പുഷ്കരാദ്യാനി തീര്ഥാനി യാനി കാനി മഹീതലേ
പുഷ്കരവും ഭൂമിയിൽ ഉള്ള മറ്റു തീർത്ഥങ്ങളും—
അസംഖ്യാതസഹസ്രാണി കോടികോടീനി സത്തമ
അവ അനവധി ആയിരങ്ങൾ, കോടിക്കണക്കിന് എണ്ണമില്ലാത്തവയാണ്, മഹാനേ.
നീഹാരകണികാവൃഷ്ടിം ഗിരൌ വര്ഷംതി കിന്നരാഃ 5.1.71.
പർവ്വതത്തിൽ കിന്നരന്മാർ മഞ്ഞ് തുള്ളികൾ പോലെ ചെറിയ തുള്ളികൾ മഴപോലെ ചൊരിയുന്നു.
ന ഹി സംഖ്യാം വിജാനാമി തീര്ഥാനാം ഭുവി സത്തമ
ഭൂമിയിൽ എത്ര തീർത്ഥങ്ങൾ ഉണ്ട് എന്നത് ഞാൻ അറിയുന്നില്ല, മഹാനേ.
തഥാഽപി ച പ്രാധാന്യേന കഥയിഷ്യാമി സത്തമ
എങ്കിലും പ്രധാനമായ കാര്യങ്ങൾ ഞാൻ പറയാം, മഹാനായവനേ.
താവംതി പ്രാപണീയാനി പ്രസിദ്ധാനി പരംതപ
ഇവയാണ് എല്ലാവർക്കും അറിയാവുന്ന നിർബന്ധമായ ആചാരങ്ങൾ, ശത്രുക്കളെ ജയിച്ചവനേ.
വിധിവത്കുരുതേ യസ്തു സാക്ഷാച്ഛംഭുര്ഭവേച്ച സഃ
ആചാരങ്ങൾ ശരിയായി അനുഷ്ഠിക്കുന്നവൻ, നേരെ ശംഭുവിനുപോലെയും ആകുന്നു.
തത്ഫലം ജായതേഽവംത്യാം വൈശാഖേ പംചഭിര്ദിനൈഃ
അവയുടെ ഫലം വൈശാഖ മാസത്തിന്റെ അവസാനം അഞ്ചു ദിവസത്തിനകം ലഭിക്കും.
മാധവേഽപി വിശേഷേണ ഹ്യവംതീസ്നാനമാചരേത്
മാധവ മാസത്തിലും അവന്തിയിൽ പ്രത്യേകമായി സ്നാനം ചെയ്യണം.
സംവത്സരവ്രതീ സ്നാതസ്തീര്ഥേതീംര്ഥേ യഥാവിധി
വർഷവ്രതം അനുഷ്ഠിച്ച്, തീർത്ഥത്തിൽ വിധിപ്രകാരം സ്നാനം ചെയ്താൽ ആൾ ശുദ്ധിയാകും.
ഭുക്ത്വാ ഭോഗാന്സുവിപുലാഞ്ഛിവലോകേ മഹീയതേ
അവൻ സമൃദ്ധമായ അനുഭവങ്ങൾ അനുഭവിച്ച് ശിവലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.
മാഹാത്മ്യമേതച്ഛിവഭക്തിവര്ദ്ധനം യശസ്കരം പുണ്യവിവര്ദ്ധനം ച
ഇതിന്റെ മഹത്വം ശിവഭക്തി വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും, പ്രശസ്തി നൽകുകയും, പുണ്യം കൂട്ടുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഇതി ശ്രീസ്കാംദേ മഹാപുരാണ ഏകാശീതിസാഹസ്ര്യാം സംഹിതായാം പംചമ ആവംത്യഖംഡേഽവന്തീക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യേ വ്യാസസനത്കുമാരസംവാദേ ഽവന്തീക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യവര്ണനംനാമൈക സപ്തതിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ, അശീതിസാഹസ്രം ശ്ലോകങ്ങളുള്ള ശ്രീസ്കാന്ദമഹാപുരാണത്തിലെ അഞ്ചാം അവന്ത്യഖണ്ഡത്തിലെ അവന്തീക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിൽ, വ്യാസനും സനത്കുമാരനും നടത്തിയ സംവാദത്തിൽ, 'അവന്തീക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യവിവരണം' എന്ന എഴുപതാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
(൫-൨) ശ്രീഗണേശായ നമഃ കഥ്യതാം താനി യത്നേന ശ്രാദ്ധം യേഷു പ്രദീയതേ
ശ്രീഗണേശായ നമഃ. ഏത് സ്ഥലങ്ങളിൽ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യണം എന്ന് ശ്രദ്ധയോടെ പറയൂ.
