യാവംതോ മേഘമാലാനാം ബിംദവോ ഹി സ്രവംതി ച
മേഘമാലകളിൽ നിന്ന് വീഴുന്ന തുള്ളികൾ എത്രയോ അത്രയേറെ,
നഭസോ ജ്യോതിഷാം സംഖ്യാം വക്തും കോഽപി ന ശക്നുതേ
ആകാശത്തിലെ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ എണ്ണം പറയാൻ ആരും കഴിയില്ല.
അംതരിക്ഷേ ച മേദിന്യാം തീര്ഥഭൂതാ പുരീ ത്വിയമ്
ആകാശത്തിലും ഭൂമിയിലും ഈ നഗരം തന്നെ ഒരു തീർത്ഥമായി നിലകൊള്ളുന്നു.
നദ്യഃ സരാംസി ഖാതാശ്ച തീര്ഥഭൂതം ഹി സര്വശഃ
നദികൾ, തടാകങ്ങൾ, കിണറുകൾ—ഇവയൊക്കെയും മുഴുവനായും തീർത്ഥങ്ങളാണ്.
യാനി കാനി ച മുഖ്യാനി താനി തുഭ്യം വദാമ്യഹമ്
പ്രധാനമായ കാര്യങ്ങൾ എല്ലാം ഞാൻ നിന്നോട് പറയാം.
പ്രാതരുത്ഥായ യോ നിത്യം ശുചിഃ പ്രയത മാനസഃ 5.1.70.
പ്രതിദിനം രാവിലെ എഴുന്നേറ്റു, ശുദ്ധിയോടെ മനസ്സു നിയന്ത്രിച്ച് ഉള്ളവൻ,
കൃത്വാ വൈ സര്വഗംധാദിതിലാക്ഷതസമന്വിതഃ
എല്ലാ സുഗന്ധങ്ങളാലും, എള്ളും അരിയും ധരിച്ച്,
ഊര്ജമാധവയോശ്ചൈവ വൈശാഖാഽഽഷാഢയോസ്തഥാ
ഊർജ്ജം, മാധവം, വൈശാഖം, ആഷാഢം എന്നീ മാസങ്ങളിൽ,
യസ്യ ദേവസ്യ യത്തീര്ഥം യസ്യ ദേവസ്യ സംനിധൌ
ഏത് ദേവന്റെ തിരുത്തലിലോ, ആ ദേവന്റെ സാന്നിധ്യത്തിലോ,
വിധിവച്ചാചരേദ്യസ്തു സ സര്വംഫലമശ്നുതേ
ആചാരങ്ങൾ വിധിപ്രകാരം ചെയ്യുന്നവൻ എല്ലാ ഫലങ്ങളും നേടുന്നു.
തത്സര്വം ശ്രോതുമിച്ഛാമി വിസ്തരേണ തപോധന
ഇതെല്ലാം വിശദമായി കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, മഹാതപസ്സുള്ളവനേ.
ഉമാമഹേശ്വരസംവാദം ദേവയാത്രാദികര്മസു
ഉമയും മഹേശ്വരനും ദൈവയാത്രാദി കർമ്മങ്ങളെക്കുറിച്ച് നടത്തിയ സംവാദം,
യാനി തീര്ഥാനി വിദ്യംതേ യാനി ലിംഗാനി സംതി വൈ
ഏത് തീർത്ഥങ്ങൾ ഉണ്ടോ, ഏത് ലിംഗങ്ങൾ ഉണ്ടോ,
ക്ഷേത്രമാദ്യം മഹാദേവി മമാതീവ പ്രിയം സദാ
പ്രധാനമായ ക്ഷേത്രം, മഹാദേവിയേ, എനിക്ക് എപ്പോഴും അത്യന്തം പ്രിയമാണ്.
നീലഗംഗാസംഗമം ച തഥാ ഗംധവതീ നദീ 5.1.70.
നീലയും ഗംഗയും സംഗമിക്കുന്ന സ്ഥലം, കൂടാതെ ഗന്ധവതീ നദിയും,
ഈശ്വരാശ്ചതുരാശീതിസ്തഥാഽഷ്ടൌ സംതി ഭൈരവാഃ
ഇവിടെ എൺപത്തിനാലു ഈശ്വരന്മാരും എട്ട് ഭൈരവന്മാരും ഉണ്ട്.
