സോമനാഥേശ്വരഃ ഖ്യാതോ ഘുഷ്മേശ്വരസ്തതഃ പരഃ। ഭീമശംകര ഇത്യാഖ്യോ ഘംടേശ്വരസ്തതഃ പരഃ
സോമനാഥേശ്വരൻ എന്ന പേരിലും, പിന്നെ ഘുഷ്മേശ്വരൻ എന്നും, ഭീമശങ്കരൻ എന്നും, അതിനുശേഷം ഘണ്ടേശ്വരൻ എന്നും ഇദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു.
ഊഷരേശ്വരസംജ്ഞശ്ച ചന്ദ്രാദിത്യേശ്വരഃ പരഃ
ഊഷരേശ്വരൻ എന്ന പേരിലും, പിന്നെ ചന്ദ്രാദിത്യേശ്വരൻ എന്ന പേരിലും ഇദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു.
രാമേശ്വരഃ പരോ ദേവോ വാല്മീകേശ്വരശംകരഃ
പരമദേവൻ രാമേശ്വരൻ എന്ന പേരിലും, ശംകരൻ വാൽമീകേശ്വരൻ എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു.
വിഘ്നഹസ്തേശ്വരഃ പ്രോക്തശ്ചംചലേശസ്തതഃ പരഃ 5.1.70.
വിഘ്നഹസ്തേശ്വരൻ എന്നും, പിന്നെ ചഞ്ചലേശൻ എന്നും ഇദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു.
കര്ണേശ്വരശ്ച വിഖ്യാതഃ പൃഥുകേശസ്തതഃ പരമ്
കർണേശ്വരൻ എന്ന പേരിലും, അതിനുശേഷം പൃഥുകേശൻ എന്ന പേരിലും ഇദ്ദേഹം പ്രശസ്തനാണ്.
അവിമുക്തേശ്വരഃ പ്രോക്തോ ഹനുമത്കേശ്വരഃ പരഃ
അവിമുക്തേശ്വരൻ എന്നും, പിന്നെ ഹനുമത്കേശ്വരൻ എന്നും ഇദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു.
ബിംദുകേശശ്ച വിഖ്യാതോ വാലുകേശ്വരസംജ്ഞകഃ
ബിന്ദുകേശൻ എന്നും, വാലുകേശ്വരൻ എന്ന പേരിലും ഇദ്ദേഹം പ്രശസ്തനാണ്.
യാനി കാനി ച തീര്ഥാനി താനി ലിംഗാനി സത്തമ
എന്തെല്ലാം തിരുത്തുകളും ഉണ്ടോ, അവയെല്ലാം ലിംഗങ്ങളാണ്, മഹാനുഭാവാ.
ചത്വാരോ വിദിതാഃ സര്വേ ദ്വാരപാലാ മഹാത്മഭിഃ
നാലു പേരും മഹാത്മാക്കളായ ദ്വാരപാലകർ എന്നറിയപ്പെടുന്നു.
ദക്ഷിണേ ച തഥാ ദ്വാരേ കായാവരോഹണേശ്വരഃ
തെക്കേ വാതിലിൽ കായാവരോഹണേശ്വരൻ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
ദര്ദുരേശ്വരസ്തതഃ പ്രോക്തോ ദ്വാരേ ചോത്തരസംജ്ഞികേ
അടുത്തത് ദർദുരേശ്വരൻ, ഉത്തരവാതിലിൽ പ്രസിദ്ധനായവൻ.
മഹാകാലവനേ രമ്യേ സമാഖ്യാതാ ഹി പാവനാഃ
സുന്ദരമായ മഹാകാലവനത്തിൽ പാവനമായവകൾ പ്രശസ്തമാണ്.
മഹാകാലവനേ വ്യാസ ലിംഗസംഖ്യാ ന വിദ്യതേ
മഹാകാലവനത്തിൽ, വ്യാസാ, എത്ര ലിംഗങ്ങളാണുള്ളത് എന്ന് ആര്ക്കും അറിയില്ല.
യസ്യ ദേവസ്യ യത്തീര്ഥം തന്നാമ്നാ പരികീര്തിതമ് 5.1.70.
ഏത് ദേവന്റെ തിരുത്താണോ, അതിന് ആ ദേവന്റെ പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
തഥാ നവഗ്രഹാഃ പുണ്യാഃ സമാഖ്യാതാഃ പുരാഽനഘ
അങ്ങനെ തന്നെ, നവഗ്രഹങ്ങൾ പുണ്യമായവയെന്നു പുരാതനകാലത്ത് വിവരിച്ചിട്ടുണ്ട്, പാപരഹിതനേ.
