ന വര്തതേ കാലചക്രം മഹാകാലപ്രതാപതഃ
മഹാകാലന്റെ ശക്തിയുടെ ഫലമായി അവിടെ കാലചക്രം പ്രവർത്തിക്കുന്നില്ല.
ഹരിശ്ചംദ്രോ വിമുക്തോഽഭൂദ്ഗര്ഹ്യചണ്ഡാലയോനിതഃ
അവിടെയാണ് ഹരിശ്ചന്ദ്രൻ നിന്ദിതമായ ചണ്ഡാളകുലത്തിൽ ജനിച്ചിട്ടും മോചിതനായത്.
ഏതസ്മാത്കാരണാത്സര്വൈസ്തത്ര വിശ്രമ്യതാം സദാ
ഈ കാരണത്താൽ എല്ലാവരും അവിടെ എപ്പോഴും വിശ്രമിക്കണമെന്ന് പറയുന്നു.
ഏതത്തേ വചനം ശ്രുത്വാ മഹര്ഷേരാസ്തികസ്യ ച
മഹർഷിയായ ആസ്തികന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ,
ഏലാപത്രഃ കംബലശ്ച കര്കോടകധനംജയൌ
എലാപത്രൻ, കംബലൻ, കർകോടകൻ, ധനഞ്ജയൻ ഇവരും,
പദ്മകശ്ചാര്ബുദശ്ചൈവ നാഗാസ്തേ സര്വ ഏവ ഹി
പദ്മകൻ, അർബുദൻ എന്നിവരും ആ 모든 നാഗന്മാരും,
തത്ര രമ്യാണി തീര്ഥാനി ജാതാനി പരമാണി ച
അവിടെ മനോഹരവും ഉത്തമവുമായ തീർഥങ്ങൾ ഉദിച്ചുവന്നു.
മഹാപുണ്യപ്രദാന്യാഹുര്മഹാപാപഹരാണി ച 5.1.65.
അവ വലിയ പുണ്യം നൽകുകയും മഹാപാപങ്ങൾ നീക്കുകയും ചെയ്യുന്നു എന്നാണ് പറയുന്നത്.
അപ്സരോഗണസംഘൈശ്ച സേവ്യംതേ ച സദാ വരൈഃ
അവിടത്തെ ആ തീർഥങ്ങൾ അപ്സരസുകളുടെ കൂട്ടങ്ങളും മഹാന്മാരും എപ്പോഴും സേവിക്കുന്നു.
ശേഷശായീ ഹ്യലം വിഷ്ണുര്ഭഗവാന്കമലേക്ഷണഃ
അവിടെ കമലനയനായ ഭഗവാൻ വിഷ്ണു ശേഷനഗത്തിൽ വിശ്രമിക്കുന്നു.
ശ്വേതദ്വീപേതി വിഖ്യാതാ മണിവിക്രാംതഭൂമികാ
അത് മാണിക്യങ്ങൾകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ശ്വേതദ്വീപം എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തമാണ്.
ഹംസകാരംഡകാകാദി പികകോകിലസാരസാഃ
അവിടെ ഹംസം, കാരണ്ടകം, കാക്ക, കുയിൽ, സാരസ് പക്ഷികൾ എന്നിവ വസിക്കുന്നു.
നിധിരേഷ മഹാപദ്മോ നീലോത്പലസുഗംധിനാ
ഇതാണ് നീലനീർമ്മലരുകളുടെ സുഗന്ധം പരക്കുന്ന മഹാപദ്മനിധി.
യത്ര സുസംസ്കൃതാ നാര്യോ വിഹരംതി സുരാംഗനാഃ
അവിടെ മനോഹരമായി അലങ്കരിച്ച ദേവതാസ്ത്രീയർ ആഹ്ലാദത്തോടെ വിനോദിക്കുന്നു.
യത്ര സ്നാത്വാ നരോ യാതി വൈകുംഠം ധാമ ശോഭനമ്
അവിടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ മനുഷ്യൻ വൈകുണ്ഠത്തിന്റെ മനോഹരമായ ഇടത്തെത്തുന്നു.
തത്ര രമാസരോ നാമ തീര്ഥം പരമശോഭനമ്
അവിടെ രമാസരോ എന്ന പേരിലുള്ള അതി മനോഹരമായ തീർത്ഥം ഉണ്ട്.
