മന്യതേ താവദാത്മാനമന്യേഭ്യോ രൂപവത്തമമ്
അവൻ താനാണ് മറ്റുള്ളവരിൽ ഏറ്റവും സുന്ദരൻ എന്ന് കരുതുന്നു.
തദേതരം വിജാനാതി ഹ്യാത്മാനം നേതരം ജനമ്
അവൻ താനാണ് വേറെയെന്ന് തിരിച്ചറിയുന്നു, മറ്റുള്ളവരെ അല്ല.
സ നാസ്തികോപ്യുദ്വിജതേ ജനഃ കിം പുനരാസ്തികഃ
അസ്തികനല്ലാത്തവനും ഭയപ്പെടുന്നില്ല; അപ്പോൾ വിശ്വാസിയ്ക്ക് ഭയമുണ്ടാകുമോ?
അനാത്മജ്ഞാസി ഗിരിജേ മൃഡേ പംഡിതമാനിനി
പർവ്വതപുത്രിയേ, നീ ആത്മാവിനെ അറിയുന്നില്ല, എന്നാൽ നീ തന്നെ പണ്ഡിതയെന്ന് കരുതുന്നു, മൃഡേ.
കാഠിന്യം കഷ്ടമഭ്യേതി ധാതുഭ്യോ ബഹുഘാതിതാ
അനേകം പ്രാവശ്യം അടിയേറ്റാൽ ഘടകങ്ങളിൽ നിന്ന് കഠിനതയും കഷ്ടവും ഉണ്ടാകുന്നു.
ഇത്യുക്താഽസി മയാ ദേവി പുനഃ പ്രോക്തം ത്വയാ വചഃ
ഇങ്ങനെ ദേവിയേ, ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞു; പിന്നെയും നീ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
വ്യാലേഭ്യോഽനേകജിഹ്വത്വം ഭസ്മതഃ സ്നേഹവര്ജനമ്
പാമ്പുകളിൽ നിന്ന് പല നാവുകൾ ഉണ്ടാകുന്നു; ചാരത്തിൽ നിന്ന് സ്നേഹമില്ലായ്മ വരുന്നു.
ശ്മശാനവാസാദ്ഭീരുത്വം നഗ്നത്വം ച ന ലജ്ജയാ
ശ്മശാനത്തിൽ താമസിക്കുന്നത് ഭയത്തെയും, നഗ്നതം ലജ്ജയാൽ അല്ലാത്തതും ഉണ്ടാക്കുന്നു.
ഏവം തദാഭവദ്രൌദ്രഃ കലഹോ ഭയകൃച്ഛുഭേ 5.2.
അങ്ങനെ അന്നത്തെ സമയത്ത് ഭയവും കലഹവും നിറഞ്ഞ ഒരു ഉഗ്രമായ തർക്കം ഉണ്ടായി.
ഭീതാശ്ച ദേവഗംധര്വാ യക്ഷഗംധര്വരാക്ഷസാഃ
ദേവന്മാരും ഗന്ധർവ്വന്മാരും യക്ഷന്മാരും ഗന്ധർവ്വരും രാക്ഷസന്മാരും ഭയപ്പെട്ടു.
ലിംഗമധ്യാത്സമുത്പന്നാ വാണീ സുഖകരീ ശുഭാ
ലിംഗത്തിന്റെ നടുവിൽ നിന്ന് ഒരു ശുഭമായ സന്തോഷം നൽകുന്ന ശബ്ദം ഉദിച്ചു.
നാമാസ്യ ചക്രുര്ദേവേശാസ്തദാ കലകലേശ്വരമ്
അപ്പോൾ ദേവന്മാരുടെ പ്രഭുക്കന്മാർ അവനെ 'കലകലേശ്വരൻ' എന്ന് പേരിട്ടു.
യസ്തമര്ചയതേ ഭക്ത്യാ ദേവം കലകലേശ്വരമ് വിപ്രം കുര്യുര്വരാരോഹേ കലഹോ ന ഭവേദ്ഗൃഹേ
കലയകലേശ്വരനെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കുന്നവരുടെ വീട്ടിൽ, സുന്ദരിയായവളേ, ബ്രാഹ്മണന്മാർ അനുഗ്രഹം നൽകും; അവിടെയൊരിക്കലും കലഹം ഉണ്ടാകില്ല.
സുശീലാ ഗൃഹിണീ തസ്യ സുരൂപാ സുഭഗാ പ്രിയേ
അവന്റെ ഭാര്യ നല്ല സ്വഭാവമുള്ളവളായിരിക്കും, ആകർഷകവും ഭാഗ്യശാലിയുമാകും, പ്രിയയായവളേ.