നരാദിത്യ ഇതി ഖ്യാതഃ സോമേശ്വരസ്തതഃ പരഃ
നരാദിത്യൻ എന്ന പേരിലും, പിന്നെ സോമേശ്വരൻ എന്ന പേരിലും ഇദ്ദേഹം അറിയപ്പെടുന്നു.
ബൃഹസ്പതീശ്വരഃ പ്രോക്തസ്തഥാ ശുക്രേശ്വരഃ ശിവഃ
ബ്രഹസ്പതീശ്വരനും ശുക്രേശ്വരനും ശിവനാണ് എന്നു പറയുന്നു.
ഗ്രഹാ രാജ്യം പ്രയച്ഛംതി ഗ്രഹാ രാജ്യം ഹരംതി ച
ഗ്രഹങ്ങൾ രാജ്യം നൽകുകയും രാജ്യം പിന്മാറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഗ്രഹതീര്ഥേ നരഃ സ്നാത്വാ ഗ്രഹാണാമര്ചനം ചരേത്
ഗ്രഹതീർത്ഥത്തിൽ കുളിച്ച ശേഷം മനുഷ്യൻ ഗ്രഹങ്ങളെ ആരാധിക്കണം.
ഏവം വ്യാസ സമാഖ്യാതാ മയാ ദേവാശ്ച തീര്ഥകാഃ
ഇങ്ങനെ, വ്യാസാ, ദേവന്മാരെയും തീർത്ഥങ്ങളെയും ഞാൻ നിന്നോട് വിവരിച്ചു.
ഗ്രഹപീഡാസു ചോഗ്രാസു ദാരിദ്ര്യേ ഘോരസംകടേ
ഗ്രഹങ്ങളുടെ കഠിനമായ പീഡകളിലും ദാരിദ്ര്യത്തിലും ഭയാനകമായ കഷ്ടതകളിലും—
ക്ഷേത്രസ്യാംതര്ഗൃഹീം നിത്യം യേ കുര്വംതി നരോത്തമാഃ
ക്ഷേത്രത്തിനകത്ത് എപ്പോഴും പൂജ ചെയ്യുന്ന ഉത്തമന്മാർ—
അപുത്രോ ലഭതേ പുത്രം നിര്ധനോ ധനമാപ്നുയാത് 5.1.70.
മകനില്ലാത്തവന് മകൻ ലഭിക്കും; ദരിദ്രന് സമ്പത്ത് ലഭിക്കും.
അക്ഷയാ സംതതിസ്തസ്യ ശിവലോകേ മഹീയതേ
അവന്റെ വംശം അവസാനമില്ലാതെ തുടരും; ശിവലോകത്ത് അവന് മഹത്വം ലഭിക്കും.
അവംതീതീര്ഥമാഹാത്മ്യം പവിത്രം വേദസംമിതമ്
അവന്തി തീർത്ഥത്തിന്റെ മഹത്വം വിശുദ്ധവും വേദസമ്മതവുമാണ്.
ഭൂയസ്തു ശ്രോതുമിച്ഛാമി ത്വത്തോ ബ്രഹ്മവിദാം വര തീര്ഥാനി കതിസംഖ്യാനി വിദ്യംതേ ഹ്യത്ര സുവ്രത
എന്നാൽ, ബ്രഹ്മജ്ഞാനികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ഇവിടെ എത്ര തീർത്ഥങ്ങൾ ഉണ്ട് എന്ന് ഞാൻ നിന്നിൽ നിന്ന് വീണ്ടും അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, ധർമ്മനിഷ്ഠനായവനേ.
ഉമാമഹേശ്വരസംവാദം നാരദസ്യ ച ധീമതഃ
ഉമയും മഹേശ്വരനും തമ്മിലുള്ള സംഭാഷണവും ധീരനായ നാരദന്റെയും സംഭാഷണവും—
തീര്ഥാനി യാനി വര്തംതേ താനി നോ വദ വിസ്തരാത്
ഇവിടെ ഉള്ള തീർത്ഥങ്ങളെക്കുറിച്ച് വിശദമായി ഞങ്ങൾക്ക് പറയൂ.
ഇതി പൃഷ്ടസ്തദാ വിപ്ര നാരദേന പുരാഽനഘ
പാപരഹിതനായ ബ്രാഹ്മണനേ, അപ്പോൾ നാരദൻ എന്നോടിങ്ങനെ ചോദിച്ചു.
തീര്ഥാനി യാനി തിഷ്ഠംതി താനി വക്ഷ്യാമി സുവ്രത
ധർമ്മനിഷ്ഠനായവനേ, ഇവിടെ ഉള്ള തീർത്ഥങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഞാൻ ഇപ്പോൾ പറയാം.