ദര്ദുരേശ്വരസ്തതഃ പ്രോക്തോ ദ്വാരേ ചോത്തരസംജ്ഞികേ
അടുത്തത് ദർദുരേശ്വരൻ, ഉത്തരവാതിലിൽ പ്രസിദ്ധനായവൻ.
മഹാകാലവനേ രമ്യേ സമാഖ്യാതാ ഹി പാവനാഃ
സുന്ദരമായ മഹാകാലവനത്തിൽ പാവനമായവകൾ പ്രശസ്തമാണ്.
മഹാകാലവനേ വ്യാസ ലിംഗസംഖ്യാ ന വിദ്യതേ
മഹാകാലവനത്തിൽ, വ്യാസാ, എത്ര ലിംഗങ്ങളാണുള്ളത് എന്ന് ആര്ക്കും അറിയില്ല.
യസ്യ ദേവസ്യ യത്തീര്ഥം തന്നാമ്നാ പരികീര്തിതമ് 5.1.70.
ഏത് ദേവന്റെ തിരുത്താണോ, അതിന് ആ ദേവന്റെ പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
തഥാ നവഗ്രഹാഃ പുണ്യാഃ സമാഖ്യാതാഃ പുരാഽനഘ
അങ്ങനെ തന്നെ, നവഗ്രഹങ്ങൾ പുണ്യമായവയെന്നു പുരാതനകാലത്ത് വിവരിച്ചിട്ടുണ്ട്, പാപരഹിതനേ.
നരാദിത്യ ഇതി ഖ്യാതഃ സോമേശ്വരസ്തതഃ പരഃ
നരാദിത്യൻ എന്ന പേരിലും, പിന്നെ സോമേശ്വരൻ എന്ന പേരിലും ഇദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു.
ബൃഹസ്പതീശ്വരഃ പ്രോക്തസ്തഥാ ശുക്രേശ്വരഃ ശിവഃ
ബ്രഹസ്പതീശ്വരനും ശുക്രേശ്വരനും ശിവനാണ് എന്നു പറയുന്നു.
ഗ്രഹാ രാജ്യം പ്രയച്ഛംതി ഗ്രഹാ രാജ്യം ഹരംതി ച
ഗ്രഹങ്ങൾ രാജ്യം നൽകുകയും രാജ്യം പിന്മാറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഗ്രഹതീര്ഥേ നരഃ സ്നാത്വാ ഗ്രഹാണാമര്ചനം ചരേത്
ഗ്രഹതീർത്ഥത്തിൽ കുളിച്ച ശേഷം മനുഷ്യൻ ഗ്രഹങ്ങളെ ആരാധിക്കണം.
ഏവം വ്യാസ സമാഖ്യാതാ മയാ ദേവാശ്ച തീര്ഥകാഃ
ഇങ്ങനെ, വ്യാസാ, ദേവന്മാരെയും തീർത്ഥങ്ങളെയും ഞാൻ നിന്നോട് വിവരിച്ചു.
ഗ്രഹപീഡാസു ചോഗ്രാസു ദാരിദ്ര്യേ ഘോരസംകടേ
ഗ്രഹങ്ങളുടെ കഠിനമായ പീഡകളിലും ദാരിദ്ര്യത്തിലും ഭയാനകമായ കഷ്ടതകളിലും—
ക്ഷേത്രസ്യാംതര്ഗൃഹീം നിത്യം യേ കുര്വംതി നരോത്തമാഃ
ക്ഷേത്രത്തിനകത്ത് എപ്പോഴും പൂജ ചെയ്യുന്ന ഉത്തമന്മാർ—
അപുത്രോ ലഭതേ പുത്രം നിര്ധനോ ധനമാപ്നുയാത് 5.1.70.
മകനില്ലാത്തവന് മകൻ ലഭിക്കും; ദരിദ്രന് സമ്പത്ത് ലഭിക്കും.
അക്ഷയാ സംതതിസ്തസ്യ ശിവലോകേ മഹീയതേ
അവന്റെ വംശം അവസാനമില്ലാതെ തുടരും; ശിവലോകത്ത് അവന് മഹത്വം ലഭിക്കും.
അവംതീതീര്ഥമാഹാത്മ്യം പവിത്രം വേദസംമിതമ്
അവന്തി തീർത്ഥത്തിന്റെ മഹത്വം വിശുദ്ധവും വേദസമ്മതവുമാണ്.