ഏവം വ്യാസ പരം സ്ഥാനം സര്വപാപഹരം പരമ്
ഇങ്ങനെ, വ്യാസാ, അതാണ് പരമമായ സ്ഥലം, എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കുന്ന ഉത്തമമായത്.
അത്ര സ്നാനാദികം കാര്യം യത്ര സംനിഹിതോ ഹരിഃ 5.1.65.
ഇവിടെ സ്നാനവും മറ്റ് ചടങ്ങുകളും ചെയ്യണം, കാരണം ഹരി ഇവിടെ സാന്നിധ്യത്തിലുണ്ട്.
കിയത്പ്രമാണമാത്രാം ച യേ ദദതി വസുംധരാമ്
അവിടെ ചെറിയ അളവിൽ പോലും ഭൂമി ദാനം ചെയ്യുന്നവർ
അക്ഷയ്യാ ലഭ്യതേ വൃദ്ധിസ്തേഷാം ലോകാഃ സനാതനാഃ
അവർക്ക് ക്ഷയിക്കാത്ത വർദ്ധനയും ശാശ്വതമായ ലോകങ്ങളും ലഭിക്കും.
നാഗാനാം പൂജനം കാര്യം ശ്രാദ്ധം ദര്ശേ വിധീയതേ
നാഗങ്ങൾ പൂജിക്കുകയും അമാവാസ്യയിൽ ശ്രാദ്ധം നടത്തുകയും വേണം.
ഇതി ശ്രീസ്കാംദേ മഹാപുരാണ ഏകാശീതിസാഹസ്ര്യാം സംഹിതായാം പഞ്ചമ ആവംത്യഖണ്ഡേഽവന്തീക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യേ തീര്ഥയാത്രായാം നാഗതീര്ഥമഹിമവര്ണനംനാമ പംചഷഷ്ടിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ എൺപത്തൊന്നായിരം ശ്ലോകങ്ങളുള്ള ശ്രീസ്കാണ്ഡ മഹാപുരാണത്തിലെ അഞ്ചാമത്തെ അവന്തി ഖണ്ഡത്തിൽ, അവന്തി ക്ഷേത്ര മഹാത്മ്യത്തിൽ, തീർത്ഥയാത്രയിൽ, നാഗതീർത്ഥ മഹിമയെ വിവരിക്കുന്ന അഞ്ഞുപത്തിയഞ്ചാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
തത്തീര്ഥം സര്വപാപഘ്നം നൃസിംഹസ്യ മഹാത്മനഃ
ആ തീർത്ഥം എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്നു; അതാണ് മഹാത്മനായ നരസിംഹന്റെത്.
യസ്യ ദര്ശനമാത്രേണ സര്വപാപം സമുത്തരേത്
അത് കാണുന്നതു മാത്രം കൊണ്ട് എല്ലാ പാപങ്ങളും അകറ്റാം.
തേനേയം വസുധാ സര്വാ സംപ്രാപ്താ ച ദുരാത്മനാ
അവൻ ഈ മുഴുവൻ ഭൂമിയും ദുഷ്ടൻ പിടിച്ചെടുത്തു.
ഗൌര്ഭൂത്വാഽശ്രുമുഖീ ദേവൈര്ബ്രഹ്മാണം ശരണം യയൌ
പശുവായി മാറി, കണ്ണീരോടെ, ദേവതകളോടൊപ്പം ബ്രഹ്മാവിനെ അഭയം തേടി.
ഉവാച ശ്ലക്ഷ്ണയാ വാചാ തസ്യാഃ ശ്രമം വ്യപോഹിതുമ്
അവളുടെ ദുഃഖം അകറ്റാൻ ബ്രഹ്മാവ് മൃദുവായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
വചോ വദാമി തേ തഥ്യം ദേശകാലോചിതം തഥാ
ഞാൻ നിന്നോട് സത്യം പറയുന്നു; ദേശവും കാലവും അനുസരിച്ച്.
ഗായത്ര്യുപാസനാ തേന കൃതാ സുനിയതാത്മനാ
അവൻ നല്ല നിയന്ത്രിത മനസ്സോടെ ഗായത്രി ഉപാസന ചെയ്തു.
ന ദിവാ ന തഥാ രാത്രൌ നാംതരിക്ഷേ ന ഭൂതലേ
ദിവസവും രാത്രിയും അല്ല, ആകാശത്തിലും ഭൂമിയിലും അല്ല—