ഇതി ശ്രീസ്കാംദേ മഹാപുരാണ ഏകാശീതിസാഹസ്ര്യാം സംഹിതായാം പഞ്ചമ ആവംത്യഖണ്ഡേഽവന്തീക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യേഽഖംഡേശ്വരമഹിമവര്ണനനാമാഷ്ടഷഷ്ടിതമോഽധ്യാ യഃ
ഇങ്ങനെ, അശീതിസാഹസ്രം ശ്ലോകങ്ങളുള്ള ശ്രീസ്കാന്ദമഹാപുരാണത്തിലെ അഞ്ചാം അവന്ത്യഖണ്ഡത്തിൽ, അവന്തീക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിൽ, അഖണ്ഡേശ്വര മഹിമയെ വിവരിക്കുന്ന അറുപത്തിയെട്ടാമത്തെ അധ്യായം സമാപിച്ചു.
കീര്തിതം ബ്രഹ്മണാ പൂര്വം മാര്കംഡേയസ്യ പൃച്ഛതഃ
മുന്പ് ബ്രഹ്മാവ് മാർകണ്ഡേയൻ ചോദിച്ചപ്പോൾ ഇതെല്ലാം വിവരിച്ചു.
ശൃണു വത്സ മഹീപൃഷ്ഠേ ശിപ്രാ ദിവ്യതരാ നദീ
കേൾക്കു മകനേ, ഭൂമിയുടെ മേൽഭാഗത്ത് ഏറ്റവും ദൈവികമായ നദിയായ ശിപ്രാ ഒഴുകുന്നു.
യസ്യ ദര്ശനമാത്രേണ മഹാപാപക്ഷയോ ഭവേത്
അവളെ കാഴ്ച്ചവെച്ചാൽ മാത്രം വലിയ പാപങ്ങൾ പോലും നശിക്കുന്നു.
തസ്യ സ്ഥാനേ ഗതോ ഭാനുര്യാമ്യായനകരഃ പരഃ
അവളുടെ സ്ഥലത്ത്, ദക്ഷിണയാത്ര ചെയ്യുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ സൂര്യൻ എത്തിയിരിക്കുന്നു.
തത്ര മൃതാഃ പ്രവര്തംതേ യോഗിനോഽപി പരംതപ
അവിടെ മരിച്ച യോഗികളും മുന്നോട്ട് യാത്ര തുടരുന്നു, ശത്രുക്കളെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നവനേ.
ന തേഷാം സദ്ഗതിര്വത്സ സത്യമേവ ബ്രവീമി തേ
അവർക്കു നല്ല ഗതി ഉണ്ടാകുന്നില്ല, മകനേ, ഞാൻ സത്യമായാണ് പറയുന്നത്.
തേഷാമുദ്ധരണാര്ഥായ തീര്ഥമേതദ്വിനിര്മിതമ്
അവരെ രക്ഷിക്കാൻ ഈ തീർത്ഥം സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
ചരാചരമിദം വിശ്വം ജഗത്സര്വം ജഗത്പതേ
ഈ ലോകത്തിലെ എല്ലാ ചലനസ്ഥിരങ്ങളായ സൃഷ്ടികളും, ലോകനാഥനേ, ഇവിടെ ഉൾക്കൊള്ളപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ചാതുമാസ്യേ ഹരൌ സുപ്തേ ധര്മാഽഽചാരവിധിഃ സ്മൃതഃ
നാലുമാസക്കാലത്ത് ഹരിയ്ക്ക് വിശ്രമം ആയപ്പോൾ, ധർമ്മാചരണം നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു.
യച്ഛുത്വാ ഭാരതേ ഖണ്ഡേ നൃണാം മുക്തിര്ന ദുര്ലഭാ ।। 5.1.69.
ഭാരതഭൂമിയിൽ ഇതു കേട്ടാൽ, മനുഷ്യർക്കു മോക്ഷം പ്രാപിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടില്ല.
മുക്തിപ്രദോഽയം ഭഗവാന്സംസാരോത്താരകാരണഃ
ഈ ഭഗവാൻ മോക്ഷം നൽകുന്നവനും, സാംസാരികബന്ധങ്ങൾ കടക്കാൻ കാരണവനും ആണു.
മാനുഷ്യം ദുര്ലഭം ലോകേ തത്രാഽപി ച കുലീനതാ
ഈ ലോകത്ത് മനുഷ്യജന്മം ദുർലഭമാണ്, അതിലും ഉന്നതകുലത്തിൽ ജനിക്കുന്നത് അതിവിശേഷം.
സത്സംഗമോ ന യത്രാഽസ്തി വിഷ്ണുഭക്തിര്വ്രതാനി ന
എവിടെ സത്സംഗം ഇല്ല, വിഷ്ണുഭക്തിയും വ്രതങ്ങളും ഇല്ല,
ചാതുര്മാസ്യേ ഽവ്രതീ യസ്തു തസ്യ പുണ്യം നിരര്ഥകമ്
നാലുമാസക്കാലത്ത് വ്രതം ആചരിക്കാത്തവന്റെ പുണ്യം ഫലപ്രദമാകില്ല.
വിഷ്ണുമാശ്രിത്യ തിഷ്ഠംതി ചാതുര്മാസ്യേ സമാഗതേ
വിഷ്ണുവിൽ ആശ്രയം വെക്കുന്നവർ നാലുമാസക്കാലം വന്നപ്പോൾ സ്ഥിരതയോടെ നിലകൊള്ളുന്നു.