ഭൂയസ്തു ശ്രോതുമിച്ഛാമി ത്വത്തോ ബ്രഹ്മവിദാം വര തീര്ഥാനി കതിസംഖ്യാനി വിദ്യംതേ ഹ്യത്ര സുവ്രത
എന്നാൽ, ബ്രഹ്മജ്ഞാനികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ഇവിടെ എത്ര തീർത്ഥങ്ങൾ ഉണ്ട് എന്ന് ഞാൻ നിന്നിൽ നിന്ന് വീണ്ടും അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, ധർമ്മനിഷ്ഠനായവനേ.
ഉമാമഹേശ്വരസംവാദം നാരദസ്യ ച ധീമതഃ
ഉമയും മഹേശ്വരനും തമ്മിലുള്ള സംഭാഷണവും ധീരനായ നാരദന്റെയും സംഭാഷണവും—
തീര്ഥാനി യാനി വര്തംതേ താനി നോ വദ വിസ്തരാത്
ഇവിടെ ഉള്ള തീർത്ഥങ്ങളെക്കുറിച്ച് വിശദമായി ഞങ്ങൾക്ക് പറയൂ.
ഇതി പൃഷ്ടസ്തദാ വിപ്ര നാരദേന പുരാഽനഘ
പാപരഹിതനായ ബ്രാഹ്മണനേ, അപ്പോൾ നാരദൻ എന്നോടിങ്ങനെ ചോദിച്ചു.
തീര്ഥാനി യാനി തിഷ്ഠംതി താനി വക്ഷ്യാമി സുവ്രത
ധർമ്മനിഷ്ഠനായവനേ, ഇവിടെ ഉള്ള തീർത്ഥങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഞാൻ ഇപ്പോൾ പറയാം.
പുഷ്കരാദ്യാനി തീര്ഥാനി യാനി കാനി മഹീതലേ
പുഷ്കരവും ഭൂമിയിൽ ഉള്ള മറ്റു തീർത്ഥങ്ങളും—
അസംഖ്യാതസഹസ്രാണി കോടികോടീനി സത്തമ
അവ അനവധി ആയിരങ്ങൾ, കോടിക്കണക്കിന് എണ്ണമില്ലാത്തവയാണ്, മഹാനേ.
നീഹാരകണികാവൃഷ്ടിം ഗിരൌ വര്ഷംതി കിന്നരാഃ 5.1.71.
പർവ്വതത്തിൽ കിന്നരന്മാർ മഞ്ഞ് തുള്ളികൾ പോലെ ചെറിയ തുള്ളികൾ മഴപോലെ ചൊരിയുന്നു.
ന ഹി സംഖ്യാം വിജാനാമി തീര്ഥാനാം ഭുവി സത്തമ
ഭൂമിയിൽ എത്ര തീർത്ഥങ്ങൾ ഉണ്ട് എന്നത് ഞാൻ അറിയുന്നില്ല, മഹാനേ.
തഥാഽപി ച പ്രാധാന്യേന കഥയിഷ്യാമി സത്തമ
എങ്കിലും പ്രധാനമായ കാര്യങ്ങൾ ഞാൻ പറയാം, മഹാനായവനേ.
താവംതി പ്രാപണീയാനി പ്രസിദ്ധാനി പരംതപ
ഇവയാണ് എല്ലാവർക്കും അറിയാവുന്ന നിർബന്ധമായ ആചാരങ്ങൾ, ശത്രുക്കളെ ജയിച്ചവനേ.
വിധിവത്കുരുതേ യസ്തു സാക്ഷാച്ഛംഭുര്ഭവേച്ച സഃ
ആചാരങ്ങൾ ശരിയായി അനുഷ്ഠിക്കുന്നവൻ, നേരെ ശംഭുവിനുപോലെയും ആകുന്നു.
തത്ഫലം ജായതേഽവംത്യാം വൈശാഖേ പംചഭിര്ദിനൈഃ
അവയുടെ ഫലം വൈശാഖ മാസത്തിന്റെ അവസാനം അഞ്ചു ദിവസത്തിനകം ലഭിക്കും.
മാധവേഽപി വിശേഷേണ ഹ്യവംതീസ്നാനമാചരേത്
മാധവ മാസത്തിലും അവന്തിയിൽ പ്രത്യേകമായി സ്നാനം ചെയ്യണം.
സംവത്സരവ്രതീ സ്നാതസ്തീര്ഥേതീംര്ഥേ യഥാവിധി
വർഷവ്രതം അനുഷ്ഠിച്ച്, തീർത്ഥത്തിൽ വിധിപ്രകാരം സ്നാനം ചെയ്താൽ ആൾ ശുദ്ധിയാകും.