ഷഡ്വൈ വിനായകാശ്ചാഽത്ര ദേവ്യശ്ച ചതുര്വിംശതിഃ
ഇവിടെ ആറു വിനായകരും ഇരുപത്തിനാലു ദേവികളും ഉണ്ട്.
വിഷ്ണുബ്രഹ്മാദയഃ സര്വേ ഹ്യത്രൈവ നിഹിതാഃ ശുഭേ
വിഷ്ണു, ബ്രഹ്മാ തുടങ്ങിയ എല്ലാ ദേവന്മാരും ഇവിടെ തന്നെ സ്ഥാപിതരാണ്, ശുഭയുള്ളവളേ.
ദശ വിഷ്ണുഃ സമാഖ്യാതാസ്തേഷാം നാമാനി മേ ശൃണു
വിഷ്ണുവിന്റെ പത്ത് രൂപങ്ങൾ പറയപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്; അവയുടെ പേരുകൾ ഞാൻ പറയാം, കേൾക്കൂ.
നാരായണോ ഹൃഷീകേശോ വാരാഹോ ധരണീധരഃ
നാരായണൻ, ഹൃഷീകേശൻ, വരാഹൻ, ധരണീധരൻ,
ദശൈതേ വൈഷ്ണവാഃ പ്രോക്താഃ സര്വപാപഹരാഃ പരാഃ
ഈ പത്ത് വൈഷ്ണവന്മാർ എല്ലാ പാപങ്ങളും അകറ്റുന്നവരാണ്, അത്യുന്നതരാണ്.
മഹാകാലവനേ രമ്യേ യേ വസംതി സുരേശ്വരാഃ
സുന്ദരമായ മഹാകാലവനത്തിൽ വസിക്കുന്ന ദേവാദിദേവന്മാർ,
വിനായകാ ഭൈരവാ ദേവ്യോ യേ സംതി പവനാത്മജാഃ
വിനായകർ, ഭൈരവന്മാർ, ദേവികൾ, വായുവിന്റെ പുത്രന്മാർ ഇവരാണ്.
വിഘ്നഹാ ച പ്രമോദീ ച ചതുര്ഥീവ്രതകപ്രിയഃ
വിഘ്നഹാ, പ്രമോദി ഇവർ നാലാം ദിവസത്തെ വ്രതം ഏറെ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നവരാണ്.
ഷഡേതേ വൈ സമാഖ്യാതാ വിഘ്നനാശകരാഃ പരാഃ 5.1.70.
ഈ ആറുപേരും മഹാ വിഘ്നങ്ങൾ നീക്കുന്നവരായി അറിയപ്പെടുന്നു.
വടയക്ഷിണീ വീരഭദ്രാ ഇത്യേതാശ്ചാഷ്ട മാതരഃ മഹാമായാ സതീ ഖ്യാതാ കപാലമാതൃകാ തഥാ
വടയക്ഷിണി, വീരഭദ്രാ ഇവർ എട്ട് മാതാക്കളിൽപ്പെടുന്നു. മഹാമായ എന്ന സതിയും കപാലമാതൃകയും പ്രശസ്തരാണ്.
ബ്രഹ്മാണീ പാര്വതീ ചൈവ യോഗിനീ യോഗശാലിനീ
ബ്രഹ്മാണി, പാർവതി, യോഗിനി, യോഗശാലിനി ഇവരും ഉൾപ്പെടുന്നു.
ചര്പടാമാതൃകാഃ ഖ്യാതാ വടമാതര ഏവ ച
ചർപടാമാതാക്കൾക്കും വടമാതാക്കൾക്കും വലിയ പേരുണ്ട്.
യോഗിനീമാതൃകാ ഖ്യാതാശ്ചതുഷഷ്ടിസ്തതഃ സ്മൃതാഃ
യോഗിനിമാതാക്കൾ അറിയപ്പെടുന്നു; അങ്ങനെ അറുപത്തിനാലുപേർ ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു.
വൈഷ്ണവീ ച സമാഖ്യാതാ വാരാഹീ വിംധ്യവാസിനീ
വൈഷ്ണവി, വരാഹി, വിന്ധ്യവാസിനി ഇവരും പ്രസിദ്ധരാണ്.