സേവിതാ ദേവഗംധര്വൈര്മുനിഭിശ്ച നിഷേവിതാ
അവിടങ്ങൾ ദേവന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും, മുനിമാരും സന്ദർശിച്ചിട്ടുണ്ട്.
തപനസ്യ സുതാ ദേവീ യമുനാ ലോകപാവനീ
താപസന്റെ മകളായ യമുനാ ദേവി ലോകങ്ങളെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നവളാണ്.
ചന്ദ്രഭാഗാ വിതസ്താ ച നര്മദാഽമരകംടകേ
ചന്ദ്രഭാഗയും വിതസ്തയും അമരകണ്ഠകത്തിലെ നർമദയും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്.
കേദാരം പുഷ്കരം ചൈവ തഥാ കായാവരോഹണമ്
കേദാരം, പുഷ്കരം, കൂടാതെ കായാവരോഹണം ഇവയും.
യത്രാസ്തേ ശ്രീമഹാകാലഃ പാപേംധനഹുതാശനഃ
അവിടെയാണ് പാപസമ്പത്തിനെ ദഹിപ്പിക്കുന്ന ശ്രീമഹാകാലൻ വസിക്കുന്നത്.
ഭുക്തിദം മുക്തിദം ക്ഷേത്രം കലികല്മഷനാശനമ്
ആ സ്ഥലത്ത് സൗഖ്യവും മോക്ഷവും ലഭിക്കും; കലിയുഗത്തിലെ പാപങ്ങൾ നശിക്കും.
യാനി തീര്ഥാനി വംദ്യാനി യാനി ലിംഗാനി സംതി വൈ
ആരാധ്യമായ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും, എല്ലാ ലിംഗങ്ങളും അവിടെ ഉണ്ട്.
ക്ഷേത്രമാദ്യം മഹാദേവി മമാതീവ പ്രിയം സദാ ।। 5.2.1.
മഹാദേവി, ആ സ്ഥലമാണ് എനിക്ക് എപ്പോഴും ഏറ്റവും പ്രിയം.
യത്രാസ്തി ച മഹാപുണ്യാ സര്വപാപഹരാ പരാ
അവിടെ മഹത്തായ പുണ്യം ഉള്ള ഒരു സ്ഥലം ഉണ്ട്, അത് എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കം ചെയ്യുന്നു.
നീലഗംഗാ ചതുര്ഥീ തു ശ്രേഷ്ഠാ നദ്യഃ പ്രകീര്തിതാഃ
നീലഗംഗയാണ് പ്രശസ്തമായ നദികളിൽ നാലാമത്തെയും ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠവുമാണ്.
ഗംഗായാസ്ത്രിഗുണം ദേവി ചതുര്വര്ഗഫലപ്രദമ്
ദേവി, ആ നദി ഗംഗയേക്കാൾ മൂന്നു മടങ്ങ് കൂടുതൽ പുണ്യം നൽകുന്നു, ജീവിതത്തിലെ നാലു ലക്ഷ്യങ്ങളുടെയും ഫലം ലഭ്യമാക്കുന്നു.
സിദ്ധലിംഗാനി തിഷ്ഠംതി ഭുക്തിമുക്തികരാണി ച
അവിടെ സിദ്ധമായ ലിംഗങ്ങൾ നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു, അവ അനുഭവവും മോക്ഷവും നൽകുന്നവയാണ്.
ഏകാദശ തഥാ രുദ്രാ ആദിത്യാ ദ്വാദശ സ്മൃതാഃ
അവിടെ പതിനൊന്ന് രുദ്രന്മാരും പന്ത്രണ്ട് ആദിത്യന്മാരും ഉണ്ടെന്ന് ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
യദാഹം ഗതവാംസ്തത്ര മഹാകാലവനേ ശുഭേ
ഞാൻ മഹാകാലവനം എന്ന那个 ശുഭമായ വനത്തിലേക്ക് പോയപ്പോൾ—
ഏഭിര്വ്യാപ്തം ക്ഷേത്രമിദം ദേവി യോജനമായതമ്
ദേവി, ഒരു യോജന ദൈർഘ്യമുള്ള ഈ പ്രദേശം ഇവയാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
താനി വിസ്തരതോ ബ്രൂഹി സര്വപാപഹരാണി തു
എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കം ചെയ്യുന്ന അവയെ വിശദമായി പറയൂ.