സുപുഷ്ടേന ച ദേഹേന ജീവിതം തസ്യ ശോഭനമ്
ശരീരം നല്ലതായാൽ അവന്റെ ജീവിതം ശുഭകരമാണ്.
കൃതാര്ഥാസ്തസ്യ വിബുധാ യാവജ്ജീവം വരപ്രദാഃ
അവന്റെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ സഫലമാകുന്നു; ദേവന്മാർ അവൻ ജീവിക്കുന്നതുവരെ അനുഗ്രഹങ്ങൾ നൽകുന്നു.
തസ്യ പാപശതാന്യാഹുര്ദേഹസ്ഥാനി ന സംശയഃ
അവന്റെ ശരീരത്തിൽ പാർക്കുന്ന നൂറുകണക്കിന് പാപങ്ങൾ നിശ്ചയമായി നശിക്കുന്നു എന്നു പറയുന്നു.
ചാതുര്മാസ്യേ വിശേഷേണ സുപ്തേ ദേവേ ജനാര്ദനേ।। ചാതുര്മാസ്യേ നരഃ സ്നാത്വാ കര്കരാത്രേ ദ്വിജോത്തമ । ദേഹശുദ്ധിം വിധായാഽഽദൌ മുക്തിമാര്ഗമവാപ്നുയാത്
പ്രത്യേകിച്ച് നാലുമാസക്കാലത്ത് ജനാർദ്ദനൻ വിശ്രമിക്കുന്നപ്പോൾ, കർക്കടക രാത്രിയിൽ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനേ, ഒരാൾ സ്നാനം ചെയ്ത് ശരീരം ശുദ്ധീകരിച്ച് ആദിയിൽ മോക്ഷമാർഗം സ്വീകരിച്ചാൽ മോക്ഷം ലഭിക്കും.
തത്രാഽപി നിര്ഝരേ കൂപേ തഡാഗേ വാ സരസ്യപി 5.1.69.
അവിടെയും, വെള്ളച്ചാട്ടത്തിലും കിണറിലും കുളത്തിലും തടാകത്തിലും പോലും,
തേഷു യഃ സ്നാതി വൈ നിത്യം തസ്യ പാപക്ഷയോ ഭവേത്
അവിടെയുള്ളവയിൽ ആരെങ്കിലും ദിവസേന സ്നാനം ചെയ്താൽ, അവന്റെ പാപങ്ങൾ നശിക്കും.
തസ്മാന്നദ്യധികാ പുണ്യാ സമാഖ്യാതാ സുരാസുരൈഃ
അതിനാൽ, നദികൾ ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും കൂടുതൽ പുണ്യമുള്ളവയെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
ചാതുര്മാസ്യേ തു യഃ സ്നാതി പുണ്യസംഖ്യാ തതോഽധികാ രേവായാം ഭാസ്കരേ ക്ഷേത്രേ പ്രാച്യാം സാഗരസംഗമേ
നാലുമാസകാലത്ത് ആരെങ്കിലും സ്നാനം ചെയ്താൽ അതിന് കൂടുതൽ പുണ്യം ലഭിക്കും; രേവാനദിയിലും കിഴക്കൻ സമുദ്രസംഗമത്തും ഭാസ്കരക്ഷേത്രത്തിലും.
ഏകാഹമപി യഃ സ്നാതി ചാതുര്മാസ്യേ ന ദുഃഖഭാക്
നാലുമാസകാലത്ത് ഒരുദിവസം പോലും സ്നാനം ചെയ്താൽ, അവന് ദു:ഖം അനുഭവിക്കേണ്ടി വരില്ല.
സുപ്തേ ദേവേ ജഗന്നാഥേ പാപം യാതി സഹസ്രധാ
ലോകനാഥനായ ദേവൻ ഉറങ്ങുമ്പോൾ, പാപം ആയിരംപടിയായി വർദ്ധിക്കും.
സ ഭിത്ത്വാ കര്മജം ദേഹം യാതി വിഷ്ണോഃ സലോകതാമ് ക്ഷണമേകം ക്ഷണാര്ധം വാ ചാതുര്മാസ്യേ ഽതിലംഘയേത്
കർമ്മഫലത്തിൽ നിന്നുള്ള ശരീരം തകർത്തു, അവൻ വിഷ്ണുവിന്റെ ലോകത്തിൽ എത്തും; നാലുമാസകാലത്ത് ഒരു നിമിഷം പോലും അവഗണിച്ചാൽ.
തിലോദകേനാമലസംയുതേന ബില്വോദകേനാപി ച മജ്ജയേദ്യഃ
എന്തെങ്കിലും തിലം കലർത്തിയ വെള്ളത്തിൽ അല്ലെങ്കിൽ ബില്വവൃക്ഷജലത്തിൽ മുങ്ങുന്നവൻ,
ഗംഗാം സ്മരതി യോ നിത്യമുദപാനസമീപതഃ
ജലസ്രോതസ്സിനരികിൽ ആരെങ്കിലും ഗംഗയെ ദിവസേന സ്മരിച്ചാൽ,
ഗംഗാഽപി ദേവദേവസ്യ ചരണാംഽഗുഷ്ഠവാഹിനീ 5.1.69.
ഗംഗയും ദേവദേവന്റെ പാദാംഗുഷ്ഠത്തിൽ നിന്നാണ് ഒഴുകുന്നത്.