യേ പശ്യംതി ചതുര്ദ്ദശ്യാം ദേവം കലകലേശ്വരമ്
ചതുര്ദ്ദശി ദിവസത്തിൽ കലയകലേശ്വരനെ ദർശിക്കുന്നവർ,
ന ച ശത്രുഭയം തേഷാം ജായതേ ഗിരിപുത്രകേ
പർവ്വതപുത്രിയേ, അവർക്കു ശത്രുവിന്റെ ഭയം ഉണ്ടാകില്ല.
ഏഷ തേ കഥിതോ ദേവി പ്രഭാവഃ പാപനാശനഃ
ദേവിയേ, പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്ന ഈ മഹത്വം ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
നിര്മാല്യലംഘനാപ്തപാപാന്മുച്യതേ യസ്യ ദര്ശനാത
അവനെ ദർശിച്ചാൽ, ഉപേക്ഷിച്ച നൈവേദ്യം കടന്നുപോകുന്നതിലൂടെ ഉണ്ടാകുന്ന പാപങ്ങൾ പോലും ഒഴിഞ്ഞുപോകും.
തസ്യ പ്രഭാവം സുഭഗം കഥയാമ്യഥ വിസ്തരാത്
ഇനി ഞാൻ അതിന്റെ മഹത്വം, ഭാഗ്യശാലിയായവളേ, വിശദമായി പറയാം.
പുരാ ദേവര്ഷിഗംധര്വാശ്ചാരണാ ഗുഹ്യകാസ്തഥാ
ഒരിക്കൽ ദേവർഷിമാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, ചരണമാർ, ഗുഹ്യകർ എന്നിവരും,
ഏതസ്മിന്നംതരേ ശക്രോ ദേവര്ഷിം നാരദം മുനിമ്
അപ്പോഴാണ് ഇന്ദ്രൻ, ദേവർഷിയായ നാരദമുനിയെ കണ്ടത്.
ദൃഷ്ട്വാ വിനയസംപന്നം ബ്രഹ്മചര്യപരായണമ്
വിനയവും ബ്രഹ്മചര്യത്തിലും ഉറച്ചവനുമായ നാരദനെ കണ്ടപ്പോൾ,
ത്വയാ ദൃഷ്ടമിദം സര്വം ത്രൈലോക്യം ഭൂര്ഭുവാദികമ്
നീ ഭൂമി, അന്തരീക്ഷം, സ്വർഗ്ഗം എന്നിവയുള്പ്പെടെ മൂന്നു ലോകവും കണ്ടിട്ടുണ്ട്.
ത്വത്തുല്യോ നാസ്തി ലോകേഽസ്മിന്മു ക്ത്വൈകം പരമേഷ്ഠിനമ്
ഈ ലോകത്ത് നിന്നോടു തുല്യനായവൻ ഇല്ല, പരമേശ്വരനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
യോഗേന തപസാ ഭക്ത്യാ യത്ത്വയാ പരിതോഷിതഃ
യോഗം, തപസ്സ്, ഭക്തി എന്നിവയിലൂടെ നീ അവനെ സന്തോഷിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.
അതോഽഹം പ്രഷ്ടുമിച്ഛാമി കഥ്യതാം മമ നിശ്ചയമ്
അതിനാൽ ഞാൻ ചോദിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; എന്റെ തീരുമാനമറിയിക്കണമേ.
ഏവം ശ്രുത്വാ തദാ ധ്യാത്വാ ചിംതയാമാസ നാരദഃ 5.2.19.
ഇങ്ങനെ കേട്ടു, നാരദൻ ധ്യാനിച്ചു ആലോചിച്ചു.
ദേവരാജ സ്മൃതം പുണ്യം ക്ഷേത്രരാജമനുത്തമമ്
ദേവരാജാവേ, പുണ്യമായ അതുല്യമായ ക്ഷേത്രം ഓർത്തിരിക്കുന്നു.
തസ്മാദ്ദശഗുണം ക്ഷേത്രം മഹാകാലസ്യ കഥ്യതേ
അതിനാൽ മഹാകാലക്ഷേത്രം പത്ത് മടങ്ങ് വലിയതാണെന്ന് പറയുന്നു.
ഏതച്ഛ്രുത്വാ സഹസ്രാക്ഷോ വര്ണയിത്വാ ച തം മുനിമ്
ഇത് കേട്ടശേഷം, ആയിരം കണ്ണുള്ളവൻ അതിനെ കുറിച്ച് ആ മുനിയോട് വിവരിച്ചു.