ തദാ ധ്യാത്വാ ചിംതയാമാസ നാരദഃ 5.2.19.
ഇങ്ങനെ കേട്ടു, നാരദൻ ധ്യാനിച്ചു ആലോചിച്ചു.
ദേവരാജ സ്മൃതം പുണ്യം ക്ഷേത്രരാജമനുത്തമമ്
ദേവരാജാവേ, പുണ്യമായ അതുല്യമായ ക്ഷേത്രം ഓർത്തിരിക്കുന്നു.
തസ്മാദ്ദശഗുണം ക്ഷേത്രം മഹാകാലസ്യ കഥ്യതേ
അതിനാൽ മഹാകാലക്ഷേത്രം പത്ത് മടങ്ങ് വലിയതാണെന്ന് പറയുന്നു.
ഏതച്ഛ്രുത്വാ സഹസ്രാക്ഷോ വര്ണയിത്വാ ച തം മുനിമ്
ഇത് കേട്ടശേഷം, ആയിരം കണ്ണുള്ളവൻ അതിനെ കുറിച്ച് ആ മുനിയോട് വിവരിച്ചു.
അംതരിക്ഷസ്ഥിതോ ജിഷ്ണുരദ്രാക്ഷീച്ച സുരൈഃ സഹ
ജിഷ്ണു ദേവന്മാരോടൊപ്പം ആകാശത്ത് നിന്നു കാണപ്പെട്ടു.
ഷഷ്ടികോടിസഹസ്രാണി ഷഷ്ടികോടിശതാനി ച
അറുപത് കോടി ആയിരങ്ങളും അറുപത് കോടി നൂറുകളും,
നിര്മാല്യലംഘനാദ്ദോഷോ മഹാന്ഭവതി നിശ്ചിതമ്
നിർമാല്യം കടക്കുന്നതിൽ നിന്ന് വലിയ പാപം ഉറപ്പായും ഉണ്ടാകുന്നു.
നിര്മാല്യദോഷഭീതാസ്തേ ക്ഷേത്രേ ന വിവിശുഃ സുരാഃ
നിർമാല്യത്തിന്റെ പാപം ഭയന്ന് ദേവന്മാർ ആ സ്ഥലത്ത് കയറാൻ ശ്രമിച്ചില്ല.
ഗണൈര്നാനാവിധൈഃ ഗേയൈര്ഗീയമാനശ്ച കിംനരൈഃ
നാനാവിധം ഗണങ്ങളോടൊപ്പം, വിവിധ ഗാനങ്ങൾ പാടുന്ന കിന്നരന്മാർക്കൊപ്പം,
പ്രഫുല്ലനയനൈര്ദൃഷ്ടഃ കോഽയം ധന്യോ മഹാതപാഃ
കണ്ണുകൾ വടിച്ചു അവർ നോക്കി: 'ഇവൻ ആരാണ്, മഹാ തപസ്സുള്ള ഭാഗ്യവാൻ?'
പപ്രച്ഛുരമരാഃ സര്വേ കോഽയം രുദ്രനിഭോ ഗണഃ 5.2.19.
എല്ലാ ദേവന്മാരും ചോദിച്ചു: 'ഇവൻ ആരാണ്, രുദ്രനെപ്പോലെയുള്ള ഈ സംഘം?'
പൃഷ്ടസ്തദാ സുരൈഃ സര്വൈര്വിസ്മയാവിഷ്ടമാനസൈഃ
അപ്പോൾ അത്ഭുതം നിറഞ്ഞ മനസ്സോടെ ദേവന്മാർ എല്ലാവരും അവനോട് ചോദിച്ചു.
ദേവാനാം പുരതോ ദേവി നിഃശേഷം കഥിതം തദാ
ദേവന്മാരുടെ മുന്നിൽ, ദേവി, അന്നേരം എല്ലാം പൂർണ്ണമായി പറഞ്ഞു.
ഹൃഷ്ടേന തേന മേ ദത്തം ഗണത്വം യത്സുദുര്ലഭമ്
ആനന്ദത്തോടെ അവൻ എനിക്ക് വളരെ അപൂർവമായ ഗണപദവി നൽകി.
പപ്രച്ഛുരമരാസ്തച്ച സാദരം ഗണസത്തമ
ദേവന്മാർ ആദരവോടെ അതു ചോദിച്ചു, ഗണങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ.
മഹാകാലവനേ പുണ്യേ ലംഘിതം ചരതാ ത്വയാ
പുണ്യമായ മഹാകാലവനത്തിൽ നീ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ അതു കടന്നു പോയി.
ഉപായസ്തേന കഥിതോ ദേവാനാം പുരതസ്തദാ
അന്നേരം ദേവന്മാരുടെ മുന്നിൽ ആ മാർഗം വിശദമായി പറഞ്ഞു.
ഈശാനേശ്വരദേവസ്യ തിഷ്ഠതീശാനഭാഗതഃ
ഈശാനേശ്വരദേവന്റെ ഭാഗമായ് അവൻ നിലകൊള്ളുന്നു.
നിര്മാല്യലംഘനോദ്ഭൂതം യത്പാപം ജായതേ മഹത്
നിർമാല്യം കടക്കുന്നതിൽ നിന്ന് ഉണ്ടാകുന്ന വലിയ പാപം,
തതോ ദേവഗണാഃ സര്വേ മഹാകാലവനേ പുനഃ
അതിനുശേഷം എല്ലാ ദേവഗണങ്ങളും വീണ്ടും മഹാകാലവനത്തിൽ,
യഥാ ലിംഗം ച തദ്ദൃഷ്ടം സര്വദോഷക്ഷയംകരമ് ദോഷോ നഷ്ടഃ സുരാണാം ച തതോ നാമാസ്യ ചക്രിരേ ।। 5.2.19.
അവർ ആ ലിംഗം കണ്ടപ്പോൾ, എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്നതായതിനാൽ ദേവന്മാരുടെ പാപം ഇല്ലാതായി; അതിനാൽ അവർ അതിന് ഈ പേര് നൽകി.
അസ്മാകം തേന കഥിതം നാഗചംഡേന ധീമതാ
ഇത് ഞങ്ങൾക്ക് പറഞ്ഞത് ധീരനായ നാഗചണ്ടനാണ്.
കൃത്വാസ്യ നാമ തേ ദേവാ ജഗ്മുഃ സ്വര്ഗേഹമുത്തമമ് നിര്മാല്യലംഘനോദ്ഭൂതം തേഷാം നശ്യതി പാതകമ്
ദേവന്മാർ അവന്റെ നാമം ഉച്ചരിച്ച ശേഷം സ്വർഗത്തിലെ ഉത്തമമായ വാസസ്ഥലത്തേക്ക് പോയി; അവർക്കു ഉപേക്ഷിച്ച പൂജാവസ്തുക്കളിൽ കാൽവെച്ചതിൽ നിന്നുണ്ടാകുന്ന പാപം നശിക്കും.
നാഗചംഡേശ്വരം ദേവം യേ പശ്യംതി ദിനേദിനേ
ആഹ്, ആരെങ്കിലും ദിവസേന നാഗചണ്ഡേശ്വരനെ ദർശിച്ചാൽ—